Morgunblaðið - 11.03.1972, Blaðsíða 23

Morgunblaðið - 11.03.1972, Blaðsíða 23
MORG'JNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 11. MARZ 19?2 23 Baldur Andrésson cand. theol. — Minning | F. 4. apríl 1897 #• D. 5. marz 1972 BALDUR Andrésson cand. theol. amdaðist í Landspítalianum 5. þ.m.., 74 ára, fæddur hér í Reykjatvík 4. apríl 1897. Margir þekktu Baldur Andrés- son og víða, því að langur vinnu- ferill hans lá um þrjú starfssvið og næsta ólík. Hann var guð- íræðingur að embættisprófi, en varð fyrst kennari austur á Eið- um (1925—'29) og starfaði síðan lengst af á skrifstofu borgair- stjóra Reykjavíkur, frá 1929 og þar til að hamn varð sjötugur, og einnig að nokkru leyti síðan. Hainn lét tónlistarmál mjög til sín taka sem tónskáld, fyriirles- ari og gagnrýnandi. Baldur var atf góðum ættum. Faðir hams var alkunmw og vin- sæll verzlunarmaður, þekktur af gömlum Reykvíkingum undir nafninu Andrés hjá Bryde, dá- inn 1916. Þeir voru bræður, hann og Magnús alþimgismaður og pnestur á Gilsbakka, einn af Mrícjuhöfðingjum síns tíma. Fað ir þeirra var Andrés bóndi í Syðra-Langholti í Hrunamanna- hreppi, Magnússon. Móðir Bald- urs var Kristín Pálsdóttir, bónda á Bremnistöðum á Mýrum, Guð- mundssonar, dugleg húsmóðir og skörungskona. Baldur Andrésson fæddist í húsi foreldra sinna í Suðurgötu 10 og býr þar enn systir hans ifirú Guðrún Kormerup-Hamsen, og var ávallt mjög kært með þeim systkinum og Baldur alla tíð heimagangur á sinu gamla heimili, sem reyndar var fagur- lega enduirnýjað. Ég þekkti vel æskuheimili Baldurs í Suður- götu 10. Við vorum samam og samrýndir frá drengjaárum okkar og síðan skólabraeður alla tíð og stúdentair saman 1917. Heimilið í Suðurgötu 10 var I gömlum og góðuim Reykjavíkur stil, og þar hefur ávallt haildizt andrúmsloft og útsýn hins gamla, góða bæjar. Þar var duglegt og vinnugefið og sainwizkusamt fólk, en glaðlegt og unni tónilist og bókum. Þar byrjaði Baldur að leika á orgel. Baldur Andrésson tók aldrei vigslu, en lauk guðfræðiprófi 1922, og fór utan til framhalda- náms i Leipzig og lagði þar stund á kirkjutómlist. Alia tíð síðan átti tónilistin huga hans, jafnframt því sem hann vair mjög skyldu- raekinn starfsmaður við sína daglegu vinnu, svo að honum féll nálega ekki verk úr hemdi. Hann fór mjög snemma að semja söng- lög og hafa ýmis þeirra verið pnentuð í söngvasöfnum og tíma- ritum. Mörg þeirra, eða flest voru flutt á sömgsamkomum og í út- varpi. Meðal þeirra er alkunnur Reykjavíkuirsönguir. Nokkuð mun vera til i handritum af lög- um Baldurs, óprentuðum, en eitt hvað af þeim hefur einnig verið flutt opinberlega. Baldur var yfirlætislaus maður í öllu tali sínu um tónlist og fámáll um sín eigin lög, en fullur áhuga á út- breiðslu góðrar tónlistar og kynn ingiar á faigurri list og vann þar sjálfur nytsamilegt og skemmti- legt verk. Hann skrifaði talsvert mikið um tónlist og tónskáld og flutti erindi um þau efni, fróð- leg en létt og alþýðleg. útvarps- erindi hans urðu fljótlega mjög vinsæl. Hann var um lamgt skeið tónlistargagnrýnandi Vísis (1925—47) og skrifaði líka v,m skeið í Morgunblaðið. Grelnar hans um tónlistarefni komu einmig í ýmsum tímaritum, Kirkj uritinu, Prestaf élagsritinu, Helgafelli og Jörð, en líklega lemigst af í tímaritinu Tónlistinni. Sjálfutr var Baldur ritstjóri söng- málablaðsins Heimis í tvö ár (1937'—39). Hann var um skeið í stjórn Sinfóníuhljómisveitarinn- ar. Baldur Andrésson lét fleiri mál til sín taika, en var óáleitinn og helduir hlédrægur maður, en ættrækinn og lét sér annt um yngra fólkið í fjölskyldu sinni, og var mjög vinsaell. Hanm var vel að sér í ýmsum bókmenntum, skáldskap og músíkritum, eink- um ævisögum tónlistarmanna. Á seinustu árum skrifaði hanin nokkrar minnimgiar sínar, sér til dægradvalar og yngra fólki ætt- ar sinnar til fróðleiks. Baldur Andrésson var mikið prúðmenni, en gleðimaður í hópi vina sinna, öruggur starfsmaður, drengskap- armaðuir og ræktarsamur og góður Reykvíkingur. Vilhjálmur Þ. Gíslason. ÞAÐ var árið 1929, í borgar- stjóratíð Knud Ziemsen, sem Baldur Andrésson hóf störf hjá Reykjavíkurborg, þá 32 ára gam- all. Starfaði hann síðan Ó3litið i þjónustu f æðingairbæj ar síns, þar til hann lézt, eða í rösklega 42 ár. Starfsorka hans og hæfni virtust óbilandi. Hann átti við skammvinn en erfið leikindi að stríða. í banalegunni hélt hann fullum sálarkröftum, þar til yfir lauk. Á þessum langa starfsferli sím- um vann Baldur fyrir sjö borgar- stjóra, eða alla borgarstjóira Reykjavíkur, nema fyrsta borg- arstjórann. Hann var mjög ná- imn samverkamaðiir þeirra allra og átti þvi oft þátt í úrlausn vandasamra verkefna. Sannar- lega sá hann bæinn sinn vaxa og þróast i stóra borg og lagði þar sjálfur af mörkum mikinn og merkilegan skerf i þágu sam- borgara sinmia. Baldur var méð afbrigðum fjölhæfur maður. Hann var af- kastamikill og velvirkur að hverju sem hann gekk. Frá- gangur allra mála, sem hann annaðist var til fyrirmyndar. Þessir eðliskostir hans urðu þess auðvitað valdandi, að á hann hlóðust fjölbreytileg og marg- þætt trúnaðarstörf, sem öll voru leyst með prýði af hans hendi. Ef tíunda ætti öll þau margvís- legu verkefni, sem honum voru falin í borgarstjóraskrifstofumni, yrði það löng skýrsla. Nefna má þó, að svo að segja alla sína starfstíð hjá borginni, annaðist hann bréfaskriftir vegna ákvarð- ana, er teknar voru á fundum borgarráða og borgarstjórnar. Var þá ekki verið að bíða næsta dags með afgreiðslu, en málín tekin til meðferðar í fundarlok, oft að áliðnum degi. Var það seg in saga, að næsta morgun voru öll bréfin á borði borgarstjóra, tilbúin til undirskriftar. Þótti það viðburður, ef nokkru var breytt. Sýna þessi vimnubrögð, hve góður liðsmaður Baldur var sínum yfirmanni, og á þessu sviði sem öðrum var dómgreind hams skýr og traust undirstaða verka hans. Þeir, sem unnu með Baldri Andréssyni, gátu mikið og margt af honum lært, enda var hamn manna fúsastur til að miðla öðr- um af reynslu sinni og þekkingu á málefnum borgarinnar. Hann útskýrði þá málin ljóst og skipu- Iega, bæði í ræðu og riti, og hélt sér ávallt við efnið. Hann kunni glögg skil á mönnum og málefn- um, og bar ætíð fyrir brjósti, að á engan yrði hallað, hvorki á þann, er þjónustunnar naut, né að gengið væri á hagsmuni borg- arfélagsins sjálfs. Ég var svo lánsamur að starfa með honum í meira en 15 ár. Var samvinna okkar ávallt mjög ánægjuleg og mér sjálfum mjög gagnleg. Baldur var mjög vel menntað- ur. Hann mat menntir og hélt sjálfum sér vel við á því sviði, einnig eftir að aldur færðist yfir hann. Hann var stiiltur maður prúðmenni, en þó einarður og hispurslaus. Glaðlegur og að- laðandi var hamm í viðmóti og skilningsglöggur á mannleg efni. Hann talaði af fjöri, sagði ágætlega frá og orðaði skýrt og vafningalaust hugsanir sínar. Var hann þá oft gamansamur og orðhagur, enda ritfær í bezta lagi. Hann átti miklum vinsæld- um að fagna hjá samstarfsfólk- inu I borgarskrifstofumum og ég held hjá öllum, sem hann vildi blanda geði við. Hann var í einu orði sagt mannkostamaður. Enda þótt verkefni Baldurs í skrifstofunmi væru ærin, átti hamn þess þó jafnan kost að sinna hinu sérstaka hugðarefni sínu, tónlistinni. Þeir, sem þekkja til verka hana á þvi sviði, telja, að hamn hafi þar látið eftir sig merkilegt starf, m.a. við að kynna landsmömnum innlenda og erlenda tónlistarsögu. Við, sem störfuðum með Baldri hjá Reykjavíkurborg, vottum honum nú að leiðarlokúm virð- tegu okkar og þakkir fyrir langa samfylgd og him miklu og far- sælu störf, er hann vann fyrir borgima sína. Blessuð veri minning Balduirs Andréssonair. Gunnlaugur Pétunsson. HANN gegndi erilsömu starfi fulltrúa borgarstjóra, einkaritara hans og skrasetjapa skjala og er- inda. Ýkjulaust var hann manna kunnugastur málefnum borgar- innar af sjón og raun en alveg á sérsviði var áhugamál hans um- fram önnur, tónlistim i sögu og fræðum í senn. Það var þá líka þungt áfall fyrir slíkan mann að heyrnarleysi bagaði hann al'lt frá námsárunum frá Leipzig þar sem hann að loknu guðfræðiprófi frá Háskóla íslands hugðist leggja stund á framhaldsnám í kirkju- legri tónlist. Hann sagði mér eimu simni frá viðbúnaði sem hann hafði á leiksýningu í Eiða- skóte, en þar var hann skipaður kennari fyrst eftir að hann kom frá námi. Það var Ævintýri á gönguför, sem skólinn sýndi 1929 og söngkennarinn var settur til. að annast undirleik. Samvizku- semi Baldurs var rómuð, en heyrnardepra mátti ekki há hon- uim i þessu ábyrgðarstarfi svo hann brá á það ráð að fara úr skónum á vinstra fæti, festi þráð í stóru tá og faldi endann uppi á leiksviði hjá hvislaranum með fyrirmælum um að kippa í þráð- inn þegar leika skyldi fyrir nýju lagi. Sagan ber líka öll einkenmi hins ríka húmors sem var Baldri eiginlegur. Baldur kom viku síðar til starfa á borgarstjóraskrifstof- unni en ég, áður höfðum við ver- ið saman í skóla einn vetur, hamn dimidendus, ég busi. Hann var frekar ómannblendinn á þessum árum, og aldrei kvænt- ist hann, ég hygg að heyrnin hafi átt þátt í að móta lyndið meira en hann var viðbúinn að viður- kenna. Fyndni hans og gaman- semi var lika með einhverjum hætti hlédræg en ekki að siður hnyttin. Hann viðraði sig aldrei upp við nokkurn mann, hratt heldur engum frá sér. Hann var örugg kjölfesta í stórum systk- inahópi, Suðurgötu-barnanna, þeirra Andrésaj- i pakkhúsinu og koniu hans. öll eru þau nú farin utan Dúna Andrésar, frú Guð- rún Karnerup-Hansen. Knatt- spyrnan átti hér óbrjótandi ból- virk\ þar sem voru bræðurnir Axei, Haraldur og Magnús, kjarninn í Víkingsliðin,u í þá daga. En Axel var þeirra fremst- ur, landsþekktur æskulýðsleið- togi og kemnari, m.a. á Akra- nesi sem komst á sjónarsviðið fyrir tilverknað hans. Ekki man ég til þess að Baldur hafi verið að leikjum jafmt og þeir, en af- skiptaleysi hans var látið óátalið af okkur hinum sem fylltum flokk Víkirigs. í okkar augum var hann fyndinn heimsspeking- ur og sérsinnaður tónameistari, sem gott var að eiga að með umd- irspil — ásamt Emsa, Emil Thor oddsen — og kannski Víkings- march í viðlögum! Baldur átti til Gilbekkinga að telja, kunnra athafnamanna og presta. Ef til vill hefur það haft áhrif á námsval hans, þótt ekki yrði hann prestur. Ævistarfið var honium farsælt og þá ekki síður hinum fjölmörgu borgurum þessa bæjar, sem hafa átt til hans að leita um fyrirgreiðslu mála sinna. Lárus Sigurbjörnsson. ÞEGAR maður hefur starfað að tónlistarmálum í rúm 50 ár, fer ekki hjá því, að miargs sé að minnast og margs að sakna. Samferðamennimir hverfa nú óðum aif brautinmi og eftir situr minningin ein um bairáttu lið- imna daga. Einn þeirra gömlu vina sem ég minnist nú er Bald- ur Amdrésson, sem starfaði lengst af á skrifstofu borgar- stjórans i Reykjavík. Baldur lærði guðfræði ungur, en lagði jaflntframt fyrir sig tónvísindi og tónilistarsögu, einkum kirkjutón- list. Komust þeiir er kynntust Baldri fljótt að því, að hainn var góðum músikgáfum geeddur, og að hugur hans var allur þar sem tónlistin var, enda þótt ekld. legði hann fyrir sig tónlistar- störf. Var hann mjög vel að sér í tónlistarsögu, og muna hanm vafaLaust margir sem ágætain fræðara í útvarpsfyrirlestrum og blaðagreinum. Var Baldur um langt skeið tónlistargagnrýnandi Vísis og var jafnan mikið mark tekið á dómum hans. Fór þar saman, að maðurinn var rétt- sýnn og góðviljaður. Mega marg- ir tónlistarmenn minnast hans sem hins sanngjarna dómara og viðsýna mannkostamanns. Baldur Andrésson var Reyk- víkingur i húð og hár og finnst mér lífið í Reykjavik svipminna við fráfall hans. Mun svo mörg- um finnast. Hamin unni góðri tón- list af alhug, og hann vann að framgangi hennar eftir megni. Hamn þoldi ekki að tónlist væri misboðið. Hann samdi nokkur sönglög, sem stundum heyrast flutt, og bera þau vott um fág- aðan smekk og tónnæmi. í dag- legri umgengni var hann dulur og hlédrægur, en bjó þó yfir miklu skapi. Húmor hans var elskulegur og gaman hans græskulaust. Mig dreymdi þennan góðvin minn í fyrrinótt. Hann var leiður yfir þvi, að nokkur af stórverk- um Bachs yrðu ekki spiluð yfir moldum hans. Ég sagði þá við hann, að sennilega mundi hann njóta þeirra betur þar sem hainn væri nú staddur. Við það brosti hann sínu alkunna hlýja brosi og hvarf mér sjónum. En ég imm geyma broshýra mynd Baldurs Andréssonar í huga mér og minnast hans sem eins hins gof- ugasta manns sem ég átti saim- fylgd með á lífsleiðinni. Páll fsólfsson. — Minning Sigurður Framhald af bls. 22 eingöngu um innansveitarfólk, heldur einnig marga þá, sem lengra voru að komn- ir. Leyndi það sér heldur eigi að húsráðendurnir þar voru gáfað fólk og greiðvik- ið. Þar voru veitingar í bezta lagi og prúðmennska í allri fram- göngu, svo að langt bar af því, sem algengast er. Þegar þetta var samfara allri þeirri viðskipta- lipurð og heiðarleika, sem þar var rikjandi, þá var eigi að undra þótt það verkaði til aukinna vin- sælda verzlunarinnar. Sigurður var lengi í hrepps- nefnd á Hvammstanga og nokk- uð í öðrum trúnaðarstörfum þar. En yfirleitt forðaðist hann sem mest að blanda sér í opinber störf. Vlssi sem kunnugt er, að þvi fylgir alltaf nokkur barátta, sem hann vildi sneiða hjá. Nú, þegar þessi minn elskulegi vinur og frændi er horfinn yfir tjaldið mikla, þá flyt ég honum og hans minningu innilegar þakkir fyrir alla hans vináttu og drengskap, sem aldrei bar neinn 9kugga á. Eftirlifandi konu hans, dætr- um, barnabörnum, tengdasonum og öðrum nánum venzlamönnum og vinum votta ég einlæga sam- úð og hluttekningu vegna þess hins mikla missis, að hann skuli nú vera horfinn af sjónarsviði þessa jarðneska lifs. En alir þeir mörgu, er hann mátu mest og höfðu af honum nánust kynni, hugga sig án efat við það, að saga hans er björt og fögur og að eftir hann liggja mörg verk og góð á löngum lífs- ferli. Jón Pálmasom. Minar beztu þakkir sendi ég ölum, er glöddu mig með heimsóknum, gjöfum og skeyturn á 75 ára afmæli mínu 5. marz sl. Guð blessi ykkur ÖIL Agnes Guðf innsdóttir frá Ytra-SkörðugiM. Fyrirtæki Fyrirtæki með heildsölu og smásölu í Reykjavík. Aðstaða i toR- vörugeymslu. Trésmiðja. sem hefur aðallega framleitt grindur fyrir bólstrara, ágætlega búið tækjum. Góð greiðslukjör. Til sölu framleiðslufyrirtæki ásamt verzlun í eigin húsnæði á uppgangsstað á Vestfjörðum. 6 herbergja íbúð fylgir með. (Getur verið 2 íbúðir) Til greina koma skipti á fasteign á Reykjavikursvæðinu • RAGNAR TÓMASSON hdt. Austurstræti 17.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.