Morgunblaðið - 26.10.1961, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 26.10.1961, Blaðsíða 1
24 síður inqgjmMábib 48. árgangur 243. tbl. — Fimmtudagur 26. október 1961 Prentsmiðja Morgn-blaðsins „Sagan dæmir Sovétríkin" Heimurinn heldur áfram að tjá Kreml hug siun vegna risasprengjunnar UM ÞAÐ leyti, sem það varð kunnugt í gær, að Rúss- ar hefðu enn sprengt kjarnasprengju við Novaja Zemlja (sjá aðra frétt), bárust fréttir af því hvaðan- æva úr heimimmv að lciðandi menn og almenning- ur mótmæltu kjarnorkutilraunum Rússa — og for- dæmdu sér í lagi risasprengjuna sl. mánudag, sem geislavirkt ryk berst nú frá víða um heimsbyggðina. -fr Segja má, að Japanir, sem ingu. Sagan mun dæma Sov Bárustu reynsluna hafa af ægi- etríkin fyrir að dreifa reyk legum afleiðingum kjarna- eprengjunnar og rykskýið frá risasprengju Rússa gengur nú yfir hafi stjórnað þeim mótmæla- fcór, sem í gær beindi köllum Binum að Kremlmúrnum. Rikis- Btjórnin afhenti kröftug, form- ieg mótmæli, og á þingi var sam þykkt ályktun frá þrem stærstu stjórnmálaflokkunum, þar sem segir m.a.. að sprenging risa- eprengjunnar beri vott um al- gert tillilsleysi við vonir og bænir þjóðarinnar (Japana). — Sovétríkin hafi traðkað á þeim með fyrirlitningu. „1 nafni frið- arins og velferðar alls mann- kynsins hljótum vér að mót- mæla ákaflega við Sovétríkin", sagði orðrétt í ályktuninni. ¦^ 1 yfirlýsingu frá jap- anska jafnaðarmannaflokkn- um sagði m.a.: „Hryllileg er sú spilling andrúmsloftsins, sem leiðir af þessari spreng- 24, KyEuitcjIii etur börnin sín: Malenkov sakaður um pyndingar Gromyko hótar V.-Þjóoverjum algerri íingri gegri Sovétríkjunum" eyðingu, ef þeir „lyfti sprengjaRússaj ekki mjög stór| Washíngton, 25. ókt. (AP) KJARNORKUNEFND Bandaríkjanna tilkynnti í dag, að llússar hefðu sprengt 24. kjarnasprengju sína frá bví þeir hófu til- raunir að nýju hinn 1. sept. sl. Sagði í tilkynn- ingu nefndarinnar, að þessi síðasta sprengja, sem var sprengd í grennd við Novaja Semlja, hefði ver- ið margfalt minni en risa- sprengjan á mánudaginn — „e.t.v. tæplega 1 mega- !¦ lest". Eins og á mánudaginn urðu vísindamenn í Upp- sölum í Svíþjóð fyrstir til að segja frá hinni nýju Sprengingu Rússa. Flestir vísindamenn virðast nú sammála um, að stóra sprengjan á mánudag hafi „aðeins" verið 30 mega- lestir —¦ 50 megal. sprengj an sé því enn eftir. Moskvu,. 25. okt. (APINTB-AFP). í GÆR og í dag hefur enn verið haldið uppi árásum á fyrrverandi foringja komm- únistaflokks Sovétríkjanna, þá Malenkov, Kaganovitsj, Molotov og Vorosjilov, fyrr- um forseta, og þess verið krafizt, að þeir verði reknir úr flokknum sem „flokks- fjendur". Einkum beindust spjótin í gær að Georgij Malenkov, fyrrum forsætis- ráðherra. M.a. sagði Nikolaj Svernik, formaður eftirlits- nefndar miðstjórnar komm- únistaflokksins, að Malenkov hefði sjálfur pyndað nokkra þeirra, sem handteknir voru í hinum yfirgripsmiklu „hreinsunum" árið 1937. • Gromyko — bergmál Krúsjeff I ræðu, sem Gromyko utanrík- isráðherra hélt á flokksþinginu í dag, bergmálaði hann að mestu ræðu Krúsjeffs á dögunum, að því er varðar Berlínar- og Þýzka- landsmálin. Lagði hann áherzlu á nauðsyn friðarsamninga við Þýzkaland — og kvað Sovétrík- in mundu semja sérfrið við Aust- ur-Þýzkaland, ef vesturveldin ekki fengjust til þess að ganga til heildar-friðarsamninga við bæði þýzku ríkin. Hins vegar lét hann hjá líða — eins og Krúsjeff — að endurtaka hina gömlu hót- un um sér-friðarsamning við A,- Þýzkaland fyrir lok þessa árs. — Segir fréttaritari AP, að sam- kvæmt útdrætti úr ræðunni, sem birtur var opinberlega í Moskvu í dag, megi hún teljast hófsöm, a. m. k. miðað við „eldflauga- glamur" Malinovskys marskálks á mánudaginn. # V-Þýzkaland kirkjugarður, ef . . . Ekki var þó „tónninn" hjá Gromyko tiltakanlega frið- Grfótkast úr glerhúsi AP-FRETTASTOFAN skýrði frá því í gær, að Moskvuút- varpið hefði í sendingu til Norður-Amcrík'U ráðizt harka lega á Roswell Gilpatric, vara landvarnaráðherra Bandaríkj- anna, fyrir ræðu þá, sem hanm flutti sl. sunnudag (sjá „Ur ýmsum áttuui" inni í blaðinu) — og sagt, að honum hefði al- gerlega mistekist að skjóta Sovétríkjunum skelk í bringu með „stríðsæsingum" sínum. • „Gilpatric gekk svo langt í móðursýkiskasti sinu að ógna öllum heiminum með hinum svonefndu yfirburðum Banda- ríkjanna á sviði kjarnorku- vopna," sagði útvarpið m. a. — og spurði svo: „Og hver skyldi svo sem óttast slíkt blaður? Ef til vill Eisenhower, fyrrverandi forseti, sem ný- lega lét í ljós ósk um, að reist yrði byrgi gegn kjarnorkuárás á búgarði sínum. — Hvað Sovétríkjunum viðkemur, só- ar herra Gilpatric tíma sínum til einskis með stríðshrópum. Enda þótt sovétborgarar vilji forðast styrjöld, láta þeir ekki skelfast af slíkum ógnunum. Sovétríkin eru nægilega öflug til þess að vísa á bug hverri árásarógnun," sagði útvarpið. samlegur, þegar hann iýsti yfir því, að ef „hefndar- postularnir" í V-Þýzkalandi „Iyfta fingri gegn Sovétríkj- unura eða vinum þeSs, mun ekki í þeim kirkjugarði, sem V-Þýzkaland verður þá breytt í, finnast svo mikið sem ein skófla til þess að grafa þá, sem settu drápsvél- ina í gang". • „Flokksf jendur" — enn og aftur Svo aftur sé vikið að umirlæl- um Sverniks um Malenkov, þá sagði hann m. a., að hann (Mal- enkov) hefði árið 1937 farið til Frh. á bls. 2 ! GÆR barst geislarykið frá stórsprengjunni, sem Rússar sprengdu við Novaya Zemlya \ mánudag, með um 130 km. hraða á klukkustund austur á bóginn yfir Síberíu og Norður Manchuríu. Þegar sprengjan var sprengd var vindur á uorðan og barst rykið í fyrstu suður með Uralfjöllum, en sveigði síðan í austur. Stefnir rykskýið nú á Kamchakaskaga >g norðurhluta Japans og er búizt við að það komi yfir eyjarnar vestur af Alaska síð- legis í dag. A morgun verður ^eislarykið yfir Bandaríkjun- um og Kanada. Með sama á- framhaldi má gera ráð fyrir, að það verði yfir Islandi tæp- um sólarhring eftir að það er yfir austurströnd Ameríku — eða á laugardag. Þetta fyrsta geislaryk frá stórsprengjunni er þó ekki aema litill hluti af því ryki, sem myndaðist við sprenging- una. Um 96% ryksins steig upp í hálof tin og er talið að þessu ryki muni rigna niður i febrúar—maí í vor, aðallega í regnsvæðum norðurhvels jarðar eins og islandi, Græn- landi, Norðurlöndum, Alaska, norð-austur hluta Bandarikj- inna og í Sovétrikjunum. Allalvarlegur árekstur í Berlín A.-þýzk lögregla stöðvaði bandaríska liðsíoringja, sem ætluðu inn í A.-Berlín Berlín, 25. okt. — (AP) ALLÓFKIÐVÆNLEGT var við borgarmörk A- og V- Berlínar um skeið í dag. — Allar deíldir Bandaríkjahers í Berlín fengu skipun um að vera sérstaklega á varðbergi og viðbúnar til átaka — og hélzt svo í samfleytt 6 klst. Bandai ískir og brezkir skrið- drekar og brynvarðir vagnar héldu til borgarmarkanna og tóku sér stöðu á ýmsum gatnamótum. Allur þessi við- búhaður var vegna deilu, sem upp kom varðandi ferða frelsi bandarískra liðsfor- Framh. á bls 2

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.