Morgunblaðið - 17.07.1948, Blaðsíða 7

Laugardagur 17. julí 1948-
MORGXJ NBLAÐIÐ
7
rðurlanddför Hvauieyif
Þessi námsför nemenda
bændaskólans á Hvanneyri til
Norðurlanda er liður í námi
framhaldsdeildar þeirrar, sem
tók til starfa við skólann á
s. 1. hausti. Ferðin var yfir-
leitt mjög vel heppnuð og hin
ánægjulegasta í alla staði. Við
fórum með Heklu þann 19.
júní ásamt sunnlensku bænd-
unum og komum s. 1. laugar-
dag þann 10. júlí með Geysi.
Þannig fórust Guðmundi
Jónssyni, skólastjóra á Hvann-
eyri, orð er blaðið hitti hann
að máli á sunnudagsmorguninn
en hann var fararstjóri hinna
8 nemenda Hvanneyrarskólans,
sem undanfarnar þrjár vikur
hafa verið á ferðalagi á Norð-
urlöndum.
Þetta er fyrsta skólaferða-
bændaskólans til útlanda?
Já, en jeg teldi mjög vel far-
ið að hver árgangur framhalds
deildar skólans ætti kost á
slíku námsferðalagi til út-
útlanda.
©1111
rásip Guðmundar Jónssonar skólastj.
Merkileg tiiraun í
hæsnarækt.
A landbúnaðarskólanum á
Sem kynntust við merkilegri
tilraun, sem þar hefur verið
gerð í hæsnarækt. Þar hefur
tekist að rækta hænsnakyn,
sem hægt er að sjá á strax og
ungarnir koma út úr egginu,
hvors kyns þeir eru. Það eru
aðenis tvö afbrigði, sem hafa
þennan eiginleika. Er haninn
öðru vísi á litinn en hænan. Er
þetta alveg öruggt. Það er þess
vegna hægt að slátra hönunum
strax og þeir koma úr egginu.
Er þetta til mikils hagræois.
Hefi jeg hvergi sjeð þessu þann
ig fyrir komið og hjer á landi
er það óþekkt. Við vorum 11
daga í Noregi og fengum þar
ágætar móttökur hjá norsku
búnaðarfjelögunum og fleirum.
i HjaStada!
SAMBAND norðlenskra barna- í Húsavík
kennara gekkst fyrir kennara- kortagerð,
Ferðast um Noreg.
Hvar lágu svo leiðir ykkar
um?
Við urðum sámferða sunn-
lensku bændunum víðu um
Noreg, fyrst um Jaðar, síðan til
Bergen á Snorrahátíðina, en
þaðan austur á bóginn til
Fjallabygða. Við skoðuðum
tilraunastöð landbúnaðarins í
.Valdres. Þar fara aðallega
fram jarðræktartilraunir. Norð
menn gera nú tilraunir með að
nota sem stærsta skammta af
tilbúnum áburði. Áburðurinn
hefur ekki hækkað þar í verði.
En vinnulaun við landbúnað-
arstörf hafa um það bil sex-
faldast. Þessvegna er lögð
mjög mikil áhersla á að fá sem
mesta uppskeru.
Þá komum við í búnaðarskól
ann á Ösknavadi. Er nú verið
að byggja hann upp með mikl-
um myndarbrag. Verður byggt
þar nýtt skólahús og gripa-
hús. Við þyrftum að byggja
upp okkar bændaskóla. Skóla-
húsið og leikfimishúsið á
Hvanneyri eru hvortveggja
orðnar úreltar byggingar og ó- j
samkeppnishæfar við önnur ;
skólahús. Þessi hús voru bygð Á landbúnaðarsýningu
1910—1911. J Kaupmannahöfn.
Við heimsóttum einnig I Frá Malmö fórum við svo yf
bændaskólann að Stend. Hafði ir til Kaupmannahafnar. Þar
Arni Eylands, fararstjóri sunn- I skoðuðum við landbúnaðarsýn-
þær við sáningu, uppskeru og
önnur störf. Hefur það fyrir-
komulag gefist mjög vel.
í Kaupmannahöfn var okk-
ur sýndur landbúnaðarskólinn,
sem er gömul og myndarleg
stofnun.
— Hvernig er svo heildarár-
gangur ferðarinnar?
— Jég tel hann mjög góðann,
segir skólastjórinn. — Þessi
ferð var fryst og fremst ætluð
til þess að gefa nemendunum
nokkra yfirsýn yfir búskap ná
grannaþjóða okkar. Það held
jeg að hafi heppnast vel. Við
sáum ýmislegt athyglisvert í
ferðinni. Jeg tel heyskaparað-
fc-rðir okkar íslendinga full-
komlega standast samanburð
við aðferðir Norðurlandaþjóð-
anna. ,En búskapur þeirra er
miklu fjölbreyttari. Mikil á-
hersla er þar lögð á að kyn-
bæta bústofninn, ekki hvað síst
í Danmörku. — Telja Danir
sig hafa náð miklum árangri
á því sviði með sæðingum. Það
kostar þar 20 danskar krónur
að sæða kúna. Samsvarar það
verðmæti 50—60 lítra af mjólk.
Ferðin var annars öll hin á-
nægjulegasta. Urðum við oft-
lega varir við það að einstak-
ir bændur, sem við áttum tal
við í þessum löndum undruð-
ust það mjög að íslendingar
skyldu hafa efni á að senda
bændaskólanemendur í slíkt
ferðalag og það fljúgandi fram
og til baka.
móti að Hólum í Hjaltadal dag-
ana 22.—28. júní s. 1. Þetta var
af vinnubóka-
og sýnishorn
og
af
handavinnu stúlkna frá Akur-
eyri af kerfi því, sem þar er
3. mót sambandsins, en 5 ár notað.
eru liðin síðan það var síofnað. j Auk þessa var haldin kvöM-
Eru mót þessi haldin til skiptis' vaka, þar sem Sigríður Skafta-
í hinum ýmsu sýslum, og situr dóttir sagði ferðasögu frá Sví-
stjórn sambandsins ávallt þar þjóð. Egill Þorláksson sagði frá
sem mótin eru haldin. [ gömlum Bárðdæling, Jón Þ.
Jón .Þ. Björnsson, formaður Björnsson sagði ferðasögu frá
sambandsins, setti mótið með f Noregi, en þeir Kári Tryggva-
ræðu. Forsetar voru: Snorri Sig són, Björn Daníelsson og Sigur-
fússon og Jón Þ. Björnsson, en steinn Magnússon fluttu frum-
ritarar Gísli Gottskálksson og samin kvæði og voru flest þeirr»
Eirikur Sigurðsson. Hafði sam-|ort á mótinu
bandsstjórnin undirbúið mótið í j í lok mótsins afhentu kenn-
samvinnu við námsstjórana. arar skólastjóranum á Hölum
Mótinu var þannig hagað, að peningagjöf til sjóðmynduhar,
fyrri hluta dags voru kennslu- sem verja ska.1 til að verrida
leiðbeiningar og erindi, en síð- fornar minjar á Hólum. Kristján-
Haldið suður á Skán.
— Svo hjelduð þið til Sví-
þjóðar?
— Já, við skildum við ís-
lensku bændurnar í Oslo og
tókum okkur far með járn-
brautarlest suður að Lundi í
SvíþjóÖ.
Þar tók á móti okkur for-
stóri byggingartilraunastofn-
unarinnar sænsku, Örborn, sem
var hjer heima s. 1. vor. Tók
hann okkur afbragðsvel og
dvöldum við í boði hans í tvo
daga. Notuðum við þarin tíma
til þess að skoða búnaðarstofn
I unina á Alnarp á Skáni.
1 Hann útskrifar landbúnaðar
j verkstjóra, garðyrkjufræðinga
i og mjólkurfræðinga. Einnig
er þar almennur búnaðarskóli.
Ennfremur skoðumum við jurta
, kynbótastöðina í Svalö og
! nokkra stærri búgarða á Skáni.
Þar er kúabúskapur mikill og
, mikið ræktað af korni, rúg,
hveiti, byggi og liöfrum, auk
sykurrófria og kartaflna.
j í þessu hjeraði sáum við einn
i ig eina almenningsþvottastöð
og leist nokkuð vel á hana.
Kostar 18 sænskar krónur á jjjá þjer ganga i glæstum lund !
ari hlutann þing sambandsins
háð með umræðufundum. Þátt-
takendur á niótinu voru 36, og
munu þeir á emu máli um það,
að þessi vika á hinum forn-
helga stað, hafi verið bæði lær-
dómsrík og. ánægjuleg, ásamt
þeim ferðum. sem farriar voru
um Skagafjörð í lok mótsins. Á
mótinu ríkti áhugi og glaðværð
og var mikið sungið.
Á mótinu flutti dr. Broddi
Jóhannesson 3. erindi um þessi
efni: 1. Látbragð og neikvæð
þróun skapgerðar. 2. Sjónmuna-
hæfileiki. 3. Frelsi einstaklings-
ins. ísak Jónsson leiðbeinandi í
smábarnakennslu: Lestri, reikn
ingi og átthagafræði. Friðrik
Hjartar leiðbeindi í stafsetn-
ingu, stílagerð, málfræði og
skrift. Jón J. Þorsteinsson leið-
Karlsson, skólastjóri þak'kaði
gjöfina með ræðu.
Mc-ðan kennararnir dvöldu á
Hólum, gengu þeir í Gvendar-
skál og skoðuðu altari Guð-
mundar hins góða, og fóru fram
að Hofi og skoðuðu þar forna
sögustaði svo sem Hjaltahaug
og hina miklu skálatóft.Á stinnu
dag var hlýtt messu í Hóla-
kirkju-hjá sjera Birni Björns-
syni. Að síðustu var faiiin’
skemtiför að Skeiðfossi í Fljót-
um,
Næsti mótsstaður var ákveð-
inn í Evjafjarðarsýslu og k'os-
in í stjórn: Eiríkur Sigurðsson,
Júdit Jónþjörnsdóttir og Éirík-
ur Steíánsson.
Á heimleiðinni skoðuðu ey-
firsku og þingeysku kennararn-
ir nýjan barnaskóla á Sau'ðár-
felfsdétlsir Fré ges!
rfsgarl
mánuði að þvo þvott fyrir með
alheimili.
lensku bændanna meðferðis ís
lenskt málveik, sem ríkisstjórn
in sendi skólanum að gjöf í
þakklætisskyni fyrir námsdvöl
margra íslendinga þar áður fyr.
Við landbúnaðarháskólann á
Ási, sem við einnig heimsótt-
um, er nú verið að byggja eitt
stærsta fjós á Nórðurlöndum,
yfir rúmlega 150 gripi. Þótti
okkur athyglisvert, að í því
verða eingöngu stuttbásar. Að-
eins einn strompur til loftræst-
ingar verður upp úr þaki þess
miðju. í þessari byggingu verða
einnig hesthús og hlaða.
Mikil aðsókn er að landbún-
aðarháskólanum og verður að
synja fjölda umsókna um hann
árlega.
inguna á Bellahöj, sem er
stærsta landbúnaðarsýning
Dana. Þar var fjöidi gripa og
verkfæra.
Frá Höfn fórum við í 3ja
daga ferðalag um Sjáland,
Fjón, Falstur og Jótland. Skoð-
uðum þar búnaðarskóla, til-
raunastöðvar og eina sæðingar
stöð.
Mjer virtist búskapur Dana
rekinn með svipuðu sniði og
þegar jtíg kom þar fyrst árið
1919. Yfirleitt er t. d. dráttar-
vjelanotkun í byrjun á Norð-
urlöndum. Bæði í Danmörku
og Sviþjóð eru svokallaðar
dráttarvjelastöðvar, sem bún-
aðarfjelögin eiga. Eiga þær
vjelarnar og leigja bændum
/u. jyiii
Mörgum gafstu mætan hlekk
í minninganna keðju.
Hafðu því fró hrund og rekk
hjartans þökk ög kveðju-
beindi í lestrarkennslu með | króki. Einnig nýjan barhaskóla,
hljóðaðferð. Þá voru þessi er- j sem er í smíðum að Reykjum í
indi flutt á mótinu: Snorri Sig- , Lýtingsstaðahieppi, og 'þágiv
fússon: Némsskrár barnaskól- j heimboð hjá Herselíu SVeins-
anna. 2. Hlutvérk lfennarastjett ; dóttur, kennara, að Varmalæk.
grinnar. Sigurður Gunnarsscn: Einnig sátu þeir veglegk veisli*
1. Vinnubókagerð. 2. Aukin sam hjá Gísla Gottskálkssyni, kenn-
vinna heimila og skóla. Hannes ara í Sólheimagerði; Fóríi þar
j. Magnússon: Geta skólarnir j fram ræðuhöld og söngur, og
verið uppeidisstofnanir? Gísli . rómuðu menn mjög gestrisni
Gottskálksson: Málvöndun. Éi- Skagfirðinga. Þá heimsóttu þeir
ríkur Sigurðsson: Úr uíanför. ; og dr. Brodda Jóhannesson í
Þá flutti Júdit Jónbjörnsdóttir hinum þjóolega sumarbústað
erindi eftir Elisabetu Friðriks- hans við Silfrastaði.
dóttur um handavinnu stúlkna. I Á mótinu voru samþykktar
Sýning var frá barnaskólanum margar tillögur og ályktariir.
gerir fanginn huga,
minja angan mun um stund
marga og langa daga.
Standa be'inir stofnar þjett
með styrk í hreinum línum
kinkár reýnir kolli ljett
með krónu greinum sínum.
Hvar í skala að gægðist grein
og gekk á mála forðum
blómasálin hvíslar hrein
helgimála orðúm.
Sannar vorum sjónum bert
svifhár vaxtarsproti:
Þú hefir frægstanii Guðbjörg
gert
garð að Múlakoti.
Sjertu umvafin sinni hvert
sólblikstrafa línu
þe'ss, hvers gjafir hirtast bert
í blómahafi þínu.
T. H.
O RB
Góð bújörð, vel hýst sem næst Reykjavík, óskast til
kaups. — Tilboð sendist. forstjóra stofnunarinnar fyrjr
1. september n.k. .
C-tá- ocj hjúhniiiarlieimiíici Cjnincí
hj íAþjtur getuf paffi
— Þá kverf
ekkl
LOKAB
vegna sumarleyfa
frá 18. þ. m. Lil 3. ágúst.
BAKARÍiÐ Þingholtsstrœti 23.
............. f