Morgunblaðið - 10.11.1951, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 10.11.1951, Blaðsíða 2
T2 MORGUISBLAÐIÐ Laugardagur 10. niv. 1951. 1 HiQE II Slí FjJÓRIR fulltrúar frá bæjarstjórn Siglufjarðar cru nú Staddir h.fer i bænum til þess að ræða við ríkis- -etjórnina og einnig stjórn Síldar- verksmiðja ríkisins um það ástand, «em hefir skapast á SigJufirðí eft- ir s.jö síldarleysissumur. — Segja aná að neyðarástand sje nær ríkj- a.ndi þar. Er nefnd Siglfirðing- *utna sammála um, að sjerstakar opinberar ráðstafanir þurfi til, ef fcægja á frá þeim voða, sem að steðjar. 1 nefndinni eiga sfoti: Jón Kjartansson, bæ.jarstjóri, Bjarni Bjarnason, forseti bæ.jarst.jórnar og bíejarfulltrúamir Gísli Sigurðs eon og Kristmar Ólafsson. Sigl- firðingarnir áttu samtal við blaða anenn í gær, og fer það hjer á •cftír: S. L. SUMAR — Hvernig var sumarið? — Veðrátta var sæmileg í suraar en síldin brást okkur sjöunda sum- arrið í röð. Sitdarverksmiðjunum f,- Siglufirði bárust aðeins 70 þúa. Tfiá.1 til vinnslu s. 1. sumar, en það svarar til þess, að þær hefðu get- «ð unnið rneð fullum afköstum í TÚma tvo sólarhringa. Sildarsðlt- ¦unin varð aðeins 25530 tunnur og var þó saltað á rúmlega 20 stöðv- lim. Til samanbu rðar má geta þess, «ð sumarið 1938, saltaði Ingvar heitinn Guðjónsson, 29 þús. tunn- ur á einni sö!ttin?rstöð. Þessar töl- ur sýna ástandið í atvinnumálum Siglfiröinga nú. AFKOMA VERKAMANNA — Hvað um aíkomu verka- manna? ¦— Verkamenn og konur við sild- arsöltun og síldarvinnslu hafa tveggja mánaða kauptryggingu ¦yfir síldartímann. Þegar trygg- ingartimanum lauk, þann 7. sept. «'. 1. urðu um 400 siglfirskir verka- merm atvinnulausir og um líkt leyti bættust við í hópinn tugir «jómanna, sem komu heim af síld- veiðnnum með misjafnan hlut, -flestir rýran. Þegar frjettist af BÍldveiðunum hjer við Faxaflóa, fór fjöldí siglfírskra verkamanna og sjóroanna, „suður meo s.jó" í atvinnuleit. Dæmi eru til þess, að hjón tóku sig upp, komu yngstu börnunum fyrir, en tóku þau eldri jreð a},"r. F&rvi htfigbt suður til áð afla sjer Iífsviðurværis. Því jniður urðu ekki allar þessar ferð- ir til fjár, en þó munu þær háfa bætt hag margra, þótt það sje erfitt og útgjaldasamt að þurfa að afla tekna svo fjarri heimil umim. TOGARARNÍR — Hvernig gekk togaraútgerðin f sumar? ¦—Elliði stundaði síðastliðin vetur ísfískveiðar en í vor og sumar lcarfaveiðar. Karfirin ea. 3000 smá- lestir lagöi hann á land til vinnslu i síldarverksmiðjuna Rauðku, sem Siglufjarðarbær á, og hraðfrysti- Iiúsið Hrimnir. Nú er skipið í slipn h.ier tii hinnar almennu f.i'ögra ára viðgerðar og eftirlits. Togarann Hafliða, eignaðist Siglufjarðar- lcaupstaður í apríl s. 1. Var það til wnikilla hagsbóta fyrir siglfirska «iómenn, því með komu hans ferrgu 'Zö Siglfirðingar atvinnu. Hafliði var á saltfisk og karfaveiðum í vor, en í sumar var hann gerður ¦«t á síld. Nú er hann á ísfisks- -veiðum. Um 70 til 80 manns hafa aatvinnu við togarana. ANNAR ATVINNUREKSTUR — Hvaða annan atvinnurekstur hafið þið, en síldarvinnu og tog- -araútgerð? — Á Siglufirði eru 10 mótorbát- ar frá 15 til 100 rúmlestir. Átta bessara báta eru gamlir Og sumir beirra úr sjer gengnir og aðesns hæfir til sumarveiða. Aflaleysi var míkíð í vor og sumar og er •enn. Hraðf rystihúsin tvö, sem rek- in hafa verið á þessu ári, frysta «5íd, karfa og annan fisk, efrir J>ví sí.iii að beist. Afkastagota bessara hraðfrystihúsa er þó ekki fivo mikil, að unt 3je að láta Mn- uoi iQKisi e reisi oiyiiiiiiveomiisi fjögnrra manna naind sræðir nú við rífcissf jórn- ina um hvað gera naegi til úrhófa an togarann veiða eingöngu fyrir þau, hvað þá báða, sem þó væri æskilegt. Unnið var nokkuð i tveimur fiskþnrkunarhúsuni síðast liðinn vetur og var þar þurrkaður fiskur, er togararnir veiddu. Þó varð minna úr þessum rekstri, in vonir st6ðu til, þar sem fjárhaga- örðugleikar Eæjarútgerðarinnar ollu því, að eigi var unt að stunda saltfisksveiðar að veruiegu leyti en í stað þess varð að selja afl- ann óverkaðan erlendis til þess að geta sem fyrst fengið andvirði hans. Eekstrarlán til togaranna hafa verið mjög af skornum skammti og algjörlega ófullnægj- andi. — Tunnuverksmiðja -ríkis- ins var rekin á s. 1. vetrí. Voru þar smíðaðar tæpar 30 þús. tunn- ur og höfðu 25 til 30 menn þar atvinnu. Tunuverksmiðjan er íull- komin og reyndust tunnur frá henni betri en erlendar tunnur. — Byggingarvinna er nú engin í Siglufirðí, sem teljandi er. Hag- ur bæ.jarfjelagsins er slíkur, að bæjars.ióði er um megn að leggja fram fje til atvinnuaukningar. 2—300 ATVINNULAUSIR — Hvernig eru atvinnuhorfur núna? — Mjög slæmar. Á Siglufirði munu vera um fíOO verkamenn, sjó- menn og bifreiðastjórar. Þó stór hópur verkamanna og sjómanna hafi farið til Suðurlands í at- vinnuleit eins og áður var sagt, er milcill f.jöldi. heima atvinnu- laus. Atvinnuleysisskráning fór fram í sept. s. 1. 113 karlmenn komu til skráningar, en vitað er um allstóran hóp manna, er heima sat og ekki kom til skráningar, þar sem þeir munu hafa talið slíkt gagnslaust. Það mtin því ekki of- reiknað að telja 200 til 300 manns atvinnulausa á þessum tíma og síðan hefur ástandið versnað, þar sem margt af fólki því, er syðra Var, er komið heim, eða er á heim- leið. Meðaltékjur þessara Tnanna voru fyrstu níu mánuði ársins um rúmar 9.000,00. Af þessu getur hver gert sjer í hugarlund afkomu verkamannaheimilanna þennan tima. Takint ekki viðreisn atvinnu- lífísins í Siglnfirði, er neyðnr- ústand framundan hjá þessu fólki. SÍLD A RS ALTENDUR TÖPUÖU — Hvemig er afkoma atvinnu- rekenda og kaupsýslumanna? — Það er fullvíst að síldarverk- smíðjuniar og síldarsftltendur hafa tapað á rek«tri sínum í sumar. Greiða þtirfti verkafólkirm hrð tryggða lágmarkskaup án tillits til þess, hvort síld fengist eða ekki. Þá hefur allur kostnaður stórankist enda þótt söltunin hafi dregist saman. Velta flestra versl- ana mun hafa minnkað vemlega, enda kaupgeta manna mjog lítil og viðskipti aðkomumanna sí- minnkandi. ÚTSVARSTEKJUR LÆKKA —Hvernig er afkoma bæjar- sjóðs og bæjarstofnananna? —¦ I Siglufirði er meiri hluti skattþegnanna verkamenn, s.jó- menn og bifreiðastjórar. Afkomu þessa fólks hefur þegar verið lýst að nokkru. Það segir sig sjálft að ekki er hægt að leggja há útsvör á þá, sem varla hafa tekjur til lífsframfæris. Rekstur atvinnu- rekenda og kaupsýslumanna hef- ur verið lítill og yfirleitt hagnað- arlaus. Þá eru fáir eftir, sem gjald þol hafa. Enda ef svo komið að aðalniðurjöfnun útsvara nú er lægri, en hvm var fyrir nokkrum árum, þrátt fyrir verðfall peninga og vaxandi útgjöld bæjarsjóðs, hefur þó ótsvarstiginn verið hækk aður verulega á síðustu árum. Mönnum má því vel'a ljós afkoma bæjarsjóðs þegar þess er gætt, að útsvöiin eru aðaltekjustofn hans. A Siglufjarðarhöfn hefir jafnan komið mikill fjöldi skipa. Nú hef- ur dregið mjiig úr þes3u, sjerstak- lega í sumar. Telja má að tekjur Hafnarsjóðs á þessu ári verði 1/4 minni en ætlað var, og var þó var- lega áætlað, en gjaldaliðir flestir hafa farið vaxandí. Þetta hefur haft það í för með sjer að eklci l.efur veiið hægt að vinna að hafn- arframkvæmdtim neitt verulega á j;rr;sH áii. Um togara bæjarins og rekstrafjárskort hefur áður verið talað. Síldarverksmiðju bæjarins, Iiauðku, bárust um 20 þús. mál síldar s. 1. sumar og er það nokkru meira en árið áður, auk þess vann hún úr um 3 þús. smál. af karfa. Tap varð samt á rekstrinum í sumar eins og af líkum lætur, enda á verksmiðjan að geta brætt um 8—10 þúe. mál síldar á sólar- hring. — ÍRafmagn það, sem nú fæst frá Skeiðsfossvirkjuninni er nú orðið of lítið fyrir Siglufjörð. Viðbótarvjelar vantar í virkjun- ina. Vjelar þessar liafa þegar ver- ið pantaðar og vsentum við þess, að Skeiðsfoss verði fullvirkjaður á næsta ári. Eskstur rafveitunnar til þessa hefur eklci verið hagstæð- ur, þar sem um fullnaðarvirkjun he-fur ekki verið að íæða, en eftir yiðbótarvirkjunina er talið, að rekstur rafveitunnar verði hag- stæður. LEIDIR TIL ÚRBÓTA — Hver teljið þið Siglfirðingar helstu ráð til bjargar? — Eins og ljóst er af framan- só'gðu er ástandrð það alvariegt, að gera verður ráðstafanir til að bæta úr brýnustu þörfunum þeg- ar í stað. Haga verður þó þeim ráðstöfunum þannig að þær miði jafnframt að framtfðarlausn á atvinnumálum Siglfirðinga, komi atvinnuh'finu á nýjan heilbrigðan gmndvöll, þótt sildin hafi brugðist í bili. Allmiklu fje hefur þegar verið varið af bæ og ríki til bygg- ingar innri hafnarinnar á Siglu- firði. Verki þesau ér þó hvergi nærri lokið og þessi hluti hafnar- innar ekki kominn í not. Aukið fjárframlag til hafnarinnar ger- ir því tvennt í senn: að skapa framtíðarverðmæti og atvinnu ftú. Leggjum ViÖ því mikið kapp á, 'að vei-ulegt fje fáist til þessara framkvæmda og reynt verði áð Ijúka höfninni eem fyrst. — Svo sem alkunna er líggur Siglufjörð- ur mjög vcl við útgcrð. Það háir nú útgerð þar að hraðfrystihúsa- kostur er lítill, svo lítill, að ekki er unnt að hraðfrysta afla tog- aranna, enda þótt það væri til mikilla hagsbóta fyrir bæinn og yki mjög atvinnu. A Siglufirði eiga Síldarverksmiðjur ríkisins mikinn húsakost, sem Iítið sem ekki hefur verið notaður á undan- förnum árum. Bæjarstjórn Siglu- f jarðar hefir því lagt til við ríkis- Framh. a bls. 11 Fulllrúar í boSi ríkisstjérnar í dag FUNDUR hófst að nýju á þingi B.S.R.B. í fyrrakvöld kl. 9 sd. Lá þá fyrir álit nefndanefndar um kjör einstakra nefnda þingsina- bg voru eftirtaldar nefndir kjörnar: Dagskrárnefnd, allsherjar- íiefnd, fjárhagsnefnd, laganefnd, starfskjaranefnd, menntamála* ttefnd, dýrtíðarnefnd og launamálanefnd. Því næst hófust umræður tim skýrslu stjórnarinnar og tóku Jnargir fulltrúar til máls. Voru stjórninni færðar þakkir fyrir velunnin störf í þágu samtakanna og mörg dæmi nefnd, er sýndu að stjórnin hafði lagt mikla vinnu í að leysa vandamál einstakra fjelaga. í BOÐI RÍKISSTJÓRNAR. Næsti fundur þingsins hófst kl. 4 síðd. í gær. í upphafi fundar- ins lýsti forseti því, að ríkis- stjórnin hefði boðið fulltrúum til kaffidrykkju í ráðherrabústaðn- um við Tjarnargötu kl. 4,30 í dag. Var þetta boð þakkað með lófa- taki. Þá var tekið fyrir álit milli- þiganefndar í lagamálum. Nokkr- ar breytingartillögur bárust og var málinu vísað til annarrar umræðu og nefndar. 10 Á MÓTI, 38 MED Þvínæst var tekið fyrii- álit laga nefndar. Hafði þeirri nefnd verið falið að rannsaka um inntöku- beiðni fjelags lögfræðinga í stjórnarráðinu. Nefndin . hafði klofnað i málinu og lagði meiri- hlutinn til að inntökubeiðni f jelags ins yrði felld, en í meirihlutan- um voru: Þórhallur Pálsson, Karl Vilhjálmsson, Hannes Björnsson og dr. Kristinn Guðmundsson. Minnihlutinn, sem var Þórður Þói'ðarson, lagði aftur á móti til að fjelagið yrði tekið í bandalag- ið og taldi hann, að það hefði skýlausan rjett til þess, samkv. lögum bandalagsins. Urðu miklar umræður um þetta mál, en að síoustu var upptaka fjelagsins samþykkt með 39 atkv. gegn ¦ 10. Fulltrúar hins nýja fl'elags eru: Baldur Mo'IIer og Kjartan Rag^tars. Forseti bauð f.jelagið velkomið í samtökin og fulltrúar tóku undir það meó lófa- taki. Fuftdi var frestað kl. 8, og' fundur boðaður að nýju kl. 9 í gærkveldi og lágu þá fyrir áliti ýmissa nefnda. t Magnús Jénison í!yl- ur jómlrisræSu sína MAGNÚS Jónsson, sem nú hef- ur tekið sæti á Alþingi í stað Stefáns Stefánssonar frá Fagra- skógi, flutti í gær jómírúræðu sína. | Hafði hann framsögu um frv. til breytinga á lögunum um menntaskóla, þess efnis að menntamálaráðherra verði heim- iiiað að láta tveggja ára óskipta miðskóladeild starfa við báSa menntaskólana mcðan húsrúm og jástæður leyfa. Var ræða Magnúsar Jónssonar ágæt og skörulega flutt, eins og vænta mátti. Benti ha.nn á, a'ð óskir um þetta hafi komið fram frá báðum skól- unura, einkum M. A. Þar ríkti mikill áhugi fyrir því að mið- skóladeild starfi við skólann, og hafi kennarar hans nú í sjálf- böðavinnu sjerstaka undirbún- ingsdeild við skólann með 30 nemendum til a'ð búa þá undir; próf í III. bekk M. A. Legðti |bæði kennarar og nemendur jfram nokkurt fje í þessu slcyni. HEPPILEGAST AB MIBSKÓLA DEILDIRNAR STARFI ÁFRAM ; Húsrúm væri nægjanlegt í M. Framh. á bls. 12 Mm heija smíSi snjóbíia FYRSTI s.vnski snjóbíllinn kom á markaðinn fyrir nokkru, og er í út- liti ekki frábrugðinn þeim snióbíl- um, sem í notkun hafa verið. Verk- smiðjan A.B. Nordverk í Skattkiirr er frtrmleiðanJi þessara bila á- samt A.B. Volvot Göteborg, og er útlit þeirra líkt og á frambyggðum strfPtisvögnurri. Sem samgöngutæki í stiiálbýli orr fjallahjeruðum ér snjóbill mjiig þýðingftrmikill. Það ér hasgt að nota hann við bjðrgtinarstörf, sjúkra- flutninga, póst- og vöruílutninga, eft irlit og viðgerð á síma- og rafmagns- línum, svo og til fólksflutninga og fleira. Hingað til hefur A.B. Nordverk aðallega selt bíla sína á sænska og norska markaðinn, en nú er út- flutningur þeirra hafinn. Vjelin og undirvagninn ! bílntmi er af Volvo-gerð. og getur hann náð EflH að 70 km hraða á klukkustund á harðfcnni. SnjóbiJlirm er byggður með kross- viðs- og stálhúsi, og klaíddur að inrw | an með masonite. Bílnum er stjórnaS ; moð skíðum að framan, «vo og meíl I beltutium. Bíllinn cr 5.20 m á lengrl, i 2.5 m á breidd og 2.10' m á hscS, | Sæti eru i bilnum fyrir 14 til 16 Laf ' ]>cga. eða rúm fyrir flutning allt aS 1000 kg, og getur hartn dregið sleða með allt að 2.6 tonna hlassi. Verksmiðjan A.B. Nordverk fram- leiðir alla hluti bilsins eð undan- skilinni vjel, girkassa, drifi og hjóf- um, sem framleitt cr hjá Volvo-verlí smiðjunum. Reynsla Novo-snióbilsins hcfuí orðrð til þess, að pantanir liafa bor- ist hvaðan a?fa að, svo að verksmiðj- arr hefur tekið upp fjöldafram- leiðslu á bilnum. Verksmiðjan ltefuí nú ennfrcmur hafið framleiðslu á snjó-vörubíluim með húsi Og vöru- palli, seTt í mörgum tilfellum muns henta betur. Umboðsmenn fyrir Novo-sniij]);)- ínn er firmað Sveirm Björnsson Si Ásgeirsson. j

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.