Tíminn - 25.03.1956, Blaðsíða 7

Tíminn - 25.03.1956, Blaðsíða 7
1 í M I N N, sumnudaginn 25. marz 1956 Um alllangt skeið hefir verið f éttilega bent á það, að erfitt vœri fyrir íslen?,ka kiósendur að velja á milli flokkanna við kosningar. Allt Síðan að ihaldið missti meirihiuta sinn 1927, hefir enginn einn flokk- ur verið liklegur til ao fá meiri- hluta, og aldrei fullvitað um stjórn arsamvinnu milli flokkanna fyrir fram, nema fyrir kosningarnar 1927 og 1934, þegar augljóst var, að Framsóknarflokkurinn og Al- þýðuflokkurinn myndu vinna sam- an, ef þeir fengu meirihluta. Af þessu hefir það leitt, að kjósendur hafa sjaldnast vitað það fyrir kosn ingar, hvaða stjórn þeir voru raun verulega að styðja með því að kjósa þennan eða hinn flökkinn. I Með því að kjósa Sjálfstæðisílokk-j inn, 'voru þeir t. d. ekki vissir um, j hvort þeir væru fremur að stuðla í að síjórnarsamstarfi viö kommún-j ista (sbr. nýsköpunarstjórnina) i eða Framsóknarflokkinn (sbr. sam ; vinnuna síðan 1950) og þannig; mætti rekja þetta áfram. Það hefir vantað hreinar línur, I svo að kjósendur gætu gert sér | fulla grein fyrir því, hva'ð væri raunverulega uni a'ð velja. Það,'' sem hefir vanta'ð, er a'ö fiokk- arnir semdu um sainstarf sín á milli fyrir kosningar og gæfu kjósendum þannig aðstöðu til a'ð taka aístöðu til þess í kosning- unum, en semdu ekki um það eft ir kosningarnar, þegar kjósand- inn gat litlu eða engu um þessi mál ráðið. Það, sem hefir vantað til að losna við glundroðann og óvissuna, £r hefir einkennt íslenzkt sljóm- málalif undanfarið og gert hefir kjósendum erfitt að átta sig fyrir kosningar, er m. ö. o. það, a'ð valið stæði fyrst og fremst milli tvegg.ja ¦meginfylkinga, og kjósandinn gaéti greitt atkvæði eftir því ivorri þessari fylkingu hann treysti bet- ur. Það hefir vantað valið milli vinstri og hægri. . Tvær aðalfylkingar Samfylking Framsóknarflokksins og Alþýðuflokkslns markar a'ö því leyti, eins og mörgu fleiru, tíma- mót í íslenzkum stjórnmálum, að kjósendurnir fá nú tækifæri til þess eins og í kosningunum 1927 og 1934 að velja á milli tveggja meginfylkinga. Við kosningarnar nú verða því línurnar miklu hreinni og val kjósenda því au'ð- veldara en það hefir verið um a. m. 'k. tuttugu ára skeið. Ef lit.its er á úrslit þiugkosning- anna 1953, kemur þa'ð í ljós, a'ð . Framsóknarflokkurinn og Al- þýðufiokkiirinn hafa fengið 29. 053 atkvæði samanlagt, en Sjálf- stæðisílokkuriun 28.138 atkv. Koinmúnistar fengu þá 12.422 atkv. og Þjóðvarnarmenn 4.667 atkvæði. Þessar tölur sýna þa'ð eins glöggt og ver'ða má, að með samfylkingu Framsóknarflokksins og Alþýðu- flokksins hafa skapast hér tvær meginfylkingar. Lei'ðin til aö skapa starfshæfan þingmeirihlute er að efla aðra hvora þeirra. Hitt er ekki til annars en að vi'öhalda ringulreiðinni og glundroðanum að kasta atkvæðum á annað hvorí kommúnista eða Þjóovarnarmenn. Samfylking Framsóknarflokksins og Alþýðuflokksins gerir það þann ig að verkum, að línurnar eru orðnar miklu hreinni en áður. Meginfylkingarnar eru orðnar tvær, ihaldsfylkingin og umbóta- fylkingin. Þeir, sem bá'ðum v.llja hafna, hafa aðeins þriðja valið: Að viðhalda glundroðanum og ring ulreiðinni með því að kjósa ann- aðhvort kommúnista eða Þjóðvörn. Airæði braskaranna er takmark SjálfstæSis- Flokksins Sjálfstæðisflokkurinn verður önnur aðalfylkingin í næstu kosn- ingum. Því er nauðsynlegt, að menn geri sér þess vel grein, hverj ir ráða honum og hvert takmark hans raunverulega er. Starfsemi Sjálfstæðisflokksins er Línur stjórnmáianna skýrasí - Tvær rneginfylkingar - Sjálfstæð- isflokkiífinn berst fyrir alræði hraskaranna - Trúin á „ffokk allra stétta" 'ög trúin á Staíio, ern raunaleg dæmi um mátt blekking- anna - Yerkefni samfylkingar Framsóknarflokksms og Alþýðii- fíokksins"¦"- Stuðningur við koírmúnistaogÞjóðvarnarmemivið- heldur glisiídroðaniim og styrkir íhaldið - Skylda umbótamanoa Þrátf íyrir íregan af!a í verstöðvunum suðvestan land; að undanförnu er mikið um að vera í hraðfrystihús- uunm. Þjá'ðarbúið á mikið undir, að þar sé vel unnið. — Myndin er úr vélasal nýtíiku hraðfrystihúss. vissulega löngu búin að sanna það, að hann er fyíst og fremst flokk- ur fámennrar gróðaklíku í Reykja- vík, þótt hamv hafi yfir sér gæru ,.allra stétta flokksins". Með skefjalausum t áróðri, sem mik'd peningaráð flokksforingjanna hafa. gert honum kleift að halda uppi, hefir honum tekist að blekkja sak- laust fólk víoa um land tíl að álíta hann allt annað en hann er. tað eru því vissul.e.ga miklu fleiri, sem hafa látið bltndast af rör.gum á- róðri hérlendis á undanÍBrnum ár- um, en þeir, sem hafa dýrkað Stal in sem lýðræðishetju og mannvin. Blekktngin um „allra stétta flokk- inn" er vissujega u:n raargt ::k.>.ld blckkingunni um Stai 'ai. Ef Síálfstæðisflekkurinn fengi völdin, mynda þeir, sem hafa trúað á haiín sem „alira stétia flokk", ver'ða fyrir sizt minna á- falli en þeir, sem hafa trúati á Stalin. — StjórnarfariS yrði þá fyrst og fremst miðað við þa'ð að treysta vökí eg auð þelrrar fá- mennu klíku, Se:n ræður Sjálf- stæðisílokknain. Þá yr'ði hér haid ið líkt á májum og í ríkjum Stio- ur-Ámeríku, þar sem stjórnar- herrarnir fela æítingjum og vild- arvinum helztu embætti þjóBfé- lagsins, og beita síðan hvers kon- ar ofríki til að halda í völdin. Líti'ð dæmi nai það, sém koma niyndi, er yal bankastjóra við Landsbankann og Útvegsbank- ann síðan Sjálfstæðisflokkurinn íékk meirihluta í síjórn þessara síofnana. Þar siíj'a nú tveir tengdasynir og mágur rá'ðamcstu ættarinnar í innsta hring Sjilf- stæðisfiokksins. Ti! þess að missa ekki vöidin, yrði ekki hikað viíi að lagfæra kosningnlögiu fiokkn- um í hag (sbr. steiktu gæsirnar). fjarlægja 'andstæðingana mcð fölskum forsendum (sbr. Klepps- málið og Kóllumálið) og haldj kröfum alþýðunnar niðri með Iög regluvalíií (sbr. ræðu dómsmála- ráðherrans um eflingu lögregí- unnar í sambandi yiS lausn eftia- hagsmúlasma). Stjórn Sjálfstæðisflokksins myndi m. ö. o. þýöa.alræ3i og,ofríki brask araklíkunnar-, er þrengdi hag allr- ar alþýðu til að auka auð sinn og yfirráð. Þá -.myndi aftur búið að landbúnaðinum á Hkan hátt og í tíð nýsköpunarstjórnarinnar. Þá myndi hallarbyggingar og önnur fjáríesting hinna nýríku í höfuð- staðnum, verða til að fullkomna þann fólksflótta úr dreifbýlinu, sem rýmkun fjárfestingareftirlits- ins 1953 hefir magnað um allan helming. Máttur blekkinganna Þeir menn eru alltof margir, sem ekki vilja trúa því, að þessi lýsing á Sjálfstæðisflokknum sé rétt. Þeir standa • í þeirri trú, að hann sé íhaldssamur kyrrstoðu flokkur eins og brezki íhaldsflokk urinn og hinn kristilegi flokkur Adenauers. Þessir inenn eru álíka blindaðir og þeir, sem hafa trúa'ð á Staiin sein I.ýðræðhheíju. Þeir gera sér ckki greln fyrir því, að hver-gi mótar hjá Sjálfstæðisflokknum fyrir neinni sérstakri þjóðmála- stefuu, eins og t. d. hjá íhalds- flokkmium í Evrópu. Ilann getur gengið lengra í yfirbo'ðum en nokkur flokkur annar, beitt sér fyrir strangari höftum en nokk- urflokkur annar (sbr. fiskeinok- uning) og yfirleitt brotið gcgn öllu því, sem evrópskir íhalds- flökkar telja stefnu sína. Tii þessa liggur sú einfaída ástæða, að forkólfar hans hafa enga stefnu aðra en þá að viðhalda með einhverjum hætti þeirri sér réttindaaðsíö'ðu, sem þeir hafa náð, og helzt að treysta hana og auka. Sjálfstæðisflokkurinn er því ekki íhalílsflokkur í evrópisk um skilningi, heldur flokkur pólitískra ævintýramanna og fjár brallsmanEia, eins og afturhalds- flokkarnir í Suður-Ameríku. Því miður eru þeir enn svo margir, sem eru blindaðir af áróðri Sjálfstæðisflokksins, að hann mun í haf a allsterka aðstöðu í næstu ! kosningum. Þó ber nú meira á því ' en oft áður, að þeir, sem áður hafa i fylgt honum, eru að opna augun ' fyrir því, hvers konar flokkur hann í raun og veru er. | Samfylking Framsóknar- flokksins 3tj Aiþýðuflokksins Þá cr að víkja nokkrum orðum | að hinni meginfylkingunni, sam- fylkingu Framsóknarflokksins og Alþýðuflokksins. Flokkar þessir voru stofnaðir á sínurn tíma til að vinna að bættum kjörum hins vinnandi fólks í land- inu. Framsóknarflokkurinn hefir einkum beitt sér fyrir bættum kjörum fólksins í sveitum og kaup túnum, en Alþýðuflokkurinn fyrir hagsmunum fólksins í hinum stærri bæjum. Báðir flokkarnir hafa lyft Grettistökum í barátt- unni fyrir bættum kjörum alþýðu- stéttenna. Verk þeirra hafa sýnt og sannað, að alþýðustéttirnar geta treyst þeim til að vinna vel að bætlum hag þeirra. Þessir flokkar hafa löngum átt málefnalega samstöðu, en leiðir þeirra samt skilið um alllanga hríð af óeðlilegum ástæðum. Það hefir átt sinn mikla þátt í því, að hér hafa ekki verið fyrir hendi um all- langt skeið nógu öflug samtök um- bótamanna. Með samfylkingu og samningum þessara flokka nú fyr- ir kosningarnar, hefir verið bætt úr þessu. Mikilvæg verkefni bíða þessa nýja bandalags, ef það fær meiri- hluta í næstu kosningum, Það þarf ví'ða að hreinsa til eftir að sundrung vinsfri aflanna er búin að tryggja stjórnarþátttöku Sjáif stæðisflokksins um 17 ára skeið. Það þarf að hreinsa til í bönk- unum, fiskverzluninni og fisk- vinnslunni. Það þarf aö koma verzluninni í heilbrigt horf. Það þarf að útrýma hvers konar ó- eðiilegri milliliðastarfsemi. Það þarf að skapa efnahagslífinu neil brig'ðan starfsgrundvöll, svo að atvinnuvegirnir geti eflzt, fram- farirnar haidið áfram, atvinnan verið nóg og lífskjörin batna'S. Úg þetta verður ekki gert, nema í nánu samstarfi við stéttasamtök in í landinu. Það verður að tryggja þáíítöku þeirra í lausn málanna, þótt því fylgi, að jafn- framt verði að tryggja þeim að- stöðu til áhrifa á gang þeirra. Það er alveg víst, að um allt land verður þessari nýju samíylk- ingu fagnað, því að hún gefur fyr- irheit um, að hér verði mynduð umbótastjórn og bægt frá þeim glundroða, er hefir einkennt stjórn málin um skeið. En því aðeins verður henni þó tryggður sigur- inn, að enginn sannur umbö'ja- maður liggi á liði sínu, heldur vinni einbeittlega að því, að meiri- hlutanum verði náð. Sprengiflokkarnir Hér hefir áður verið sagt frá því, að sundrung vinstri aflanna á undanförnum árum, hafi átt meg inþátt í því að efla áhrif Sjálf- stæðisflokksins og tryggja honum stjórnarþátttöku. Vonir Sjálfstæð- ismanna um völd og áhrif í fram- tíðinni, eru enn bundnar við þetta. Þeir vita vel, að fylgi þeirra mun ekki aukast, nema síður sé. ASal- von þeirra nú er að sundrungar- flokkarnir, kommúnistaflokkurinn og Þjóðvarnarflokkurinn, nái það mörgum atkvæðum, að samfylk- ingu Framsóknarflokksins og Al- þýðuflokksins takist ekki að fá meirihlutann. Trú Sjálfstæðismanna á sundr- ungarflokkana hefir enn styrkzt við það, að kommúnistar hafa tryggt þátttöku Sjáifstæðismanna í ríkisstjórninni fram yfir kosn- ingar með því að neita kosninga- stjórn Framsóknarflokksins og Alþýðuflokksins um hlutleysi. Það sýnir vissulega, að kommún- istar munu einnig reyna að tryggja stjórnarþátttöku Sjálf- stæðihflokksins eftir kosningar. ef þeir fá nokkurt bolmagn til þess. Kjósendurnir' verða því að svipta kcmmúnista aðstöðunui til að geta ráðið nokkru um þessi mál eftir kosningarnar. Hver sá vinstri sinnaður kjós- andi, sem í næstu kosningum, kast ar atkvæði sínu á kommúnista eða Þjóðvarnarmenn, er raunverulega með því að viðhalda þeim glund- roða og sundrung vinstri aflanna, sem hefir lamað íslenzkt stjórn- málalíf um alltof langt skeið. Það gat frekar verið afsakanlegt, að menn köstuðu aíkvæðum sínum á þessa fiokka, meðan ekki var um ncitt heilsteypt samstarf vinstri manna að ræða og lítil von var um að komast út úr glundroðan- um, en eftir að samfylking Fram- sóknarflokksins og Alþýðuflokks- ins er komin til sögunnar, horfir þeíta allí öðru vísi við. Þá er það bein þjónusta við bæði íhaldið og glundroðann, að kjósa sprengi- flokkana. Þetta er staðreynd, sem hver sannur vinstri sinnaður maður verður að gera scr ljósa. Skylda umbótamanna Allir þeir, sem vilja losna við glundroðann úr íslenzkum stjórn- málum og ekki vilja gefa bröskurun um alræði, eiga í næstu kosning- um að fylkja íiði um samfylkingii Framsóknarflokksins og Alþýðu- flokksins. Með því eina móti, verð- ur tryggð hér frjálslynd umbóta- stjórn á komandi árum. | Það er því ekki aðesns skylda fylgismanna Framsóknarflokks- ins og Alþýðufiokksins að veita þessari samfylkingu liðveizlu, heldur alira þeirra frjálslyndra og umbótasinnaðra manna, sem eru fyrir hcndi, hafa fylgt öðr- um flokkum. undir öðrum skilyrðum en nú Þess sjást líka mörg merkin, að þessi nýja samfylking muni hljóta fylgi langt út fyrir raðir þeirra, sem áður hafa fylgt þessum tveim- ur flokkum, og þó mun þetta koma enn betur á daginn, þegar það hef- ir skýrst betur, hve stórfelldum breytingum og umbótum hún mun valda á allri skipan og framvindu íslenzkra stjórnmála. Deila Gunnlaugs Péturssonar og stjórnar S. H. Á þessum stað hér í blaðinu, var nýlega skýrt frá því, að Gunn- laugur Pétursson, sölustjóri Sölu- miðstöðvar hraðfrystihúsanna í New York, hefði sagt starfi sínu lausu vegna ágreinings við stjórn fyrirtækisins hér heima, en hún hefðí gegn ráðum hans tekið' ákvarðanir, er hefðu dregið stór- lega úr sölu íslenzks fisks vestan hafs. Stjórnin birti svargrein við þessu í Mbl. og taldi þessa frá- sögu alveg tilhæfulausa. Gunnlaugur hefir í tilefni a£ þessu skrifað grein í Mbl., þar sem hann staðfestir frásögn Tím- ans og gefur óbeint til kynna, aS vegna afskipta stjórnar Sölumið- stöðvarinnar hafi fisksala íslend- inga vestan hafs minnkað um helm ing í Bandaríkjunum á síðastl. ári, og það, sem verra er, að keppi nautar okkar hafi þess vegna unn- (Framhald á 8. <>íðu.)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.