Morgunblaðið - 15.08.1965, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 15.08.1965, Blaðsíða 10
TO MORGUNBLADID Sunnudagur 15. ágúst 1865 / 1 Frá London til Parísar - með viðkomu í Reykjavík Rætt við Henrik Sv. Björnsson, sendiherra . y .ý»: ííí vWv^yíWv .-:-.-:¦:¦ :ís«w.«.:fflv:v\.»:*;-:: HENRIK Sv. Björnsson, sendi- herra, og kona hans, frú Gróa, eru stödd hér um þess- ar mundir á leið sinni frá London til Parisar, ef svo mætti segja. Sem kunnugt er af fréttum hefur Henrik látið af störfum sem sendifaerra Is- lands í Londoa, en fer um mánaðamótin til Parisar, þar sem hann tekur við sendi- herraembætti. Fréttamaður blaðsins hitti Henrik Sv. Björnsson að máli á dogunum í Hótel Holti, þar sem bau hjónin búa. — Við hjónin komum hing- að til lands hinm 11. júlí, sagði sendiherramn, ag föruim til Parísar uim mánaðamótin. Áður en við fánnm frá Lomd- an kvaddi eg samstarfsfólk mitt í sendiréðinu, fór í toveðjuheimsókm ttl utamrílkis- ráðhenrans, stjórnmálaleið- toga og sendimamna anmarra ríkja. Þá gekk ég eimnig á fund drottniragarinmar og ræddi við hana í um situndar- fjórðutnig í kveðjuskyni. — Hvernig virtist yður af- staða Breta gagiwast íslend- iragum vera? — Ég kom tM Bretiands í febrúar 1961 áður en sam- komulag náðist í lamdlhelgis- deUunni. Þrátt fyrir að sú deUa skyggði naktouð á sam- búð rítojanna varð ág þegar í stað var við virasemd í garð íslendin.ga og margir aðilar skildu mjög vel málstað ís- lendinga. Þetita deiluimál er úr sögumni og öli viðskipti Breta og íslendintga eru eins og bezt verður á kosið. Það er mitoill og vaxandi áhugi rífcjandi meðal ataienninigs í Bretlandi á málefnium varðandi ísland og sendiráðið hefur í síaukn- um mæli orðið við beiðnuni u>m ýmis kynming&rrit og kvikimyndir uim ísiiand til að svala fróðleiksfýsn álhuga- mamna. Engu að síður eru þeir mangir, sem hafa litla eða enga þekkinigu á högum íslendinga, en opinberar heim sókmir millj landanna, eims og t.d. forstahimsókinin til Bret- lnds, heimsókn Filipusar prins til Islands og gagm- kvæmar heimsoknir þing- mannasendinefinda hatfa stuðl- að að því, að alimenmiragur hlyti noktora fræðsLu um land og þjóð í blöðuim og útvarpi. Þá hefur Surtur okkar verið ofarlega á baugi í fréttum blaðanna og hefur óneitan- lega vakið mikimm áihuga á ís- landi. Þessi kynning hefur og orðið til þess, að brezkir ferðamenn leita nu í æ vax- andi mæii til íslands í sumair- leyfi. — Hvemig eru horfur í verzluraarviðskiptum millli þjóðanna? — Sem stendur há tollamál in mjög úitflutningi íslenzkra afurða til Bretlands. Norð- meran, sem eru aðilar að Frí- verzlunarbandailaginu greiða t.d. 3% toll af inmíluittum fiiski til Bretlands, en við verðutn að greiða 10% toll af ökikar fiski. Og svo er í róði, að innfkitninigstollur á vörum frá ríkj'um Fríverzlunarbanda lagsins verði felldur niður eftir háHft annað ár. Að 6- breyttuim aðstæðuim mun sam keppnisaðstaða akkair á brezik um mankaði því fara enn versraaradi. Ég álirt, að fram- tíðarmögutleikar séu miklir á sviði verzlunarviðskipta, ef toilaomálin veita oktour sam- keppnisaðstöðu. Stofnum ís- lerazks matsödustaðair í Lond- on, Icelamd Food Centre, tel ég að muni eiga eftir að kymma vel aðalúbflutningsvör- ur ökkar. — Margir álíta, að störf sendiherra séu einkanlega fólgin í virkri þátttöku í sam- kvæmialífi diplómaita. Hvern- ig er sta.rfsdegi sendiherrains varið? — Sendiróðið í London opn ar skrifstofu sína kl. tíu alla vinka daga, og þar hefi ég starfað Vi kl. fimm eJh. Dag- leg verikefmi eru mörg og með al þeirra má telja skilaboð á milli rikisstjórma, viðskipta- mól, samband við ræðisimenn á ýmsum stöðum, öflum upp- lýsinga um mál varðaindi í»- land fyrir þá, er þeirra oska og aðstoð við íslendinga á er- lendri grund. Sendiherramm í London er jalnframt sendi- herra íslainds í Hoilandi, Portúgal og á Spáni, svo að stjórnmálaviðskipti við þessi lönd fara eimnig um skrifstof- una í London. Bykur þetta mjög á annjr í skrifstofumni, en þar hefur Eiríkur Benedikz verið mér til aðstoðar auk þriggja skrifsitofustúlkna. Auk þessa heimsótti eg hin löndin þrjú að minnsta kosti einu sinni á ári og heilsaði þá upp á suma starfsbræður mina Þegar daglegum störfum lýk- Gu«^finna Guðbrands- dóttir — Minning A MORGUN verður Guðfinna Guðbrandsdóttir, kennarí, kvödd hinztu kveðju í Dómkirkjunni í Reykjavík, en hún andaðist á Vífilsstöðum að morgni hins 7. þessa mánaðar. * Guðfinna fæddist 19. júní 1909 i Viðvík í Skagafirði, en þar bjuggu foreldrar hennar þá 6g lengi síðan. Móðir Guðfinnu var x Anna Sigurðardóttir, sem látin er fyrir fáum árum. Sigurður faðir hennar var Einarsson. Hann bjó fyrst í Pálsbæ á Seltjarnarnesi og síðar í Seli í Reykjavík. Móð- ir Önnu var Sigríður Jafetsdóttir Einarssonar, en hann var bróðir Ingibjargar konu Jóns Sigurðs- sonar forseta. Faðir Guðfinnu er •éra Guðbrandur Björnsson fyrr- verandi prófastur, en faðir hans, séra Björn Jónason í Miklabæ, var sonur Jóns bónda Magnús- sonar á Broddanesi og Guðbjarg ar konu hans, en kona séra Björns var Guðfinna Jensdóttir frá Veðrará innri í önundar- firði. Guðfinna ólst upp hjá foreldr- um sínum, elzt sinna systkina. Hneigðist hugur hennar snemma til fróðleiks og mennta. Eftir að barnaskóla lauk, var hún í ung- lingaskóla heima í sveit sinni, þá í Kvennaskólanum á Blöndu- ósi og síðan í Kennaraskólanum, en þaðan útskrifaðist hún vorið 1933. Að loknu kennaraprófi kenndi Guðfinna á mörgum stöðum, ýmist í sveitaskólum eða í kaup- stöðum. Síðast kenndi hún í Hveragerði. Kennslustörf sín, sem og önnur störf, vann Guð- ur á skrifstofunni liggiur fyrir að þiggja ótal boð í aMskyns samkvæmi, en sem skiljan- legt er, verður ekki komizt yfir öil þau ósiköp, og því verður hver og einn að setja sér taikmörlk. Eins konar boða alda gengur yfir annað slagið og það er áikaflega þreytandi að • vera þátttakamdi í sam- kvæmislífirau til lengdar. Auð vitað verður ekki sneitt hjá sumurn opinberum samkom- um, en við hjónin höfum ann- ars sett oktour þá reglu, að heimsækja á þjóðhátíðardög- umsendimenm þeinra ríkja, er hafa stjórnmálasaimband við Island, eða sem við höfum ein hver sérstök kynni af. — Hefur sendihewann tæki færi til að kynraast við'horfum almeranirags ttl heimalands síns? — Kyrarai sendihenrans af mönnum og málefnum eru ekki eiragongu bundin við til- tödulega smáan hóp stjórm- málamamna og erlendra sendi mamna. Auðvitað fylgist sendi herrann vel með því, sem rætt er og ritað á opinberum vett- vangi og einmig hefur hann tækifætri til að hitta almenma borgara við ýmis tækifæri. Ég hef t.d. oft verið beðiinn að heimsækja einhverja ákveðna hópa og kymna ísland fyrir þeim. Þannig hef ég líka kom- izt í kynni við alþýðu marana og kynnzt sjónanmiðum hemn- . ar. — Teljið þér tknabæirt, að fslendingar stofmsetji upplýs- iragadeildir við einhver semdi- ráða sirana? — Nei, enn sem komið er, finnst mér það tæpast koma til greina. Það er í sífellu neynt að spara útgjöld till reksturs sendiráðanna og því beld ég, að það starfsliS, sem fyrir er á skrifstofum okkar verði að sjá um að veita þær upplýsingar og þau upplýs- ingarit og kvikmyndir, sem völ er á. .... — Eru þess mörg dæmi, að ísiendingar leiti á náðir sendi ráðsins? — Ekki er það mjög al- gengt. Þó kemur annað slagið fyrir, að landar þuirfi að biðja um aðstoð okkar. Og einnig kemuir fyrir, að Bretar séu í vandræðum með einhvern fslending og þá hafa þeir sarni band við okikur. Ég minmist eins siíks dæmis. Menzkur togarasjómaður hafði komið Sendiherrahjónin frú Gróa og Henrik Sv. Björnsson. (Ljósm.: Gísli Gestsson) til London frá Grimsiby ásaimt fleiri ísiendingum. Hopurinn ætlaði að ferðast saiman með neðanjarðar braut til dvailarstaðar síns i London, en svo óheppilega vildi til, að þessi uimræddi sjó- maður varð eftir, þegar lestin með ferðafélöguraum fór af stað og meira að segja hafði einn þeinra tekið jaikka sjó- manmsins með öl'lum skilríkj- um í sína vörziu. Maðuriran stóð þarna náðalaus upp í neð anjarðargöngu'num og eftir langan tíma fór hamn á -fund lögiregluninar, sem hann gat þó ektoi gert skiljanlegt hversu neyð hans var sár. En lögreglan hringdi til mín seint um kvöld og sagði ,að hjá sér væri íslendingur, sem etoki kymmi erastou og þeir á lögreglustöðinni kynnu því miður ekki íslenzku, svo að báðir aðilar væru í stökustu vandræðum. Ég bað utn, að íslendimgurinn yrði fiuttur í sendiráðið og þar tókst mér að grafa upp nafmið á hótelinu, sem hann átti að búa á og komst hann til stoila. Þegar sjómaðurinn kvaddi, þakkaði haran mjög vel fyrir aðstoðina, en sagði svo: „Ja — hvert þó í þreifandi. 1 öllu þessu þurfti maður að lenda — og það ófullur. — — Leggst það etoki vel i yður, að flytja nú til Parisar? — Jú, mjög vel. Við hjónin höfum áður búið þar og þekkj um því París. Starfið er nokk uð fjölþætt þar, því að sendi- herrann er fulltrúi íslands í fastaráði Atlantshafsbanda- lagsins og í O.E.C.D. og þarf að sækja reglulega fundi hjá þessum stofnunum. Þá sækj- um við og fundi nefnda innan fastaráðs NATO, og sitja þá annað hvort sendiherra sjálf- ur eða einhver fulltrúa hans, sem eru þrír í París. Eftir komuna til Parísar mun ég fara í kynningarheimsókn til utanríkisráðherrans og ýmsa starfsmenn í ráðuneyti hans. Það er mjög þýðingarmikið fyrir erelnda sendimenn að hafa gott samband við utan- ríkisráðuneyti á hverjum stað. I byrjun næsta mánaðar flyt ég til Parísar og skömmu síðar fer ég : fund de Gaulle og afhendi honum trúnaðar- bréf mitt. í París er ég einnig sendiherra Islands í Belgíu, Luxembourg og Júgóslavíu. Þegar ég hef afhent trúnaðar- bréf mitt í París mun ég heimsækja þessi lönd og fram vísa skilríkjum mínum þar. — Verður starf sendiherr- ans þreytandi, þegar til lengd ar lætur? — Það getur auðveldlega orðið það, ef ekki eru sett ákveðin takmörk varðandi veizluhöld og heimsóknir í önnur hús. Oft hefur líka ver- ið erfitt að vera með börn á skólaskyldualdri með sér. En við hjónin höfum látið börnin okkar dveljast mikið á í.sJandi til þess að þau séu í tengslum við heimaland sitt og ættingja og vini sína þar. En embættið gefur tækifæri til kynna af ýmsum löndum og þjóðum, og sömuleiðis héf ég fengið að kynma land miitt og þjóð. Mér lítoar ailtaí vel að vera sendiherra ís- lands. finna af einstakri samvizkusemi og alúð, þótt aðbúnaður og að- staða væri oft verri en skyldi, einkum fyrri árin. Er ég þess full viss, að nemendur hennar, sem eru æði margir og dreifðir um allt land, munu minnast hennar með þökk í hug og virðingu, ekki einasta fyrir góða fræðslu, heldur og ekki síður fyrir holl og varan leg uppeldisáhrif. Guðfinna var sifellt að nema. Kom þar hvort tveggja Ul, að hún var að eðlisfari mjög bók- hneigð og fróðleiksfús og einnig vildi hún verða sem hæfust til að inna störf sín vel af hendi. Sumarið 1937 var hún í Askov á námskeiði, sem þar var fyrir kennara, og veturinn 1948—'49 var hún við nám í Handíðaskól- anum. Auk þessa var Guðfinna á mörgum skemmri námskeiðum, síðast í Englandi fyrir fáum ár- um, þá farin að heilsu. Guðfinna hafði mikinn hug á bindindismálum og hafði á því sviði ekki aðeins holl áhrif á nemendur sína, heldur og aðra, er hún var samvistum við. Skrif aði hún um það efni bæði í blöð og tímarit. Eftir að Guðfinna settist að i Hveragerði, eignaðist hún þar kyrrlátt og hlýlegt heimili og hugði gott til framtíðarinnar eftir nokkuð erilsama ævi. En rétt i þann mund tók hún að kenna sér þess meins, er varð hennl að aldurtila. í mörg og löng ár háði hún sína þógulu baráttu hugrökk og bjartsýn. Hef ég ekki í annan tíma orðið vitni að því- líku þreki og æðruleysi. Eg kynntist Guðfinnu fyrst, þegar hún kenndi í Laugarnes- skólanum veturinn 1946—47, og hefur okkar vinátta haldizt síð- an. Guðfinna var á margan hátt sérstæð kona og minnistæð þeim, sem henni kynntust, víðlesin og fróð, heilsteypt og hreinlynd, en fremur fáskiptin. Hún var mikill vinur vina sinna, einlæg og trygg, svo að þar bar aldrei skugga á. Höfum við, vinir henn ar, mikils misst, er við sjáum henni á bak, og verður hennar skarð seint fyllt,, en minníng hennar mun lifa lengi í hugum okkai. Eg þakka Guðfinnu öll gömlti, góðu kynnin og bið henni bless- unar í hinu ókunna landi hand- an við gröf og dauða. Föður hennar, öldruðum, og systkinum hennar votta ég einlæga samúð. GlMUUW (ia&wuxUwa.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.