Alþýðublaðið - 24.12.1932, Blaðsíða 7

ALPYÐUBLAÐIÐ
7
asta pólitísika sigri haœ. Satnh
kvœmt hvatningu hans var nefnd
stend nr ungverska pinginu til
Vínarborgar, tiil að kiefjast af
k'ciisaranum, aö Unigverjar fengju
sjálfstætt, unigv-erskt ráðiuneyti.
Keisaninin sJakaði á kiónni, og
þegar, 17. marz 1848, var fyrsta
ungvenska ráðunieytið stofnað, og
Kossuth tók sæti í því sem fjár-
máfanáöheijra.
En þessi tLslökuniatr-pólitíjk keis-
'aiianis stóð ekki lerngi. í. septemr
bermánuði áiiið 1848 nauf Austur-
Díkiisfeedsali ungverska þingið. —
Miklar æsingar gusu upp í land-
inu, ag von bráöar logaði alt í
uppreiisu. Kossuth. varð nú formgi
laudvaiTnaTráðisiims og var þegar,
jí loktóber 1848, í xjaun og veru
einmæðitsiheiina í UngverjaCandi, þó
að hann að vísu hafi ekki fyr. ein
niokkru seinna verið yfirlýstur
stem slíkur.
En. ungverstó hieriin.n beið nú
hveiw ósiguránin á fætur öðrum.
Höfuðborgm var tekin herskiidi
og þingið hélt áfram fundum sí|n-
iiím í Debneczin, en þar réði Kos-
suth lögum og lofum. Hann leyfði
engum bl.aðamðnnum frá útlend-
urn blöðwm alð dvelja í borginnj.
Um þetta leyti hafði röng fregn
um stóran ungverskan sigur, en
þó ölliu lieldur stórorð ræða, er
Kossuth hélt, orðið þess valdandi,
aíð þinigið samþykti 14. aprM 1849,
alð Ungverjaland skyldi verða
sjáílfstætt og óháð riki og að
Habsboí;gar-ætti n hefði fyiirgert
rétti siinum til valda yfir Ung-
ver.jum.
Kos'suth var útniefndur lands-
stjörj, oig 5. júní fór hann til
höfuösta&arans, sem Gorgey hers-
höfðingi hafði unnið aftur af
Ausiiurii'ífeismönnum. Pessi dagur
varð glæsilegasti æfidagur Kos-
suths. Tekið var á móti, honum
með takmarkalausri gleðd, og í
ödlu landinu var ekki einn einasti
maður, sem ekki tríiði því statt
og stöðugt, að hann og enginn
ánniar væri sá, sem myndi leiða
ungversku þjóðinia til sigurs og
skapa henmi sjálfstæði.
Kossuth tneysti magyöram sí:n-
nm og hershöfðingjum. Fólkið
hélt trygð við hann, en her'ShöfÖ-
ingjarnir svifeu. Ósigur kom ofan
á ósigur. 11. ágúst 1849 fékk hann
Goijgey lándstjórastöðuna, gróf
svo niður hima ungversku körónu
og veldissprota í námd við Or-
sova og flýði tiil Tyrklands, en
þaðah ætlaði hann síðar að fara
tál Englands. En hann var tekinm
höndum og settiur í fangeisið í
Widden o,g síöar fluttur í virtóð
Schuml. Nokkru seinna vax hann
fihittur til Litlu-Asíu, en þar fékk
fjöliskylda hans að vera hjá hon-
um. Austuraiki>menn lieinituðu
hanín fÉtmseldan, en friakkar og
Baudarikjamenn vernduðú hann
og afieiðingin varð sú, að Tyrfeir
uhðú að sleppa honum. í septem-
ber 1851 var það tilkynt opinber-
legiá, að hann hefði verið hengdur
i Pest, en uœ salna leyti sté
hanin á land í Englandi í fullu
fjöni!
Nú tók hanin upp nokknris konar
úmferðiarprediltún. Það er: hann
fieröáðist um og flutti ræður. Þeg-
ar hann kom til Englands, kunni
[hann ekkert í ensku, en hann var
ekki lenigi aið ná málinu á sitt
vaild, og ræður hans v.öktu geysi-
athygli um alt England.
En þó varð hann enn vimsælli
i Norður-Ameríku, þar sem hann
náði jáfnvel svo mikilli hyllfe að
frá möngum borgum voru sendar
til hans barnas'endinefndir til að
fá blessun hans! Eftir. að hann
var aftur kominn til Englamds.
áirpð 1853, rjitáði ha.nín í miörg fræg
tímarit, og með þessu vann hann
áthúga manna fyrir , áhúgamáli
sirai: jreMl Ungverja, Um þetta
leyti stóð hamn í sambandi við
mairiga háttistandandi menn bæði í
Ehglaindi og utan þess. Og með
því fékk liántn loforð um hjálp
bæði hjá Napólgeon 3. og Victor
Bmanúel, — en það varð aldrei
niema loforð.
Siðustu ár æfi sinnar dvaldi
Kossuth, í Túrin. Og þrátt fyrir
það, þó að mestur hluti æfi hans
væri að eins falskar vonir, þá var
hann til æfiloka sá maðúr, sem
UngverjaT elskuðu mest, og
myndir af honum voriu í næstum
hverri borðstofu í sveitum Ung-
verjalands við hliðina á dýrð-
lingámyndunum. Kossuth var
glæsilegur hugsjónamaöur og
hugsjónum sínum trúr til dauða-
dags.
G!etfnisb ögð.
Flestir hafa heyrt talað um skó-
smiðinn í Kóp'enrick, sem færði
isig í gamlan h'eríoiúngjabúning,
gekk út í skóg, þar sem herdeild
var að æíingu, skipaðá liðsfor-
ingjuruum í burtu og „marséraði“
með herdeildina á borgarstjóra-
skrifstofuna og tók þar „kassann“
á sitt vald. Hann varð frægur
fyrjr þetta um allan heim, og nú
.hefir veijð búin tiil kvikmyad um
þetta efni. En það eru fieiri en
þessi skósmiður, sem hafa friam-
ið svona glettnisbrögð, og verður
sagt frá nokkram þeirra hér á
eftir.
Hvíti fíllinn.
Einhver frægasti auglýsinga-
maður í Ameríku hét Barnum.
Hann átti leikhús, cirkusa o. fl.
o. fl. Einn af hættúlegustu keppi-
náutum Barnumis varð eitt sinn
svo heppinn, að ná i hvítfí\n fíl,
og gat með þessu einkennilega
fyrirbrigði úr dýralífinu fengið
oirkus sinn troðfullan kvöld eftir
kvöld. Ot af þessu nagaði Barnum
mjög á sér neglurnar og braut
beOan'n um, hvernig hánn ætti að
fara að því að hamla á móti
þessari samfeeppni Hann leitaði
um heim allan að hvítum fíl, en
tófesit hvergi að finna slíkt dýr«.
Hann tók því það ráð að kaúpa
sér venjúlegian grá'an fíl og iét
májla hann hvítan af svd mikilM
list, að a'llir létu blekkjast. Og
hann lét ekki þar við sitja, heldiv
kom hann því til ledðiar, að aJlir
sannifærðust um að fíll keppi-
nautsinis væri múlmmr! Qrkus
Barinums var nú troömllur á
hverju kvöldi í margar vikur, en
keppinautun hanjs sat eftir með
sáfet ennið með sinn ffl, sem var
þó „ekta“.
Þetta m. a .sannar orð prests-
ins, sem sagði: Heimurinin, vill
láta blekkja sig, — og því btekkj-
irn við hann auðvitað.
Saga lávavðarins.
Fyrar nokkrum á’rum skýrði lá-
■valrður í éniská þinginu frá því,
að hann og nokJtrar vinir hans
hefðu fyifir nokkrum áiratugum
klætt sig í vinnuföt, tekið sér
ihafea oig skóflu í hönd o,g byrjað
áð grafa í sundur eina af aöal-
umferðiagötum Lundúna. Án þess
að tala við „verkamemnina“
stjómaði lögneglan, umferðinni og
beindi henini allri úr þes&arii götu
oig í hliðiaigöturnar. Nokkrir let-
ingjar staðnæmdust þar, sem
„verkamennjirnár" unnu, og brutu
heiliána um, hvort hér væri verið
að grafa fyrir vatnisæðum, síma,
ráfmagnslögnum, gasi eða eki-
hverju öðru. „Verkamennirnir“
unrnú sleitúlaúst til miðdegis, en
þá tóku þeir verkfæri sín, kinkuðú
kbllium framan í lögreglúþjónana
gengu leiðar sinnaT og komú aldr-
ei aftur. Auðvitað vakti þetta
mikla undrun, og lögreglan gerði
ekkert annað í tvo daga en að
hningja til hinna ýmsu starfs-
Stofnana í hoiginnj, en þær lýstu
því allar yfir, að þær hefðu
hvergi komið nærjá þessu.
StálkurBar, sem ekki er
hægt að kyssa.
Heill bátur, fullur af svertingj-
um liggur bundinn við gömlu
Dáásút í Djurgarden.*) Þar skríða
lieiðánlegdr negra-dvergar, ótútleg-
iq og árigvítugÍT; þar situr langur
og montinn svertingja-Don-Juari
með hottentottatopp og ógmar-
istóra baömullarregnhlíf í hend-
ain'ná, sem tákn hinnar hæstu tízku
og fegurðar. Þarna kemur fegurð-
ardrottning flokksi.ns, rennileg og
styrkleg kona, sem í sannleika
sagt væri falleg, jafnvel eftir
stmekk okkar Evrópubúa, — ef
— Ó! Drottimn mincn dýri! —
bæðá efri og neðri vörin væru
ekki þandar út utan um voldugan
tréboga. En þetta er aðalsmerki
Sára-Kaba-flokksáns. Á konum
með venjutegum vörum hefir
Sara-Kaba-fliokkurinn megnustu
fyrarlitningu. Hafi hún aftur á
mótá voldugán tréboga innan í
meðiú vör|inni, — því stærri, þess
betra, — þá vilja karJmeninimir
í flokknum gjarnan boiga fyrir
*) Skemtiisfiáður í Stokkhó’.mi.
hiania 50—60 krónufi, fara með
hana heim til sín og geiia haria
að uppáhaldskonú sinni. í heirna-
landi þeinrfii, inni í hinni kolsvört-
uistu Afríku, er- það riefni’ega sið-
ur, að hafa maigar konur, og
þaT edns og arunars staðar, e:r
þáð aöálatriiðið að líta vel út.
En það hlýtur samt sem áður
áð veqa alt annað en skemtilegt.
áð edga að verða fegurðardís í
Sara-Kaba-flokknum. Að mirnsta
ko'sti fær maður þá hugmynd við
að heimsækja þessa langferðá-
menn við Djurgarden. Þegar
stúlkurnaT eru 5—10 ára, byrjar
fegúröarsköpunin, það er píningin,
Móðirin sfiingur teini' gegn um
varir baWsinis, í götin setur hún
háilmstrá, svo þaú griói ekki sam-
an. Nokkru seinna er háilmstráið
tekið burt og kviisti stungið inln
I stáðinn; þannig myndast smátt
og smátt bogi á vörumum.
Neðri-vanar-bO'ginn getur orðið
að máli 24x25 cm! Hafi hin unga
iiegurðardís nú stærsta variabog-
íartn í fiokknum, þá er barjst um
hana. En það er eitt sem þjáir
hana: Hætt er við, að sólarhit-
irin þuriri svo hina útþöndu vör,
áð hún spri'ngi í sundúr, og þes,s
vegna þarí oft og iðulega að
i>era á hana olíu, til þess að verja
hana skriælnun. Stundum verður
Ifka að taka trébogann úr vör-
inni til að hreinsa hann og þvo,
íig á meðan þaö er gert, „slapar“
ungfrúiln vörina eða varirnar inn
í muninjnm, sem er að mestu tann-
laus, og geymir þær þar. tJt-
þenslan á vörunum er þess vald-
andi, að tennumar losna og detta
úr munninum, en tannleysi er alls
ekki skiilyrði fyrir því, að karl-
menniiinir sneiði hjá konumim, en
ef varirnar springa í sundur og
helmingarnir blakta la.u'sir á hök-
unn|i, þá er úti um alilam fráð og
stúlkan verðnr þegar kerMng.
En það em maigar fleiri kvala-
hliðar á þessum fegurðaraðferð-
um. Hvernig eága þessar. boga-
vara-vesiings-stúlkur að fara að
því að éta? Þær verða að láta
sér nægja það eitt, sem ekki þarf
aö tyggja, hrísgrjón, öranjóar
kjöttaugar og muilda ávexti. Þeg-
ar fegurðardíisin ætlar að fara
að bonða, veröur hún fyrst að
deila matnum í maigar smáagnir,
auðvitað með fingmnum, og svo
kendrt1 hún ö-gnun-um ofan í kok
sér. Þegar hún drekkur, hellir hún
drykknum að einis á neðrá-varar-
dislrinn (því það er í raun og
vera eins og lítill diskur), og
lœtur hanui svo leka þaöan smátt
og smátt niður í sveliginn. Hún
getur að eáns talað með óguijleg-
um sknækjum og kokhljóðum —
og svo eitt enn: Sara-Kaba-stúlk-
ur er, ekld, hœgt dð kyssa, Að
vílsu hefir máðúr heyrt talað úm
stúlkún, sem ekki vilja láita kyssa
sig, þó það sé víst lýgi; en að
til séu stúl.kur, sem ómögulegr
siíí að kyssa, það er sanimriega
byltingasinnuð nýjung í kossa-
. heiminum. (tJr sænsku blaöi.)