Tíminn - 05.04.1957, Blaðsíða 7

Tíminn - 05.04.1957, Blaðsíða 7
TIMINN, fóstudaginn 5. apríl 1957. Þannig leit Akureyri út, er Vilhjáímur var þar um mánaðamótin febrúar-marz. Vilhjáhsur Einarsscn skrifar frá Ákoreyri: Þýskur knattspyrnukennari þjálfar knat í spyrnumenn á Akureyri í s.umar KeattspyraaEi er orðin lang almenn- asta íþráttagreinin á Akureyrí Akureyri, 1. :narz 1957. Ekki get ég sagt skilið við þessa pistla mína írá Akureyri án þess að hafa samband við nokkra menn úr félagslífi h^ijarins, og þá fyrst og fremst íþróttakennara. Aður gat ée um hið fjölbreytta starf í íþróttafélagi Menntaskól- ans á Akureyri. Þótt fólkið í Gagn fræðaskólanum á Akureyri sé yngra, er st?.ríið þar í ýmsu hið athyglisverðarta, og bi'ð ég Har- ald Sigurðs~on, íþróttakennara skólans að skýra frá helztu þátt- um siarfseminnar: „Eitt er það, sem hefir nýlega eflt iþróttalííið hjá okkur, og það er bikarkeponi, sem tekin hefir verið upp í ýmsum greinum. í sundi gáfu kennarar skólans bik- ar, og keppt hafa á annað hundr að nemend.'.r um hanri. Guð- mundur Jónsson forstjóri Esso gaf bikar t'l keppni í knatt- spyrnu. Einnig er keppt um bik- arí handknattleik. Sigurvegararn- ir fá nöfn sín letruð á bikarana, og þeir geymdir á áberandi stað í skólanum. Við eigum framundan skíða- keppni ba $i í göngu og svigi, sem er hér Arlega. Það hefir mik- ið háð okkur að við höfum eng- an skála, e<° Snæhólabragginn er orðinn ónýtur. Reyndar er nú risið fjállahótel, sem skólinn mun fá afnot af, og mun það bæta úr þörf' okkar. Nýlega hefir verið komið á 'ieppni í sundi og knattspyrm- milli G. A. og Lauga- skóla, og r-:k;ll áhugi fyrir fram- haldi á slíku. Meðal nýjunga í skólanum má néfna umferðar- kennslu, sem fram fer í fimleika- sal skólans, með hjálp lögregl- unnar. Danikennsla fer fram vikulega og er mikil og almenn. Ýms námskeið eru í skólanum, t. d. kenn~la í olíulitameðferð. Taflfélag er mjög fjólmennt í skólanum, og stjórnar Tón Sigur-, geirsson kennari því." — Það c-u alltaf vandamál í sambandi við -kipulag á íélagslífi i skólum, liggur þér nokkuð sér-! stakt á hjarta þessu viðkomandi? I „Jú, eitt vildi ég drepa á, sem , ég tel almennt og vaxandi vanda-: mál í stærri bæjum a. m. k. Okk-1 ar efnilegustu unglingar lenda í oft í alltof mörgum félagssamtök- um. Einmitt vegna þess, hvað | þeir eru víða liðtækir er alls stað- ar rifizt um þá. Dæmi eru til að unglingar hér úr skólanum séu í 5 félögum í einu: Æskulýðsfélag- inu, stúku, íþróttafélagi, skólafé- laginu, skátafélaginu, og e. t. v. fleiri. Ég tel ráðlegt að takmarka félagatöluna við t. d. tvö félög. Hitt kennir unglingunum blátt á- fram að vanrækja sín störf. Það er ógerlegt að standa alls staðar í stykkinu hvað vel sem ungling- arnir eru af vilja gerðir. Þetta liggur á þeim eins og martröð, og þeir losa sig undan farginu við fyrsta tækifæri, eða strax og þeir eru búnir í skóla, og verða ó- starfhæfir við félagsmál." — Viltu ekki segja mér svolítið frá íþróttamálum almennt hér í bæ? „Það er þá fyrst að nefna knattspyrnuna, sem er nú lang- almennasta íþróttin hér. Aðstað- an við æfingar batnaði stórlega við völlinn, þótt enn vanti bún- ingsherbergi, og full þörf væri á æskulýðshöll við völlinn. Knatt spyrnuráðið hefir ráðizt í það stórvirki að fá til landsins þýzk- an þjálfara um 6—8 mánaða skeið, sem mun koma 3. marz. Höskuldur Markússon hjá' Am- aro hefir verið milligöngumað- ur, og veitt okkur ómetanlegan stuðning. Þetta held ég að sé mjög raunhæft til úrbóta í knatt- spyrnumálum, og vonast eftir Ak- ureyringum sterkari næsta sum- ar en nokkru sinni fyrr. Við er- um einnig a'ð afla okkur sam- banda og viljum senda 2—3 stráka utan til æfinga að for- dæmi Akurnesinga. Okkur til mesta óhagræðis hef- ir verið ákveðið að hafa hluta íslandsmótsins í maí. Þá gæti svo farið að við hefðum aldrei leikið á ófrosnum völlum, en hlutur Sunnlendinga ólíkt betri. Þannig er ekki rétt að farið. ís- landsmótið á að vera lokatak- n'-ark, en ekki sett fyrst, .iafnvel þótt 14—15 manns eigi að fara á heim~meistaramót. Heildin má aldrei líða fyrir fáa. Það þarf að kanna liðið vel á haustin, sam- æfa svo landslið og gera það starfhæft að vori, og umfram allt víkka klíkuna. Þeir sem tala hæst um að knattspyrnan þurfi að vera fyrir fjöldann, eru oft fyrstu menn til að draga saman seglin ef landsbyggðin fer fram á jafnrétti við Reykjavík. íþrótta- menn sækja frá Akureyri til Reykjavíkur vegna þess að fram- inn er fyrir sunnan, og þar þurfa þeir að vera til þess að komast í álnir bæði í knattspyrnu og öðr um greinum iþrótta." — Vildirðu e. t. v. segja eitt- hvað um skipulag íþróttamála al- mennt? „Sjálfsagt segi ég ekkert, pem ekki hefir verið sagt oft áður, en það eru ýmis atriði sem ég vildi drepa á: T. d. skattpíning íþróttafélaga, sem gerir þeim lífið illa brogað, og er alveg ó- viðunandi. Hvað heildarskipulag snertir vantar alveg hjá okkur fjármagn til að halda uppi öfl- ugri heildarforustu. Tilfinnanleg- ust er vöntun á landsþjálfurum í hinar ýmsu greinar. Þetta þyrftu að vera menn, sem sinntu slíkum störfum frá ári til árs og gætu unnið eftir ákveðnu skipulagi og haft varanlegt samband við sem flest byggðarlög." Æskulýðsheimili templara Ég komst á snoðir um merki- lega starfsemi, sem góðtemplarar reka á Akureyri, en það er æsku- i lýðsheimili, sem opið er öllum læskulýð bæjarins og hefir upp á lað bjóða ýmiskonar tómstunda- gaman og leiki. Ég sneri mér til Eiríks Sigurðssonar yf irkennara við barnaskólann, og gaf hann mér ýmsar upplýsingar viðvíkjandi þessu merka brautryðjandastarfi, sem stúkan rekur þarna. Eiríkur sagði m. a.: „Þegar regl- an á Akureyri fór í alvöru út í bíó- rekstur, sáum við að einhver á- kveðinn tilgangur þyrfti að vera vera með slíku. Við ákváðum að stofna til tómstundaheimilis fyrir æsku bæjarins. Okkur bauðst Hót- el Norðurland til kaups, og keypt- um allt í skuld. Síðan hefir verið rekin margvísleg starfsemi með mikilli þátttöku. M. a. sem við höfúm í húsinu má nefna: lesstofu, leikstofur. með bob, borðtennis, billjard, töflum og spilum, 5—6 námskeið í ýmiskonar tómstunda- iðiu s. s. tréskurði, hjálp í viðlög- um. hjúkrun í heimahúsum, flug- módelsmíði, teikning og meðferð olíulita o. fl.'Nú er að byrja nýtt námskeið, nokkurs konar sjóvinnu- námskeið, og þannig halda tilraun- irnar áfram. Fyrst var samkomusalur sá er hótelinu fylgdi notaður fyrir dans- leiki, en nú höfum við breytt hon- um í kvikmyndasal. Við rekum svo hótel á sumrin. Miðhæð hússins hefir eingöngu verið helguð æsku- lýðsheimilinu, og er Tryggvi Þor- steinsson framkvæmdastjóri þess. Húsið er opið á vissum tímum fyrir mismunandi aldursflokka, og öll- um heimill ókeypis aðgangur bæði að námskeiðunum og leikstofun- um. Segja má að bíóið hafi gert það að verkum að við hófum þetta starf, en eftirgjöf á skemmtana- skatti gerir rekstur heimilisins mögulegan." Því heyrist oft fleygt að stúk- urnar séu stofnanir úr íengsl- um við raunhæfa æskulýðsstarf- semi, eins konar sjúkravernd fyrir fullhrausta menn, sem ekki nái til þeirra sem raun- verulega þarfnast hjálpar með. Þeir sem þannig tala ættu að kynna sér starfsemi reglunnar á Akureyri, og mér er sagt a'ð svipuð starfsemi sé komin á fót á ísafirði. Hér sést að unnið er að gagnmerkum þarfamálum fyrir æsku viðkomandi staða, og varla hægt að benda á raun- hæfara umbótastarf. Ég get ekki lokið þessum Akur- eyrarþönkum án þess að rabba of- urlítið við Hermann Stefánsson, menntaskólakennara, en Hermann er einnig formaður Skíðasambands íslands (SKÍ). Hann var við gæzlu sundhallarinnar nýju er ég hitti hann að máli, en meðal hinna fjöl- mörgu starfa, sem Hermann sinnir, er gæzla sundhallarinnar og sund- kennsla, en hann er framkvæmda- stjóri hallarinnar. Hermann kvað sundáhuga hafa aukizt mjög á Akureyri við inni- laugina, sem er í hvívetna mjög vönduð bygging. Reyndar er strax komið svo að laugin sjálf er alltof lítil fyrir bæinn, það eru oft mikil þrengsli við æfingar. Það hafa ýmsir vinnuflokkar stofnað sundklúbba og hafa tíma einu sinni í viku, svo sem: póst- hús-klúbbur, Atla-klúbbur (verk- smiðjumenn), bifreiðastjórar o. fl. Kvennatímar eru tvisvar í viku á kvöldin, mjög mikið sóttir, en á morgnana kl. 8—9 er tími fyrir skrifstofumenn til hressingar fyrir innisetuna, en þessi tími hefir ekki verið mikið sóttur. Þetta er fyrir- komulag, sem taka ætti til fyrir- myndar annars staðar á landinu til að auka almenna þátttöku í þessari hollu og göfugu íþrótt. Það má í fleiru sjá ávexti þess- ara bættu aðstæðna. f vetur var 100 manna boðsundskeppni milli M.A. og bæjarins, 50 menn frá hvorum. M.A. vann karlakeppnina, en tapaði kvennakeppninni. Nú æfa á vegum sundráðs Ak. 60 manns, en sundráðið hefir 3 tíma á viku í lauginni, og auk þess hafa ýmis félög og skólar sértíma. Það auðveldar vörzlu laugarinnar, og eykur þrifnað, að allir eru látnir fara úr skóm í forstofunni, en menn ganga svo um á sokkaleist- unum. Viðvíkjandi útilauginni haf'ði Hermann ýmislegt á prjónunum. Athugað er með möguleika á því að auka heita vatnið með því að bora. Einnig mætti bæta leiðsluna og einangra hana betur. Fjaðra- bretti eru að koma, einnig „ryk- suga" til að hreinsa vatnið. Þá er áformað að rækta tré og blóm á lóð laugarinnar og skipuleggja hana vel. „Það er gömul venja að afinn og amman koma til að sjá barnabarn sitt taka fyrstu sund- tökin, við viljum hlynna að slíku." Eirimitt þessa dagana er Her- mann að hleypa af stokkunum miklu fýrirtæki, sem nefrit er „Landsgánga" á skíðum. Keppnin er í því fólgin að menn eiga að ganga 4 km í einni lotu. Þetta ætti flestum heilbrigðum mönnum að vera létt yerk, og ætti þetta að koma fÖÍki til þess að bregða sér á skíði, svö hér er um að ræða merká riýjung. Þetta fellur um sjálft áig éf fólk fæst ekki til þátt- töku, en gæti annars orðið skemmti legur íþróttaviðburður, t. d. annað hvert ár. Veðurpuðirnir hafa brugðizt mér og ég hefi verið veðurtepptur hér nvrðra í 4 daga. Það er þó ekki þörf að kvarta, því ég er í sóma og yfirlæti í heimavist M.A., en hér hefi ég verið í 3 vetur áður. Heimavistin er nemendum sem annað heimili, og hér voru enn margir skólabræður og systur, að ógleymdri „matmóður M. A." Magneu Pétursdóítir, sem hefir brauðfætt marga árganga af Menntskælingum. Þar sem ég kveð skólann, dettur mér í hug vísubrot úr skólasöngnum, sem á ekki að- íFramhald á 8. síðu). e Á víðavangi HvaS sagði fjármála- (í^ ráðherrann? 1 Mbl. heldur áfram þeim áróðri, að Eysteinn Jónsson f jármálaráS herra hafi einhliða kennt verk- fallinu 1955 um þá öfugþróun, sem hefur átt sér stað i efnahags málunum seinustu misserin. — Hefur þó nokkrum sinnum veriílf birt hér í Tímanum ummæli eftir f jármálaráðherra, er sýna að hér er rangt með farið. RátJherrann hefur jafnan bent á, að ofmikil fjárfesting, er Sjálfstæðismenn knúðu fram við stjórnarmyndun ina 1953, eigi ekki síður sinn stóra þátt í J>ví, hver þróunin hafi orðið og hafi líka verið ein orsök verkfallsins 1955. í stjórnmálaumræðum á Al- þingi, sem fóru fram í maí 1955, eða rétt eftir stóra verkfallið, fórust Eysteini m.a. orð á þessa leið: „Ég gat um það áðan, að sii skoðun mundi hafa orðið nokkuð útbreidd meðal verkamanna í vet ur, að hægt væri og rétt aff hækka kaupið. Ekki mun þetta þó í sjálfu sér hafa byggst á því, að menn álitu atvinnuvegina af- lögufæra, suma hverja, eins og t.d. togaraútgerðina, heldur frem ur á hinu, að mikil eftirspurn var eftir fólki til starfa, sótzt eft- ir eftirvinnu manna og mönnum sýndust margir græða. Það er þó hæpið að treysta því, að hægt sé ævinlega að græða á kauphækkunum, þótt mikil eftir- spurn sé ef tir vinnuaf li. Staf i auk in eftirspurn aðallega af aukinni framleiðslu vegna góðrar af- komu, þá er dæmið einfalt og hagurinn vís af kauphækkun, enda' hún þá sjálfsögð og nauð- synleg. Stafi hin mikla vinna á hinn bóginn fyrst og fremst af mikilli fjárfestingu, þarf niálifl vandlegrar íhugunar við". Hér er það viðurkennt eins glöggt og verða má, að hin óeðli- lega eftirspurn eftir vinnuafli, sem hlauzt af fjárfestingunni, hafi átt sinn þátt í kaupkröfun- um og verkfallinu. Tvennskonar rætur Næst fóru almennar stjórn- málaumræður fram á Alþingi i janúarlok 1956. Þá hóf fjármála- ráðherra aðalræðu sína á þessa leið: „Þegar síðast voru haldnar eld húsumræður á Alþingi, voru ný- áfstaðin mikil átök um kaupgjalð í landinu. Hafði þá verið knúin fram með löngu verkfalli og ærn um fórnum fyrir verkamenn og raunar þjóðarbúið allt, veruleg, almenn kauphækkun, án þess a'ð nokkur hefði þó í rauninni trú á því, að undirstöðuframleiðslan gæti borið hana. Þessir atburðir áttu sér tvenns konar rætur. Annars vegar var mikil eftirspurn eftir fólki til vinnu, er stafaði af breyttum at- vinnuháttum togaranna og mik- illi fjárfestingu. Þessi mikla eftir spurn vilti ýmsum sýn um það, iindir hverju framleiðslan gæti risið. Á hinn bóginn var svo verkalýðsforusta kommúnista, sem eins og vant er, beið tæki- færis, til að setja efnahags- og atvinnulífið úr skorðum". ,Endurbóf" Bjarna- ~~1' Þótt framangreind ummæli fjármálaráðherra hafi þegar ver- ið birt tvívegis hér í blaðinn, lætur Mbl. sér ekki segjast, held ur hamrar á því dag eftir dag, að ráðherrann hafi eingöngu kennt verkfallinu 1955 um það, hvernig komið sé. Þessu til sönn unar slítur það úr samhengi nokk ur ummæli ráðherrans og byggir síðan á því umræddar rangfærzl nr. Þetta er lítið dæmi þess, hvernig málflutningur MbL er orðin siðan Bjarni Benediktsson tók að sér að „endurbæta" hann.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.