Morgunblaðið - 09.08.1981, Qupperneq 27

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 9. ÁGÚST 1981
59
Tíminn er liðinn
Minjar um víkinga
nyrst við Balfins-flóa
Járnhringir úr brynju frá mið-
oldum. sem fundust við Elles-
mere-eyju í Norður-íshafinu.
smíðaðir af eskimóum. Hinsvegar
er ekki ljóst hvort norrsenir
menn hafi komið með hlutina
sjálfir eða hvort þeir hafi borist
með eskimóum norður eftir
Grænlandi.
I síðari athugunum, sem gerðar
voru á Skrælingjaey við Elles-
mere-eyju, fundust nokkrir járn-
naglar og skipsfjöl úr eik. Tegund
eikarinnar sýndi að hér var um tré
frá Skandinavíu að ræða. Á
Skrælingjaey fundust einnig
tunnuspaðar, ýmsir smáhlutir úr
járni og kopar og einr. merkasti
fundurinn var klæðisbútur, sem
ofinn var að hætti norrænna
manna, en auk þess klæddust
eskimóar einungis skinnum.
Auk þessa fannst á eynni út-
skorin mannsmynd, sem þykir
svipa meira til norrænna manna
en eskimóa. Norrænir menn
bjuggu á Suðvestur-Grænlandi í
fimm aldir og fram að þessum
fundi hefur nyrsti vitnisburður
um ferðir norrænna manna verið
á 73. breiddargráðu í Upernavik.
ÞÚ AUGLÝSIR UM
ALLT LAND ÞEGAR
ÞÚ AUGLÝSIR í
MORGUNBLAÐINU
Við Ellesmere-eyju, sem tengir
Grænland við Norður-Ameríku
hafa fundist járnhringir, sem
tilheyra járnbrynju frá miðold-
um og gefur það til kynna að
norrænir menn hafi farið mun
norðar á Grænlandi en hingað til
hefur verið álitið. Fornleifafræð-
ingar frá Calgary-háskóla i
Kanada fóru i rannsóknarleið-
angur til eyjarinnar, sem er á 79.
breiddargráðu. fyrir þremur ár-
um til þess að kanna fornar
byggðir eskimóa, en rákust þá á
hluti, sem ekki gátu hafa verið
Um þúsundir ára hafa verið
veiðimannaflokkar á Ellesmere-
eyju lifað á hvalveiðum og sela og
rostungaveiðum. Eskimóar sem
bjuggu á þessu svæði réðu ekki
yfir kunnáttu til þess að smíða úr
járni nema að mjög takmörkuðu
leyti og auðveldlega má greina á
milli smíðisgripa þeirra og þess
sem norrænir menn hafa gert. Á
eynni eru fyrir 150 bæjarrústir,
sem enn hafa ekki verið athugaðar
til fulls. Þetta eru nýrstu meiri-
háttar minjar um mannabyggð
frá fornöld, sem vitað er um. En
fundur járnhringanna kom öllum
á óvart.
Þótt þessir hlutir hafi fundist á
Skrælingjaeyju verður ekki full-
sannað að þeir hafi komist þangað
með norrænum mönnum, eða
hvort eskimóar hafi flutt þá með
sér að sunnan. Fornleifafræð-
ingarnir telja að hvort tveggja
hafi átt sér stað.
Vitað er um tvo leiðangra, sem
farnir voru norður með austur-
strönd Grænlands á miðöldum. í
Grænlandsannál er sagt frá því er
nokkrir prestar lögðu af stað í
kristniboðsferð með ströndinni en
ekki er vitað hvað langt þeir
komust.
í bókinni Inventio Fortunatae,
sem nú er glötuð, er vitnað í
leiðangur, sem enskur munkur,
Nikulás frá Lynne, fór árið 1360.
Takmark hans var að komast til
nyrsta hluta Grænlands. Forn-
leifafræðingar spyrja sjálfa sig
hvort honum hafi tekist það og þá
velta menn því fyrir sér hvort
menn haris hafi verið klæddir
járnbrynjum.
Kanadiskir
fornleifafræðingar
vinna að uppgreftri
á Skrælingjaeyju.
Biðinni eftir nýrri plötu með Electric Light Orchestra er lokiö. Það er greinilegt að tímann
hafa Jeff Lynne og félagar notað vel. Það sannar hin þraelgóða tónlist sem Time geymir.
Hún fær þig til þess að gleyma stað og stund, tíma og rúmi.
„Hold on Tight'1 er aðeins eitt af mörgum pottþéttum lögum sem á þlötunni eru og þú munt
komast að því að öll gætu þau slegið í gegn.
Notaðu tímann vel og tryggöu þér eintak. Heildsöludreifing
steinorhf
Símar 85742—85055