Morgunblaðið - 17.05.1987, Qupperneq 5

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 17. MAÍ 1987
B 5
Atlantshaf, yrði haidið áfram í aust-
urátt, hvað svo sem gerðist eftir
það.
Engin kennileiti
Yfir Noca Scotcia var skúraveður
og kvika en áfram var flogið austur
á bóginn. Lindbergh sá hafís
skammt vestur af Nýfundnalandi.
Yfir Nýfundnalandi mældist með-
vindurinn 30 mflur á klst. og ákvað
Lindbergh þá að fljúga yfir bæinn
St. John’s ef vera kynni að einhver
sæi vélina og tilkynnti um það til
New York. Fram til þessa hafði
ailt gengið samkvæmt áætlun og
nú var komið að mikilvægasta þætti
flugsins. Héðan í frá voru engin
kennileiti á yfírborði jarðar, sem
hægt væri að gera staðarákvörðun
eftir. Nú voru einungis öldur Atl-
antshafsins, sem gáfu til kynna
vindátt og vindhraða. Héðan af
varð Lindbergh að fljúga eftir átta-
vitanum og treysta því, að flug-
planið, sem hann hafði gert vestur
{ Kalifomíu, væri rétt, en hvað um
það, þama yfír austasta hluta Ný-
fundnalands voru skilyrðin eins góð
og hægt var að óska sér. Hann sá
til lands og kenniieita, meðvindur
var ágætur og eldsneyti nægilegt.
Þegar rúmir 12 tímar eru liðnir
frá flugtaki í New York, flýgur
Lindbergh út yfir Atlantshafið og
stefnir á írland. Þótt Lindbergh og
veðurfræðingurinn Kimball vissu
það ekki, var þetta fyrsti dagurinn
um nokkurt skeið, sem flugveðrið
var gott og mestar líkur á því að
flugið heppnaðist. Lindbergh
ákveður að hækka flugið og hag-
nýta betur meðvindinn, sem hann
hafði orðið var við yfír Nýfundna-
landi. Þótt talsvert hafí gengið á
eldsneytisbirgðimar og vélin sé ekki
eins þung og hún var áður, er hún
jafn óstöðug í fluginu og rásar strax
og hendinni er sleppt af stýrinu.
Hann verður að fylgjast með og
stjóma rennsli eldsneytisins úr
tönkunum. Það verður að víxla
rennslinu með vissu millibili, annars
verður vélin alltof óstöðug. Á
klukkustundarfresti verður að
breyta flugstefnunni örlítið, sam-
kvæmt flugplaninu sem gert hafði
verið vestur í Kalifomíu. Allt þetta
hjálpar til þess að halda honum
vakandi, en samt sækir svefninn
svo fast á hann, að það kostar hann
mikla áreynslu að halda sér vak-
andi. Eftir 15 klst. flug lendir
flugvélin í kuldaskilum. Talsverð
kvika skekur vélina og ísing sest á
hana um leið og áttavitinn virðist
vera óvirkur vegna raftnagnsins í
loftinu. Þetta em samt tiltölulega
veik kuldaskil og Lindbergh nær
að komast í gegnum þau eftir nokk-
uð stuttan tíma (sjá veðurkort).
Flugvélin var komin í hlýtt loft
sunnan við kuldaskilin og ísingin
hvarf smám saman af vélinni. Á
23. klst. flugsins yfírbugar svefninn
Lindbergh og flugvélin er komin
niður í 100 feta hæð yfír sjávarflet-
inum, þegar hann rankar við sér
og honum tekst að rétta flugvélina
af. Sterkir meðvindar hafa skilað
honum áleiðis og hann er mun nær
írlandi en hann hyggur. Svartsýnið
grípur hann um stund og hann íhug-
ar hvort hann muni taka land syðst
við Biskayaflóa eða í Norður-Nor-
egi. Tvennt er þó sem hressir upp
á hugann, nóg er af eldsneyti og
þessi dásamlegi Wright J-5C-hreyf-
ill hefur ekki hikstað á þessari löngu
flugferð. Á 26. klst. flugsins sér
Lindbergh höfmnga syndandi í yfír-
borði hafsins og þetta verður til
þess að hann vinnur smám saman
bug á svefndmnganum, sem hverf-
ur alveg að klukkustund liðinni,
þegar hann kemur auga á nokkra
fískibáta. Örstutta stund ígmndar
hann, hvort þeir séu írskir, enskir,
skoskir, franskir eða jafnvel
spánskir, en svo tekur rökhyggjan
við og hann lækkar flugið og hróp-
an „I hvaða átt er írland?" Ekkert
svar berst frá bátunum. Flugið
heldur áfram og nokkm seinna,
eftir 16 klst. flug frá Nýfundna-
landi, sér hann land syðst á írlandi.
Hann flýgur yfír Valentia og
Dingle-flóa. Skekkjan var aðeins 3
mílur frá áætlun og eftir er aðeins
sjötti hluti leiðarinnar, eða 600
mílur til Parísar. Nú er svefnhöfg-
inn horfinn, enda koma kennimörk-
in í ljós hvert af öðra. Á 29. klst.
er hann yfír Sankti Georgs-sundi
og nokkm síðar eykur hann flug-
hraðann í 110 mflur á klst. því
strendur Comwall-skagans em
framundan. Tveimur klst. síðar er
hann kominn yfír strönd Frakk-
lands og nokkm síðar sjást flugljós-
vitar, sem vísa leiðina til Parísar,
en enginn hafði upplýst Lindbergh
um vitana. Nú hafði kvöldhúmið
lagst yfir landið og Parísarborg en
Lindbergh kom auga á Eiffeltum-
inn og stefndi á hann. Honum hafði
verið sagt að fljúga í norðaustur
frá Eiffeltumi og þá mundi hann
finna Le Bourget-flugvöllinn. Hann
ætlaði vart að trúa sínum eigin
augum, því flugvöllurinn var um-
kringdur ljósgeislum frá ótal bif-
reiðum. Flug Lindberghs hafði verið
tilkynnt frá Dingle-flóa og Ply-
mouth á Englandi og Cherbourg í
Frakklandi. Parísarbúar höfðu því
mætt í tugþúsundatali út á flugvöll
að taka á móti honum. Þegar Lind-
bergh var lentur trylltist manngrú-
inn og braust í gegnum vamarhring
lögreglunnar. Lindbergh var borinn
af ótal höndum mannfjöldans á
meðan aðrir hirtu allt lauslegt úr
vélinni, m.a. flugleiðarbókina.
Franskir flugmenn smygluðu síðan
Lindbergh út af flugvellinum og óku
honum til bandaríska sendiráðsins
í París.
Flugið frá New York til Parísar
án viðkomu tók 3310 ámm síðar
keypti bandaríska flugfélagið Un-
ited Airlines 28 DC-3-flugvélar til
þess m.a. að fljúga með farþega
án viðkomu til og frá Chicago og
New York og rúmlega 20 áram
síðar vom DC-3-vélamar komnar í
innanlandsflug hér á íslandi. Á ár-
unum 1948 til 1961 lentu daglega
á Keflavíkurflugvelli allt upp í
30—40 vélar, þegar vindar vom
hagstæðir fyrir flug frá Evrópu til
Bandaríkjanna um ísland. Síðan
komu þotumar til sögunnar og þá
var stórbaugsleiðin oftast nær hag-
kvæmust, og umferðin um Kefla-
víkurflugvöll datt niður.
Höfundur er veðurfræðingur.
The Spirit of St. Louis eftir
Charles A. Lindbergh,
Encyclopedia Britannica,
Historical Weather Maps.
Blásara-
konsert á
mánudags-
kvöldið
Blásarakonsert verður í
Frikirkjunni í Reykjavík mánu-
dagskvöldið 18. maí kl. 20.30.
Félagar úr Alouette-tríóinu frá
New York leika verk eftir Tele-
mann, Hovaness, de Boismortier,
Persichetti og Gordon Jacob. Flytj-
endur em þau Stella Amar sem
leikur á óbó og enskt horn og
Andrew Cordle sem leikur á fagott.
í einu verkanna leikur sr. Gunnar
Bjömsson með á selló.
Stella Amar og Andrew Cordle
leika í sinfóníuhljómsveitinni í
Springfield, Massachussetts.
Tónleikamir em á vegum banda-
ríska sendiráðsins og listamann-
anna sjálfra.
Sumarhús við Sog
Er að hefja byggingu á þrem sumarhúsum
við Sog (Álftavatn) í Grímsnesi.
Leitið upplýsinga
í sfma 54202.
lómas Jónsson metsölubók vakti bæði úlfúð og
aðdáun þegar hún kom út haustið 1966. Bókin
seldist upp á örskömmum tima og hefur siðan
verið ófáanleg. Menn skiptust í flokka, með eða
móti skáldverkinu, og margirsökuðu höfundinn
um niðurrifsstarfsemi, þar örtaði hvergi á „heil-
brigðu mótvægi við sorann". Aðrir tóku Tómasi
Jónssyni afburðavel og spáðu nýjum timum i ís-
lenskum bókmenntum.
Gagnrýnendur sögöu:
„Kraumandi seiðketill þarsem nýttefni, nýrstill
kann að vera á seyði. fátt er líklegra en að sagan
verði þegar frá liður talin timaskiptaverk i bók-
menntaheiminum: Fyrsta virkilega nútima-
sagan á islensku." — Ólafur Jónsson.
„Guðbergur Bergsson hefur i ritum sinum brot-
ið nýjum veruleika braut inn i islenskar bók-
menntir, auðgað þær af nýrri tóntegund."
— Sigfús Daöason.
Veró kr. 794.00 kilja
MEISTARAVERK GUÐBERGS BERGSS0NAR
TÓMAS JÓNSS0N METSÖLIBÓK KOMIN ÚT Á NVIKIUL
|M | | | /.T.It-Vr.KDI.Al'NIN 1‘IK I
PURPURA
LITURINN
Al.K.l, WAl.KT.K
Guðbergur Bergsson ritar formála að endurútgáfu sögunnar.
„hér er sögd mögnuð saga
af mikilli kúnst".
Jóhanna kristjónsdóttir, Mbl.
Verö kr. 1.087.00
.Gripur lesanda sinn
3g heldur honum föstum
allt til loka“.
Eysteinn Sigurösson. Timinn
Verö kr. 594.00 kilja.
TVÆR ÓGLEYMAMEGAR SKÁLDSÖGUR
ÞÆR SELDUST UPP FYRIR SÍÐUSTU JÓL EN ERU KOMNAR AFTUR
FORLAGIÐ •
FRAKKASTÍG 6A •
SÍMI: 91-25188
[