Morgunblaðið - 28.07.1981, Side 38

38
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 28. JÚLÍ1981
Minning:
Ragnhildur Ingi-
björg Ásgeirsdóttir
Fædd 16. júli 1910.
Dáin 22. júli 1981.
Það er bjartur sólardagur hér á
höfuðborgarsvæðinit gróður allur
í sínum fegursta sxrúða. Hugur
manns dvelur við fegurðina og hið
eilífa sköpunarverk lífsins. Líf
vaknar, líf deyr. Hringrásin verð-
ur ekki stöðvuð. Ein úr vinahópn-
um hefir lokið hér vist sinni. Frú
Ragnhildur Ingibjörg Ásgeirs-
dóttir lést hinn 22. þ.m. í Land-
spítalanum eftir stutta en erfiða
baráttu við ólæknandi sjúkdóm 71
árs að aldri.
Ragnhildur fæddist hinn 16. júlí
1910 í Hvammi í Dölum. Foreldrar
hennar voru Margrét María Páls-
dóttir og Jón Bjarnason, bæði
ættuð af Vestfjörðum. í Hvammi,
sem er prestsetur eins og kunnugt
er, þjónaði þá séra Ásgeir Ás-
geirsson síðar prófastur. Kona
hans var Ragnhildur Ingibjörg
Bjarnadóttir, systir Jóns föður
Ragnhildar. Þau voru barnlaus.
Þau hjónin tóku ástfóstri við hina
nýfæddu frænku og tóku hana í
fóstur og gerðu að kjördóttur
sinni.
Ragnhildur ólst upp í Hvammi
hjá kjörforeldrum sínum, en þau
hjón Ragnhildur og Ásgeir voru
nafntoguð fyrir ljúfmennsku sína.
Bæði voru þau vel menntuð og því
góður skóli ungri stúlku að alast
upp á slíku fyrirmyndarheimili.
Ekki spillti það heldur fyrir, að í
Hvammi er fagurt umhverfi og
hver brekka og bali á sína sögu
allt frá því að Áuður djúpúðga tók
sér þar búsetu. Ragnhildur átti
því bjartar og kærar minningar
frá bernsku- og æskudögunum í
faðmi Hvammsfjarðar.
Ragnhildur lauk námi frá
Kvennaskólanum i Reykjavík
1928. Síðan lá leið hennar til
Noregs, þar sem hún stundaði
nám við verzlunarskólann í Osló.
Meðan hún dvaldi í Osló bjó hún
hjá prófessor F. Paashe, sem var
kunnur fræðimaður. Alllöngu síð-
ar stundaði hún framhaldsnám
við háskólann í Minnesota. Sér-
hæfði hún sig þá í kennslu í
vélritun og skrift. En kennsla í
þessum fögum varð síðar hennar
aðalstarf. Kenndi hún m.a. við
Háskóla íslands, Menntaskólann
við Hamrahlíð, Verzlunarskóla ís-
lands og Réttarholtsskóla. Fór
henni kennsla einkar vel úr hendi.
Ragnhildur var glæsileg kona,
sem allir hlutu að veita athygli.
Og þeir, sem kynntust henni, mátu
mikils sakir prúðmennsku og
manngæsku.
Árið 1934, 6. febrúar, giftist
Ragnhildur Sigurði ólasyni,
hæstaréttarlögmanni, þau skildu.
20. nóvember 1940 giftist Ragn-
hildur Ófeigi J. Ófeigssyni lækni.
Þau eignuðust eina dóttur, Ragn-
hildi Pálu. Leiðir þeirra skildu
eftir alllanga sambúð. Ragnhildur
Pála er gift Vilhjálmi Egilssyni
hagfræðingi og eiga þau tvö börn,
Önnu Katrínu, sem var mikið hjá
ömmu sinni, og Bjarna Jóhann.
Fósturdóttir Ragnhildar er Sal-
óme Ósk Eggertsdóttir gift,
Hjalta Guðmundssyni dómkirkju-
presti, þau eiga tvær dætur, Ingi-
björgu, sem stundar nám í hjúkr-
unarfræðum við Háskólann, og
Ragnhildi sem er í menntaskóla.
Ragnhildur var mjög frændræk-
in og ræktarsöm. Var heimili
hennar að Sólvallagötu 51 ávallt
opið ættmönnum og vinum og
öllum tekið af hlýju og innileik.
Áttu barnabörnin þar margar
ánægju- og fræðslustundir hjá
ömmu. Að Sólvallagötu 51 bjuggu
foreldrar Ragnhildar eftir að þau
fluttu til Reykjavíkur og unz þau
létust. Er því viðbrugðið hversu
vel Ragnhildur annaðist móður
sína, sem var mikill sjúklingur og
rúmliggjandi í tugi ára. Hún naut
kærleiksríkrar hjúkrunar hennar,
unz hún lézt í hárri elli og hafði þá
aldrei á sjúkrahús farið.
Fyrir 3 árum, á 100 ára ártíð
séra Asgeirs Asgeirssonar, minnt-
ist Ragnhildur þess með því að
færa Hvammskirkju fagurlega
gerða töflu, er á eru færð nöfn
allra þeirra presta, er þjónað hafa
í Hvammsprestakalli, auk þess
myndarlega upphæð til viðhalds
guðshúsinu.
Þess er áður getið, að Ragnhild-
ur fæddist í Hvammi í Dölum.
Undirritaður átti einnig því láni
að fagna að fæðast á þeim fagra
stað. Eru því kynni mín við
fjölskylduna orðin æði löng. Vil ég
nú að leiðarlokum þakka þau
kynni og vináttu, sem ég og
fjölskylda mín höfum notið svo
ríkulega.
Við vottum Ragnhildi Pálu og
Salóme Ósk og fjölskyldum þeirra
og aðstandendum öllum okkar
innilegustu samúð.
Ásgeir Ólafsson
Hvammur í Dölum er einn af#
fegurstu kirkjustöðum Islands og
þar tvinnast saman fegurð lands-
ins og bjartar minningar frá
fornum tímum. Þar ber að sjálf-
sögðu hæst minninguna um Áuði
djúpúðgu, hina kristnu landnáms-
konu. Minning hennar er tengd
göfgi og góðvild og Ijóma stafar af
nafni hennar á þann stað, sem hún
kaus sér til búsetu.
Síðan hafa ýmsir gert garðinn
frægan í Hvammi í Dölum, pg þar
ber hæst á þessari öld sr. Ásgeir
Ásgeirsson prófast, sem þar þjón-
aði í nærri 40 ár. Kona sr. Ásgeirs
var Ragnhildur Ingibjörg Bjarna-
dóttir. Þau hjón voru barnlaus, og
ættleiddu bróðurdóttur frú Ragn-
hildar, Ragnhildi Ingibjörgu Ás-
geirsdóttur, sem í dag er kvödd af
ástvinum sínum með söknuði og
innilegri þökk fyrir samfylgdina.
Ragnhildur Ásgeirsdóttir var
fædd í Hvammi 16. júlí 1910, og
voru foreldrar hennar hjónin Jón
Bjarnason og Margrét María Páls-
dóttir. Ragnhildur ólst upp í
Hvammi hjá kjörforeldrum sín-
um, sem voru henni eins og sannir
foreldrar og var alla tíð ákaflega
kært á milli þeirra og þegar þau
prófastshjónin fluttu til Reykja-
víkur 1944, komu þau á heimili
dóttur sinnar og voru þau í skjóli
hennar og Ófeigs J. Öfeigssonar
læknis, eiginmanns hennar, upp
frá því. Ragnhildur annaðist for-
eldra sína af mikilli kostgæfni og
kærleika, og eftir lát sr. Ásgeirs
1956 hvíldi öll umönnun um frú
Ragnhildi á hennar herðum.
Ragnhildur Ásgeirsdóttir annað-
ist þá móður sína í veikindum
hennar, þar til yfir lauk árið 1965,
og held ég, að enginn hefði getað
gert betur en hún gerði. Samband
hennar við foreldra hennar og ást
hennar og umhyggja í þeirra garð
vakti athygli og aðdáun.
Þannig voru tengslin við
Hvamm sterk og traust 'og ekki
rofnuðu þau við það, að frændi
Ragnhildar, sr. Pétur T. Oddsson,
tók við prestsskap af sr. Ásgeiri í
Hvammi. Ragnhildi þótti vænt um
Hvamm, enda margar bjartar og
fagrar minningar í huga hennar
frá liðnum dögum. Ragnhildur var
falleg kona og bar sig vel og
glæsiiega og mikla athygli hefur
hún vakið í Dölum vestur, því að
þar var hún stundum kölluð
Hvammssólin.
Á yngri árum sínum fór Ragn-
hildur til Noregs og dvaldist þar
um skeið. Var hún m.a. á heimili
Frederiks Paasche prófessors í
norrænum fræðum og konu hans
og tengdust þau traustum vina-
böndum. Marga aðra góða vini
eignaðist Ragnhildur í Noregi og
þar á meðal var Bjarni, bróðir sr.
Ásgeirs, sem búsettur var þar og
fjölskylda hans. Þótti Ragnhildi
alla tíð mjög vænt um Noreg og
norska menningu, bar virðingu
fyrir Norðmönnum og dáðist að
þessari bræðraþjóð. Leið hennar
lá oft til Noregs og eitt sinn
nutum við hjónin góðs af og áttum
með þeim mæðgunum yndislega
dvöl, sem aldrei gleymist, og seint
verður fullþakkað fyrir.
Ragnhildur var tvígift. Fyrri
maður hennar var Sigurður öla-
son hæstaréttarlögmaður, og er
mér mikil ánægja að minnast
góðrar vináttu foreldra minna við
þau hjónin. Þá var oft komið á
Sólvallagötu 51 á gleðistund og þá
stóð ekki á því, að tekið væri lagið.
Það voru stundir, sem Ragnhildur
minntist oft á með gleði.
Seinni maður Ragnhildar var
Ófeigur J. ófeigsson læknir. Þau
Ragnhildur og Ófeigur tóku í
fóstur 7 ára gamla frænku Ragn-
hildar, Salóme Ósk Eggertsdóttur,
sem síðar varð eiginkona mín. Hjá
þeim hjónum átti Salóme góðu að
mæta og voru þau henni eins og
bestu foreldrar. Allt vildu þau
gera fyrir hana og láta henni líða
eins vel hjá sér og hægt var.
Salóme minnist líka fósturfor-
eldra sinna beggja með innilegu
þakklæti, kærleika þeirra og um-
hyggju. En sérstaka kveðju flytur
hún til Ragnhildar fósturmóður
sinnar, sem var henni svo góð og
reyndist henni svo vel og raunar
okkur öllum. Hún var hlý og góð
kona, sem öllum vildi vel og henni
var mjög umhugað um að öllum
liði vel, sem hún hafði bundið
tryggð við. Hún mátti ekkert aumt
sjá og vildi reyna að leysa vanda
þeirra, sem hún vissi að áttu bágt
eða leið illa.
Salóme var lengi eina barnið á
heimilinu, en svo fæddist litla
systir, Ragnhildur Pála, dóttir
Ragnhildar og Ófeigs. Henni var
fagnað af heilum hug og Ragn-
hildur bar dóttur sína á örmum
sér og lagði sig alla fram um að
búa henni hamingju og gleði í
lífinu.
Ég gleymi því aldrei, hve vel
Ragnhildur tók mér, þegar ég kom
inn í fjölskyldu hennar. Ég var
næstum eins og hennar eigin
sonur. Og mikillar rausnar nutum
við hjónin af hennar hendi, svo og
dætur okkar, Ingibjörg og Ragn-
hildur. Ragnhildur Ásgeirsdóttir
var góð móðir og tengdamóðir, og
hún var góð amma. Þess fengum
við sannarlega að njóta, og það
viljum við öll þakka nú, þegar hún
hefur kvatt okkur. Við minnumst
hennar með söknuði og minnumst
svo margra gleðistunda með henni
bæði á heimili hennar og í sumar-
bústaðnum á Þingvöllum eða þeg-
ar hún kom í heimsókn. Alltaf
fylgdi henni hressandi andblær,
kjarkur og dugnaður. Og enginn
átti jafn mikla upp>örvun að veita
og hún. Þess fengu margir að
njóta.
Síðari árin stundaði Ragnhildur
kennslu, aðallega vélritun og
skrift, en hún var listaskrifari og
hafði numið skriftarkennslu í
Minneapolis og gefið út kennslu-
bók í skrift. Þá hélt hún líka
námskeið í skrift og vélritun, sem
voru vel sótt og vinsæl.
Ragnhildur var einstaklega
dugleg og kjarkmikil kona og
gafst ekki upp, þótt á móti blési.
Hennar einkunnarorð voru, að
erfiðleikar væru til þess að sigrast
á, en ekki að gefast upp fyrir þeim.
Ragnhildur Pála, dóttir Ragn-
hildar, er gift Vilhjálmi Egilssyni
hagfræðingi og eiga þau tvö börn,
Önnu Katrínu og Bjarna Jóhann,
og voru þau litlu börnin sérstakir
sólargeislar ömmu sinnar og
veittu henni marga ánægjustund.
Og nú þegar fjölskylda mín og
ég kveðjum Ragnhildi Ásgeirs-
dóttur, þökkum við henni fyrir
alla góðvild hennar og rausn við
okkur og allar björtu minningarn-
ar frá liðnum dögum og blessum
minningu góðrar og mikilhæfrar
konu. Guð blessi hana um alla
eilífð.
Hjalti Guðmundsson
í dag er borin til hinstu hvílu
Ragnhildur Ásgeirsdóttir föður-
systir mín. Mig langar í nokkrum
fátæklegum orðum að minnast
hennar og þakka samfylgdina.
Ragnhildur var mjög frændræk-
in og lagði mikla alúð við að halda
saman skyldmenna og vinahópn-
um. Ræktarsemi hennar var ein-
stök, og mörg var hjálparhöndin
er hún rétti.
Varla hefur nokkur I hinum
glaðværa hópi, sem sótti hana
heim á sjötugs afmæli hennar
síðastliðið sumar átt von á því, að
þetta væri í hinsta sinni, sem
glaðst væri með henni á góðri
stund á hinu notalega og hlýja
heimili hennar að Sólvallagötu 51.
Var hún þá að ljúka löngum og
gifturíkum starfsdegi og fram-
undan voru kyrrlát ár ævikvölds-
ins í návist dætranna og fjöl-
skyldna þeirra, sem hún unni svo
mjög.
Ekkert okkar grunaði hve fár-
sjúk hún þegar var orðin og að
aðeins nokkrum mánuðum síðar
myndi hinn banvæni sjúkdómur
reiða til lokahöggsins. Hetjuleg
var hennar hinsta og alla tíð
vonlausa barátta, og lýsti það
hinni stórbrotnu konu einkar vel,
að aldrei var minnst á eigin líðan,
en alltaf einhver örvunarorð til
okkar.sem álengdar stóðum til
þess að gera stríð hennar léttbær-
ara.
Ég var aðeins sextán ára, þegar
ég kom til að dvelja á heimili
hennar, ráðvilltur unglingur að
stíga sín fyrstu spor meðal full-
orðinna á framandi stað. Það er
mikið lán og ómetanlegt að hafa
fengið að vera samvistum við og
mega njóta leiðsagnar þessarar
gáfuðu og hjartahlýju konu, sem
alltaf gaf sér tíma til að miðla
öðrum af reynslu sinni og ráð-
leggja.
Ragnhildur bað alltaf um rök,
vildi skilja hversvegna og talaði
aldrei illa um eða dæmdi nokkurn
mann. Andstæðingurinn var ekki
óvinur heldur önnur mannleg
vera, aðeins með aðrar skoðanir
og annað gildismat. Glaðværðin
var sterkur eðlislægur þáttur í
skapgerð Ragnhildar. Átti hún
einkar gott með að koma auga á
hinar spaugsömu hliðar mannlífs-
ins, og draga þær fram á sinn
sérstaka góðlega hátt. Hvellandi
hlátur hennar, glettið bros og
hrífandi frásagnargleði gleymist
seint þeim er nutu.
Árin og áratugirnir liðu og
alltaf var Sólvallagata 51 með
fegurri reitum hugskots míns og
alltaf var jafn gott að sækja
frænku heim. Hversu mikils virði
er ekki slík vinátta og hvernig má
á slíkri stundu þakka hana? Verða
ekki fátækleg orð lítils megnug?
Kæru vinir, við úr Eyjum vott-
um ykkur samúð okkar með ein-
lægri ósk um að almáttugur Guð
styrki ykkur í sorg ykkar.
Magnús Bjarnason
Vorið er heillandi tími og góð-
viðris vorkvöldin íslensku eru til-
tekin fyrir fegurð. Það var á einu
slíku kvöldi í vor að ég leit inn til
systur minnar, Ragnhildar Ás-
geirsdóttur kennara. Móttakan
var sem alltaf áður, bros og
glaðlegt yfirbragð. En henni tókst
ekki að leyna að eitthvað var að,
hún virtist örþreytt, veikindi vildi
hún lítið viðurkenna. Varðandi
það að taka sér hvíld, sagði hún að
hvíld myndi hún fá, bara ekki
strax, hún þyrfti fyrst að ljúka
störfum sínum. Fáum dögum síðar
kom ég aftur til hennar, afturför-
in var greinileg, ég vildi ná í lækni
en hún neitaði. Hún vildi ekki láta
leggja sig á sjúkrahús fyrr en hún
hefði afgreitt að fullu sín kenn-
arastörf.
Því er þetta nefnt, að þessi
lokaþáttur kennslustarfsins hjá
Ragnhildi var einkennandi fyrir
þá ábyrgðartilfinningu og skyldu-
rækni, sem var svo ríkur þáttur í
lífi hennar.
Má vera að hún hafi vitað að
hverju dró, og þótt maðurinn með
ljáinn væri í dyrunum, skyldi
hann bíða meðan lokið væri við
skyldustörfin. Það álit hennar var
líka rétt að vinnudeginum var
lokið þá er læknir var til kvaddur,
því aðgerð varð ekki frestað.
Á sjúkrabeðinum tók hún ávallt
á móti ættingjum og vinum með
hlýju brosi og þægilegum viðræð-
um. Vanlíðan viðurkenndi hún
ekki. Allir vita þó að slík veikindi
eru ekki borin þrautalaust, en
Ragnhildur hefur ekki viljað
íþyngja aðstandendum með
áhyggjum af sinni líðan. Þarna
kom fram einn ríkur eðlisþáttur
hennar, það að henni var fjarstætt
að varpa sínum byrðum á annarra
herðar. Hún bar sínar byrðar sjálf
en var ávallt reiðubúin að létta
undir með öðrum. Af þeim ástæð-
um og þar sem henni var einka-
nlega lagið að vinna trúnað fólks,
þá urðu margir til að ræða við
hana um sín áhugamál og einnig
vandamál. Reyndist hún bæði ráð-
holl og hjálpsöm.
Það kom snemma fram að
Ragnhildur hafði ríka samúð með
þeim, sem minna máttu sín eða
áttu í erfiðleikum. Faðir hennar,
séra Ásgeir Ásgeirsson, prófastur
í Hvammi í Dölum, þjónaði um
hríð í Stykkishólmi þá er hún var
barn. Einn daginn kom Ragnhild-
ur litla inn til foreldra sinna með
unga ókunna stúlku, sagði að
stúlkan ætti bágt og hún yrði að fá
að eiga hér heima. Það var rétt, að
stúlkan var hjálparþurfi, og fékk
Ragnhildur því framgengt, að
prestshjónin tóku hana að sér, og
hefur hún síðan verið sem ein af
fjölskyldunni.
Þessi eðlisþáttur Ragnhildar, að
vilja hjálpa öllum, naut sín vel í
kennslustörfunum. Kennslan lék í
höndum hennar, því ásamt skipu-
lagðri og skilmerkilegri kennslu
var hún sérlega lagin að framkalla
vinnuvilja og vinnugleði nemenda.
Ragnhildur var ættfróð og ætt-
rækin. Hún var góð dóttir, sambúð
hennar og foreldra hennar var
ástrík og góð, og dvöldu þau á
heimili hennar til síðustu stundar.
Ragnhildur var einnig umhyggju-
söm og einstaklega góð móðir og
amma. Dæturnar báðar hafa
misst mikið og þá ekki síður
barnabörnin, sem hún þráði að
vefja kærleika sínum. í dag fylgj-
um við Ragnhildi síðasta spölinn,
og þótt mikils sé að sakna, er þó
ríkara í huga þakklæti fyrir að
hafa átt hana að systur.
Magnús
í dag verður Ragnhildur Ás-
geirsdóttir borin til grafar, en hún
lést 22. júlí á sjúkrahúsi hér í
borg.
Ragnhildur var fædd 16. júlí
1910 í Hvammi í Dölum. Þar ólst
hún upp hjá kjörforeldrum sínum,
séra Ásgeiri Ásgeirssyni og Ragn-
hildi Bjarnadóttur, föðursystur
sinni. Hún nam við Kvennaskól-
ann í Reykjavík, síðar einnig í
Noregi og Bandaríkjunum. Auk
húsmóðurstarfa stundaði Ragn-
hildur kennslu um langt skeið.
Ragnhildur lætur eftir sig dótt-
ur, Ragnhildi Pálu Ófeigsdóttur,
gifta Vilhjálmi Egilssyni. Þau
eiga tvö börn. Fósturdóttir Ragn-
hildar er Salóme Ósk Eggertsdótt-
ir. Maður hennar er Hjalti Guð-
mundsson og eiga þau tvær dætur.
Einnig dvaldist hjá Ragnhildi um
margra ára skeið Kristjana Bene-
diktsdóttir, sem gift og búsett er í
Bandaríkjunum.
Ragnhildur var falleg kona, hlý
í viðmóti, ákaflega jafnlynd og
glaðsinna. Hún var ung í anda og
víðsýn. Af alúð og krafti vann hún
á meðan heilsa leyfði, og lífsstarf
hennar var mikið. Um árabil stóð
hún fyrir miklu rausnarheimili.
Þangað var ávallt gott að koma.
Kynni okkar Ragnhildar voru
ekki löng. En með okkur tókst góð
vinátta, og til hennar leitaði ég