Morgunblaðið - 25.08.1983, Page 25

MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 25. ÁGÚST 1983
25
Fiindarsalurinn í Sigtúni var þéttsetinn og urdu fjölmargir að standa eins og
sést á þessari mynd.
óbilgjörn. Ekki er verið að fara
fram á gjafafé til stórbygginga
heldur einungis það að þjóðfélagið
sjái svo um að venjuleg starfsævi
dugi til að greiða fyrir húsnæði af
þeirri stærð sem hentar efnahag og
fjölskyldu hvers og eins,“ sagði
Gunnar. Hann sagði að ekki væri
verið að fara fram á að allir erfið-
leikar hverfi. „Enginn er að fara
fram á annað en að fá lánsfé á
raunvöxtum eins og verðtryggingin
er nú. Aðstaða sú sem okkur er
núna búin er einfaldlega fáránieg
og mér þætti gaman að sjá framan í
þann stjórnmálamann sem þyrði að
viðurkenna að hann bæri sökina á
gífurlegum erfiðleikum þúsunda
húsbyggjenda og húskaupenda nú,“
sagði Gunnar Haraldsson ennfrem-
ur.
Hann tók dæmi af lánskjaravísi-
tölunni, sem notuð er til að reikna
út hversu mikið lánsupphæð þarf að
hækka til að halda verðgildi í verð-
bólgunni. Hún er sett saman að %
hlutum úr framfærsluvísitölu og að
'A úr byggingavísitölu. „Það sem af
er þessu ári hefur hún hækkað um
41% og heyrst hefur af verulegri
hækkun nú um næstu mánaðamót,
allt að 9%, þótt forsætisráðherra
telji hækkunina verða nær 5% (frá
júlílokum). Mér er spurn hvor er
betri brúnn eða rauður? Forsætis-
ráðherra, ríkisstjórn og Alþingi öllu
get ég kurteislega bent á að hinn
almenni borgari þessarar þjóðar er
ekki svo mikill fáviti að honum sé
Sigtryggur Jónsson viðskiptafræðingur.
ekki ljóst að meðan allar venjulegar
skuldir hækka um allt að 75% eins
og nú er útlit fyrir á þessu ári og
vísitala launa einungis um 30% fær
fólk mikið minna en ekki neitt upp í
vaxandi skuldir, hvað þá að því sé
gert kleift að mæta almennum
hækkunum vöru og þjónustu," sagði
Gunnar Haraldsson.
Að ræðum framsögumanna lokn-
um voru almennar umræður leyfð-
ar, en í upphafi var tilkynnt að
fundartíminn væri takmarkaður við
eina klukkustund og væri því ræðu-
tíminn mjög takmarkaður. Fjöl-
margir tóku til máls og má í þeirra
hópi nefna Karl Kristjánsson,
Bjarna Ólafsson, Jón Baldvin
Hannibalsson, Jóhannes Kolbeins-
son, Jóhönnu Thorsteinsson, Björn
Arnórsson og Pétur Blöndal. Ekki
eru tök á að rekja allt það sem fram
kom í máli þessara ræðumanna, að-
eins skal drepið á ummæli tveggja
dýr,“ voru lokaorð Sigtryggs Jóns-
sonar.
Þriðji frummælandi var Gunnar
Haraldsson, hagfræðingur. Hann
sagði staðreyndir málsins einfaldar,
stjórnmálamenn hefðu árum saman
smokrað sér undan ábyrgð, lofað
öllu fögru fyrir hverjar kosningar
en svikið það jafnharðan með bros á
vör. „Og hér er enginn flokkur und-
anskilinn," sagði Gunnar.
Hann sagði ástæður þess, að
stjórnmálamönnum hefði liðist
þessi framkoma, vera þær, að þeir
hefðu ekki tekið höndum saman og
myndað með sér samtök, sem legðu
líf sitt og heilsu, andlega og líkam-
lega, undir í því veðmáli, hvort þeim
takist að eignast eigið húsnæði.
„Ekki verður með nokkurri sann-
girni sagt að sú ósk að eignast
heimili á viðráðanlegum kjörum sé
þeirra, eins og þau lifa eftir í brigð-
ulu minni fremur pasturslítils
blaðamanns.
Einn ræðumanna sagði frá lífs-
reynslu vinnufélaga síns. Það væri
gift kona með þrjú börn. Hún hefði
að undanförnu verið að reyna að
selja húsgrunn sem hún ætti og
Pétur J. Eiríksson hagfræðingur.
lum þorra atkvæða. í hópi fundarmanna má greina Alexander Stefánsson, félagsmálaráðherra, hann situr á milli Jóhanns
lauks Ingibergssonar, framkvæmdastjóra Framsóknarflokksins. Ljósm. Kristján Einarsson.
ivndu aftur
morgun“
hefði haft í hyggju að kaupa íbúð
hjá verkamannabústðöum. Stjórn
verkamannabústaða hefði gefið síð-
asta frest til að greiða inn á íbúðina
nú í dag og undanfarnar vikur hefði
hún gengið á milli lánastofnana til
að slá lán, en gengið erfiðlega.
Ræðumaður sagðist þá um daginn
hafa heyrt samtal sem konan hefði
átt við bankastjóra vegna þessa. Sá
hefði spurt hvers vegna faðir við-
komandi hefði flutt launareikning
sinn úr sínum banka og svarað
fyrirspurn um fyrirgreiðslu fyrir
morgundaginn (þ.e. í dag) með þess-
um orðum: „Reyndu aftur á morg-
un!“
Annar ræðumanna lagði á það
áherslu að það væru ekki vísitalan
sem væri vandinn heldur skortur á
fé. Sá skortur stafaði í fyrsta lagi af
afurðalánakerfinu, þar sem lánað
væri með 38% vöxtum og óverð-
tryggt. Hann benti einnig á að hags-
munir húsbyggjenda og sparifjár-
eigenda færu saman og varaði við
hugmyndum um skerðingu láns-
kjaravísitölu. Menn yrðu að krefjast
þess að mismunurinn í lánakerfinu
yrði afnuminn, helst þannig að af-
urðalán yrðu á sömu kjörum og þau
verðtryggðu.
H.L.
Gunnar Haraldsson hagfræðingur.
Ályktun fundarins í Sigtúni í gær
HÉR FER á eftir ályktun sú sem
samþykkt var með öllum þorra
atkvæða á fundinum í Sigtúni í
gær:
„Alvarlegt ástand hefur skap-
ast hjá því fólki, sem lagt hefur í
að kaupa eða byggja húsnæði.
Fari fram sem horfir blasir við
nauðungarsala og gjaldþrot hjá
fjölmörgum fjölskyldum. Allt of
stór hluti húsnæðiskostnaðar er
fjármagnaður með skammtíma-
lánum. Endurteknar kjaraskerð-
ingar á undanförnum árum,
samhliða óðaverðbólgu valda því
að skuldirnar vaxa en kaupið
ekki.
Stöðugt stærri hluti af ráð-
stöfunarfé fer til afborgana lána
en minna verður eftir til nauð-
synja. Víða er ástand orðið svo
erfitt að ekki verður komist hjá
því að grípa til skjótra aðgerða.
Einu raunhæfu úrbæturnar eru
þær:
• að lán verði veitt til lengri
tíma,
• að lán verði mun hærra hlut-
fall af húsnæðiskostnaði en nú
er,
• að þessar aðgerðir séu aft-
urvirkar þannig að þeir sem
keypt hafa eða byggt húsnæði sl.
þrjú ár njóti þeirra.
Það er krafa þessa fundar að
þegar í stað verði gripið til þess-
ara aðgerða.
Fundurinn skorar á ríkis-
stjórnina að setja lög um að vísi-
töluverðbætur á lán úr lífeyr-
issjóðum og Húsnæðismála-
stofnun til íbúðabygginga og
kaupa, verði ekki meiri en nemur
greiddum vísitölubótum á laun.“