Morgunblaðið - 20.11.1955, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 20.11.1955, Blaðsíða 7
Sunnudagur 20. nóv. 1955 MORGVNBLAÐIÐ X Sigrföur $m »«? Veglsgf samsæfi í Cil-húsisiu í því filefni í kvöld IDAG fagna tvær stúkur, Verðandi nr. 9 og Einingin nr. 14, í Reykjavík, 70 ára afmælum sínum. Verður í því tilefni sam- eiginlegt samsæti í Góðtemplarahúsinu í Reykjavík, þar sem mætt- ir verða auk stúkumeðlima fulltrúar ríkis og bæjar. Þá verður dagskrá útvarpsins síðdegis á sunnudaginn einnig helguð afmæli þessu og einnig bætist þar við stúkan Morgunstjarnan nr. 11 i Hafnarfirðí, sem átti 70 ára afmæli s. 1. sumar. Ræddu fréttamenn í fyrradag við þá Þprstein J. Sigurðsson, fyrrv. æðsta templar, fyrir hönd Verðandi og Freymóð Jóhannesson, æðsta templar, íyrir hönd Einingarinnar, í þessu tilefni. STUKAN VERÐANDI STOFNUÐ 1885 Skýrði Þorsteinn J. Sigurðsson svo frá, að 3. júlí 1885 sé stofn- dagur Verðandi. Var aðalhvata- maður þeirrar stofnunar og stofnandi, Björn Pálsson. Einn af fyrstu félögum stúkunnar var Björn Jónsson, ráðherra og rít- stjóri, og vann hann ósleitilega fyrir málefni hennar. Sömuleiðis Jón Ólafsson, alþingismaður, og nokkru síðar en ekki sízt Jakob Möller, sem nú er nýlátinn. Sameiginlega hafa stúkurnar í Reykjavík beitt sér fyrir ýmis konar velferðarmálum auk áfeng ismála, svo sem tryggingarmál- um, sjúkrasamlagsmálum, leik- listarmáium, íþróttamálum og fleira mætti telja. Höfuðstefna reglunnar er að vara fólk við áfengisnautn, og hefur hún gert að kjörorði súiu: „Drekkið aidrei fyrsta staupið". Stjórn Verðandi skipa þessir menn; Gunnar Jónsson æðsti templar, Runólfur Runólfsson ritari, Þóranna R. Símonardóttir varatemplar, Sigríður Sigurðar- dóttir fjármálaritari, Jóhannes Jóhannesson gjaldkeri, og Þor- steinn J. Sigurðsson fyrrv. æðsti templar. Umboðsmaður stór- templars er Róbert Þorbjörnsson. EININGIN NR. 14 Freymóður Jóhannesson skýrði frá stofnun Einingarinnar, en hún var stofnuð 17. nóv. 1885, af 14 félögum stúkunnar Framtiðin. Var aðalstofnandi hennar Jón Ólafsson, alþingismaður og rit- stjóri. Voru fyrstu fundir stúk- unnar haldnir í húsi Þorláks Johnsonar í Lækjargötu 4 Það var Einingin sem var frum I kvöðull að byggingu Góðtempl- 1 arahússins í Reykjavík og voru byggingaframkværndir hafnar i veturinn 1887, eftir að stúkunni hafði verið úthlutað lóð fyrir hús ið á svellinu á Tjörninni. Gerð- ust íélagar stúkunnar sjálfboða- liðar við bygginguna og var á þann hátt fyllt upp tjörnin þar sem húsið nú stendur. Um vorið gekk stúkan Verðandi í lið með Einingunni og var þaðán af sam- eiginlegt átak beggja stúknanna að koma húsinu upp, sem var j vígt 2. október 1887. Var Göð- templarahúsið þá vegiegasta og stærsta samkomuhús landsins. Um þessar mundir var mikill drykkjuskapur í Reykjavík, og viða selt áfengi í verziunum. Jón Óiafsson, sem þá var þingmaður, flutti um það lagafrumvarp á Alþingi sem sam'þykkt varð, að banna að unglingum væri selt áfengi á samkomustoðum og að vínveitingaleyfi væri ekki, nema með samþykki kjósenda. Freyrnóður Jóhannesson kvaðst álíta, að eitt af þýðingarmesta síarfi stúknanna væri það, að vera öðrum félögum á landinu til fyrirmyndar um starfshætti. — Hefði það og tekizt vel og flest j félög hefðu tileinkað sér starfs- j hætti stúknanna og jafnvel á j sjálfu Alþingi gætti áhrifa frá þeim. Framkvæmdanefnd Einingar- innar skipa þessir menn: Æðsti templar Freymóður Jóhannesson, varatemplar Ingibjörg ísakr-dótt- ir, fjármálaritari Örnclfur Valdi- marsson, fyrrverandi æðsti templ ar Einar Valdimarsson, umboðs- maður stórtemplara í stúkunni er Marías Ólafsson. * & hls 12 Islendingar knnna mn að meta góðar foækur" Ævisaga Schweitzers, „Kristín Lafransdótt- ir", Ævintýri H. C. Andersens. Ævisaga Geirs Sigurðssonar skipstjóra, ferðabók til Ástralíu o. fl. GERIÐ PENNA YÐAJR ENDINGARRFTR! Rirker Qiííitk ELNA BLEKIÐ SEM INNIHELDUR snlv-x ^ecur evði- oenna bað •'turlegt að Quink AC inmheldur i' hremsar 'arnar taer- »->nnan !019V •f'JHfi (Hi í/í| !- l,U, 10 OZ. Kl Asmaður: Sig. H Eg ttr. 28,85. iftíi1 RviU 401Í-I SJÖTUG er á morgun Sigríður Snæland, Haðarstíg 2 hér í bæ Hún er fædd að Hafsteinsstöðum í Skagafirði, dóttir Jóns Jóns- sonar hreppstjóra og Steinunnar Árnadóttur konu hans, og þar ólst hún upp. Sigriður var þegar á barnsaldri mjög tápmikil, og æv- intýraþrá og eirðarieysi æskunn- ar og aldamótaáranna hlaut hún í ríkum mæli. Hugur hennar stóð snemma til annarra hluta en þeirra, sem gerðust í fábreyttu sveitalífi. Hún lagði leið sína í skóla og tók gagnfræða- og kenn- arapróf. Síðar var hún einn vetur í hússtjórnardeild Kvennaskól- ans. Um tveggja ára skeið var hún barnakennari í Skagafirði. Ekki kaus hún þó að gera kenrislu sér að ævistarfi, heldur sigldi hún utan til náms i nudd- lækningum og lauk þar prófi í .þeirri grein. Að náminu loknu settist hún að í Hafnarfirði, þar sem hún hafði lækningastofu í nærfellt 20 ár, Sigríður giftist árið 1924 manni sínum Pétri Snæland, sem hafði misst fyrri konu sína, og gekk hún börnum hans í móður stað. Þau ár, sem Sigríður átti heima í Hafnarfirði hafði hún ærið að starfa. Sjúklingar hennar vóru að jafnaði margir og vinnudag- urinn langur. En jafnframt því að annast sjúkiinga sína var hún sköruleg húsfreyja á stóru og gestkvæmu heimili. Hún kunni vel að cinna mörgu án þess að vanrækia neitt. Árið 1940 fluttust þau Pétur og Sigríður norður í Skagafjörð og áttu þar heima næstu 5 ár, en vendu svo suður aftur og settust að í Reykjavík. Tók þá Sigríður aftur upp sín fyrri störf og hefur gegnt þeim síðan. Segja má, að Sigríður hafi að staðaldri stundað nuddlækning- ar síðan hún byrjaði þær í Hafn- arfirði fyrir 34 árum. Mörgum mundi f ínnast það ærið dagsverk, en ekki er það á Sigríði að sjá eða heyra að hún sé hvíldar þurfi enn um sinn. Sigríður er ekki 'íhlutunarsöm um málefni annarra, samt kem- ur henni fieirs við en almennt gerist. Hún á ekki til það tóm- laeti um annarra hag og líf, sem nokkuð hefur einkennt yngri kynstóð.'r, og vonbrigði aldarinn- ar hefur hún staðið betur af sér en flestir jafnaldrar hennar, án þess að brynja sig með tómlæti og afskiptaleysi. Sigriður er að eðlisfari rómantísk og sveim- hugul og stundum kann að sýn- ast. sem viðhorf hennar séu næsta óraunhæf. En þessir eðlis- þættir hennar hafa þó kannski framar f'ðrum gert hana að þeim bjargfasta veruleika sem hún er öllum þeim sem henni hafa kynnst. Heimili Sigríðar og Péturs hef- ur orðið atnvarf fleiri einstakl- inga en almennt gerist. Þó að 'íeim hiónum haii ekki orðið virna auðið var hus þsirra jafn- m fullt af börnum og unglingum, 'estum úr Skagafirði, sem stund u8u nám í Flensborgarskóla, og nutu handleiðslu þeirra hjóna sem yæru þau í foreldrahúsum. ÁrnJ Hafstað. — ÞVI HEFIR mjög verið haldið fram, að alltof mikið sé gefið hér út af ómerkilegu lesefni, en slík rit fæðast aðeins og eiga sér ekkert líf, sagðl Arnbjörn Krist- insson, framkvæmdastjóri Bóka- útgáfunnar Setbergs, er hann ræddi við blaðamenn í gær. Ég er eindregið þ<*irrar skoðunar, sagði Arnbjörn, að íslendingar kunni enn að meta góðar bækur. Fimm bækur koma um bassar mundir út hjá Setbergi og von er á þremur öðrum á næstunni. Bæk Sigrid Undset H. C. Andersen urnar, sem út eru komnar eru: Ævisaga Alberts Schweitzei-s; eftir prófessor Sigurbjörn Emars son, 1. bindi af „Kristínu Lafrans- dóttur" eFtir Sigrid Undset, „Hætt an heijlar", eftir Dod O^sborne •)g tvser ævintýrabækur eítiv H. C. Andexsen. ÆVISAGA SCHWErr^ERS Eins og áður hefir verið skýrt frá hér í blaðinu hefir próíessor Sigurbjörn Einarsson ritað ævi- sögu þessa fjölhæfa snillings og mannvinar. Var sá háttur haföur á i samráði við Schweitzer sjálf- an og einkaritara hans, en sjálfs- ævisaga hans ekki þýdd. Hafði prófessor Sigurbjörn aftur á móti greiðan aðgang að öllum ritum Schweitzers og ýmsum ritum\un hann. Bókin er yfir 300 bls. a'ð stærð prýdd fjölda mj'nda. TÍRISTÍN LAFRANSDÓTTIR Skáldsaga Sigrid Undsot, „Kristin Lafransdóttir", er eitt af höfuðverkum í norrænni skáLd- sagnagerð. Kom bókin fyrst.. út í Noregi 1920 og vakti þá gífur- lega athygli. Varð þetta skáld- verk fyrst og fremst til þess að Undset hlaut Nobelsverðla'uim 1928. Það er fyrsta bindíð, „Krans inn", sem nú er komið út í þýð- ingu Helga Hjörvars og Arnheið- ar Sigurðardóttur. Hjörvar flutti söguna sem kunnugt er í útvarp- ið fyrir allmörgum árum, en end- ursagði þá suma kaflana og sleppti öðrum. Hefir Arnheiður fyllt upp í þaer eyður, og kveður Helgi það verk mjög vel af hendi leyst. — Ég eíast um að á nokkr- um stað í verkum Undset sé að finna eins mikla ritsnilld og í síðasta hluta fyrsta bindis, sag'ði Helgi Hjörvar við blaðamenn. ÆVINTÝRI H. C. ANDERSEN Þær tvær bækur með ævintýr- um H. C. Andersen, sem Setberg gefur nú út, eru upphaf á 150 ái'a afmælisútgáfu. Bækumar eru prentaðar í Óðinsvéum, fæðing- arbæ Andersens, á alls 20 tungu- málum. íslenzka þýðingin er Steingríms Thorsteinssonar. Æviníýrin eru prýdd hinum skemmtilegustu teikningum eftir Gustav Hjörtlund. í þessum tveimur bókum eru sögurnar: Næturgalinn, Litli Kláus og stcri Kláus, Svínahirðirinn og Eldfær- in. , SJÖFERBABÓK Sjóferðabækur eru vinsælar hér, eða svo reyndist að minnsta kosti „Skipstjórinn á Girl Pat" eftir Dod Orsborne. Nú er komin út önnur bók eftir Orsborne, er nefnist „Hættan heillar". Segir þar enn frá glæfraferðum þessa sérstæða ævintýramanns. Her- seinn Pálsson hefir islenzkað bók ina, og er hún prýdd fjölda mynda. ÆVISAGA GEIRS SIGURÐS- SONAR SKIPSTJÓRA O. FL. Þær þrjár bækur, sem koma út á næstunni hjá Setbergi, eru: Ævisaga Gcirs Sigurðssonar, skipstjóra, sem Thorolf Smith blaðamaður hefir skrásett. Ferða bók eftir Vilberg Júlíusson, kenn- ara, er nefnist „Austur til Astra- líu" og þýdd skáldsaga eftir Slaughter, er nefnist „Læknir vanda vafinn". Bókaútgáfan Setberg hefir ekki áður gefið út jafnmargar bæltur og nú — og sést af því, sem hér að framan er sagt, aS þær eru ekki að lakari endanum. fullorðið fólk og gera sér þess xulla grein hvern þátt þessi heiðurskona hefur átt í þroska þeirra sem þeir fá henni seint fullþakkað. Það eru engar ýkjur þó sagt sé, að Sigríður hafi kosið mörg- um örlög, og ég held að óhætt sé að fullyrða að hún hafi ver- ið góð örlagadís. Á sjötugsafmæli sínu dvelur Sigríður heima á æskustöðvun- um, hjá- Jóni. bróður, sánum á Hafsteinsstöðum í Skagafirði. Kaffi Mýbrennt jg malaö, i ioft- bétturn íellophanumbóðurr kul Halla Þórarins h ^waturs Hverfisv Ht.AI tti AllGLt*

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.