Morgunblaðið - 23.09.1982, Page 35
35
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 23. SEPTEMBER 1S82
Minning:
Jóna Þorbjgrnar-
dóttir frá Ulfarsá
Fædd 1. nóvember 1897
Dáin 14. september 1982
Mín kæra frænka, Jóna Þor-
bjarnardóttir, eða Jóna á Úlfarsá
eins og ég þekkti hana löngum, er
látin, og verður útför hennar gerð
í dag frá Lágafellskirkju.
Jóna Þorbjarnardóttir var fædd
að Lágafelli í Mosfellssveit hinn 1.
nóvember 1897, og var hún því
tæpra 85 ára, er hún lézt. Foreldr-
ar hennar voru hjónin Þorbjörn
Finnsson, ættaður frá Álftagróf í
Mýrdal, og Jónía Jónsdóttir, fædd
í Elliðakoti í Mosfellssveit, en
móðurætt sína rakti hún austur á
Síðu. Þorbjörn Finnsson var löng-
um kenndur við Ártún við Elliða-
ár, þar sem hann bjó um margra
ára skeið, eða frá 1906 til 1930, og
þar ólst Jóna upp í foreldrarhús-
um fram yfir tvítugsaldur. Ártún
var á þeim árum nokkurs konar
biðstöð fjárrekstrarmanna austan
úr sveitum, sem ráku fé til slátr-
unar í Reykjavík. Voru Elliðaár-
hólmar gjarnan notaðir til
geymslu fjárins og hefur þá oft
verið þröngt setinn bekkurinn í
Ártúni. Kom það ósjaldan fyrir,
að heimilisfólkið allt vék úr rúm-
um sínum fyrir örþreyttum ferða-
mönnum, sem þar gistu og þáðu
beina og ærinn starfi var þeim þá
á höndum, húsfreyju og heima-
sætum í Ártúni.
Jóna Þorbjarnardóttir var
glæsileg og falleg kona, og ís-
lenzka búninginn, sem hún klædd-
ist alla tíð, bar hún af slíkri reisn
og þokka, að þar hafa aðrar ekki
gert betur. Og ekki mun hún síður
hafa verið fögur og heillandi ung
stúlka með sitt fallega bros og
hlýja viðmót. Hef ég fyrir satt, að
þau hafi verið ófá hjörtu ungra
bændasona, ekki aðeins úr Mos-
fellssveitinni heldur einnig af
Kjalarnesi og úr Kjós, sem tóku að
slá hraðar þegar Jóna birtist, og
víða að komu ungu mennirnir á
ungmennafélagsböllin í Lestrarfé-
lagshúsinu að Lágafelli í þá tíð, er
Jónu var von þangað.
En hugur og hjarta Jónu voru
þá þegar bundin og framtíð henn-
ar ráðin. Þorbjörn í Ártúni byggði
hús á jörðinni skömmu eftir komu
sína þangað, og stendur enn íbúð-
arhús það, er hann lét reisa fyrir
rúmum 70 árum. Að smíði þessa
húss vann þá ungur og glæsilegur
smiður, Jón Guðnason, bóndason-
ur frá Breiðholti í Mosfellssveit.
Þau Jóna og Jón felldu hugi sam-
an og voru gefin saman í hjóna-
band hinn 24. desember 1920.
Fyrstu hjúskaparárin bjuggu
þau Jóna og Jón í Reykjavík, þar
sem Jón stundaði smíðar. Þar
fæddust elztu synirnir tveir: Þor-
björn, bifreiðarstjóri, kvæntur Vi-
beke Jónsson, og Sverrir, járn-
smíðameistari, kvæntur Guðrúnu
Ólafsdóttur.
Árið 1926 ventu þau hjón kvæði
sínu í kross og hófu búskap að Úlf-
arsá í Mosfellssveit, og var sá
staður alla tíð síðan tengdur nafni
þeirra. Þar bættust þrjú börn í'
hópinn: Páll, járnsmíðameistari
og framkvæmdastjóri Meitilsins í
Þorlákshöfn, kvæntur Jóhönnu
Þorbjarnardóttur, Sólveig, gift
Páli Bjarnasyni prentara, og
Guðni Gunnar, trésmíðameistari,
kvæntur Ingibjörgu Gunnarsdótt-
ur.
Árið 1930 brugðu þau Þorbjörn
og Jónía búi í Ártúni og fluttust
til dóttur sinnar og tengdasonar
að Úlfarsá. Hafði Jón þá aukið við
og endurbætt húsakynnin á staðn-
um, og var þar rúmt um alla á
þeirra tíma mælikvarða. Dvöldust
þau hjónin hjá þeim Jónu og Jóni
það sem eftir var ævinnar, um
18—19 ára skeið, og var þeim búið
róiegt og þægilegt ævikvöld hjá
umhyggjusamri og ástríkri dóttur
og tengdasyni.
Þorbjörn frá Ártúni var orð-
lagður dugnaðarmaður og honum
var allt annað en iðjuleysi í hug,
er hann fluttist að Úlfarsá. Tók
hann til óspilltra málanna við
bústörfin og létti þannig mikið
undir með Jóni, sem brátt tók aft-
ur til við smíðastörfin að hluta og
sótti þau til Reykjavíkur. Fór svo
að lokum, að þau Jóna og Jón sáu
sér hag í því að bregða búi og
flytjast á ný til Reykjavíkur. Árið
1944 festu þau kaup á húseign að
Langholtsvegi 67 og bjuggu þar
allan sinn búskap eftir það.
Heimili jæirra Jónu og Jóns,
bæði að Úlfarsá og við Lang-
holtsveginn, einkenndust af glað-
værð og fjöri, sem þau hjónin bæði
ásamt börnunum sínum öllum
voru samtaka um að skapa. Og
þegar barnabörnin og barna-
barnabörnin komu, áttu þau
hauka í horni og góða félaga þar
sem voru amma og afi. Var hrein
unun að koma í heimsókn á Lang-
holtsveginn á hátíðastundum, þeg-
ar öll fjölskyldan var saman kom-
in. Þar var kynslóðabilið aldrei til
og þar ríkti hin sanna hamingja.
Jóna missti mann sinn í janúar
1968 og eftir það bjó hún ein í
íbúðinni á Langholtsveginum. En
ástvinirnir voru aldrei langt und-
an, því að í kjallara hússins er lítil
íbúð, sem barnabörnin hafa haft
til afnota. Naut Jóna þess alla tið
að hafa þau í nánd við sig.
Þorbjörn, elzti sonur Jónu, lézt
um aldur fram á síðasta ári, að-
eins 59 ára að aldri. Var það mikið
áfall fyrir móðurina, en hún bar
harm sinn í hljóði eins og fólki af
hennar kynslóð er tamt.
Jóna var svo lánsöm alla ævi að
halda óskertri sinni skýru hugsun
og óskeikula minni. Furðaði ég
mig oft á því hve vel hún fylgdist
með öllu, sem gerðist í kringum
hana, til hins síðasta, jafnvel er ég
heimsótti hana fyrir örfáum dög-
um í sjúkrahúsið, þar sem hún lá
helsjúk sína hinztu legu.
Og nú er Jóna frænka mín öll.
Henni var vel ljóst síðustu mánuð-
ina, hvert stefndi, og hún var sátt
við sitt hlutskipti. Hún hafði skil-
að giftudrjúgu ævistarfi og bros-
andi tók hún örlögum sínum. Og
áreiðanlega dvaldist hugurinn
löngum hjá hennar ástkæra eig-
inmanni, Jóni, því að myndin af
honum stóð alltaf á náttborðinu,
hvort sem hún var heima á Lang-
holtsvegi, á hjúkrunarheimilinu
eða á sjúkrahúsinu. Nú hafa þau
sameinazt aftur handan þessa lífs.
Mig langar með þessum fáu orð-
um að kveðja frænku mína og
þakka henni samfylgdina. Eftirlif-
andi börnum hennar, þeim Sverri,
Páli, Sólveigu og Gunnari, börnum
þeirra og barnabörnum votta ég
mína innilegustu samúð.
Þorbjörn Karlsson
MITSUBISHI
Sýningartími á hverjum stað verður auglýstur í útvarpinu
Akranes
Borgarnes
Vegamót - Snæfellsnesi
Ólafsvík
Stykkishólmur
Skriöuland í Saurbæ
Búðardalur
Staðarskáli
Hvammstangl
Víðlhlíð
Skagaströnd
Blönduós
varmahlíð
Sauðárkrókur
HOfSÓS
Siglufjörður
Ólafsfjörður
Dalvík
Akureyri
Reykjahlíð
Húsavík
Seyðisfjörður
Egilsstaðir
Reyðarfjörður
Neskaupstaður
Eskifjörður
Fáskrúðsfjörður
Stöðvarfjörður
Breiðdalsvík
Djúpivogur
Hornafjörður
Fagurhölsmýri
Kirkjubæjarklaustur
Vík
Hvolsvöllur
Hella
Selfoss
Flúðir
Hveragerði
Þorlákshöfn
Crindavík
Keflavík
ísafjörður
Bolungarvík
PAJERO JEPPI
L-200 PICK-UP
BILHLJOMTÆKI
TIL SÝNIS
í BÍLUNUM
IhIHEKIAHF
bJ 170 -172 Sími 21240