Morgunblaðið - 29.07.1998, Side 16

16 MIÐVIKUDAGUR 29. JÚLÍ 1998
VIÐSKIPTI
MORGUNBLAÐIÐ
/
Islenska járnblendifélafflð hf. sendir frá sér afkomuviðvörun
Skerðing á orku hefur
mikil áhrif á rekstur
ÍSLENSKA járnblendifélagið hefur
sent frá sér tilkynningu um breyttar
rekstrarforsendur vegna orkuskerð-
ingar, en í bréfi sem Landsvirkjun
sendi fyrirtækinu var tilkynnt um
orkuskerðingu á síðari hluta ársins.
Par kom fram að alvarlegt ástand
ríkti í vatnsbúskap Landsvirkjunar
og af þeim sökum sjái fyrirtækið sig
knúið til að skerða afhendingu af-
gangsorku til íslenska járnblendifé-
lagsins.
I tilkynningunni lýsir Islenska
jámblendifélagið yfir óánægju sinni
með meðferð trúnaðarupplýsinga
hjá Landsvirkjun í tengslum við
skerðingaráforrnin. „Fjölmiðlar
fluttu ítai'legar fréttir um málið 21.
júlí og dagana í kjölfarið en Jám-
blendifélaginu bárust fyrst upplýs-
ingar frá Landsvirkjun um miðjan
dag hinn 23. júlí. Félagið stóð því
berskjaldað gagnvart hluthöfum,
starfsmönnum og fjölmiðlum í tæpa
þrjá daga við afar viðkvæmar að-
stæður. Þetta er í annað sinn á
skömmum tíma sem slíkt gerist. Is-
lenska járnblendifélagið hefur óskað
eftir því við Landsvirkjun að hún
endurskoði starfshætti sína á þessu
sviði.“ Þorsteinn Hilmarsson, upp-
lýsingafulltrúi hjá Landsvirkjun,
segir að Járnblendismönnum hefði
átt að vera fullkunnugt um yfirvof-
andi orkuskerðingu, enda hefði
Landsvh-kjun upplýst þá um gang
mála. „Við upplýstum Islenska járn-
blendifélagið um þetta fyrst fyrir ári,
þar sem vel hefði getað komið til
skerðingarinnar síðastliðinn vetur.
Þá sendum við bréf og héldum kynn-
ingarfundi með Islenska járnblendi-
félaginu og öðrum viðskiptavinum
núna í júní, þar sem fram komu upp-
lýsingar um horfurnar á komandi
vetri. Ef þeir brugðust ekki við í
kjölfarið er ekki við okkur að
sakast," segir hann.
Þorsteinn segir að Landsvirkjun
hafi ekki átt frumkvæði að umfjöllun
fjölmiðla. „20. júlí var fjallað um mál-
ið í fjölmiðlum að frumkvæði fjöl-
miðlanna sjálfra. Landsvirkjun sendi
síðan út formlega tilkynningu til
allra viðskiptavina sinna um skerð-
ingu á afgangsorku og ótryggðu raf-
magni 22. júlí sl. Síðdegis daginn eft-
h' sendum við út fréttatilkynningu
um málið. Þá þegar voru ýmsir við-
skiptavinh' Landsvirkjunar, aðrir en
Járnblendifélagið, farnir að tjá sig
um þetta efni í fjölmiðlum,“ segir
Þorsteinn. „Við höfum skyldum að
gegna gagnvart öllum okkai’ við-
skiptavinum og almenningi um upp-
lýsingagjöf og allt sem frá Lands-
virkjun kom áður en tilkynningin var
send þann 22. var almenns eðlis og
til að uppfylla upplýsingaskyldu til
almennings um ástand og horfur í
orkumálum,“ segir Þorsteinn.
Hann segir að Jámblendifélaginu,
eins og öðrum viðskiptavinum, hafi í
bréfinu þar sem skerðingin var til-
kynnt verið boðið til viðræðna um
hvernig skerðingunni verði best hag-
að svo hún valdi sem minnstum
skaða hjá þeim. „Landsvirkjun hefur
ekki heyrt önnur viðbrögð Járn-
blendifélagsins í þessu máli en það
sem komið hefur fram í fjölmiðlum,"
segir Þorsteinn.
Hugsanleg vandræði hjá Elkem
Bjarni Bjarnason framkvæmda-
stjóri Islenska járnblendifélagsins
segist ekki vita hversu miklum fjár-
hæðum fyrirtækið komi tU með að
tapa vegna skerðingarinnar. „Við er-
um á kafi í þeirri vinnu og í 34. viku
ársins verður vikið að því í hálfsárs-
uppgjöri okkar,“ segir hann.
Járnblendifélagið vinnur í gegnum
sölukerfi Elkem, en selur ekki beint
til viðskiptavina. ,Ákveðnar vörur
framleiðum við en aðrar Elkem-
verksmiðjur ekki og líklega lendir
Elkem í miklum vanda með að sjá
viðskiptavinum sínum fyrir þeim
vöi-um,“ segh’ Bjarni. Framangi'eind
skerðing á raforku mun ekki hafa
áhrif á þá stækkun verksmiðju Jám-
blendifélagsins sem nú stendur yfir.
Nýr viðauki við raforkusamning mUli
Landsvirkjunar og Islenska járn-
blendifélagsins tekur gUdi 1. aprU á
næsta ári og þá verður Landsvirkjun
sniðinn mun þrengri stakkur tíl orku-
skerðingar tU Jámblendifélagsins en
nú. „Núna vinnum við að áætlun sem
miðar að því að draga úr skaða eins
og hægt er, með þvi að senda starfs-
fólk í frí á umræddu tímabUi og skoða
aUa möguleika á því að fara þá í við-
hald og endurbætur á framleiðslu-
búnaði,“ segh' Bjami.
s
Aburðarverk-
smiðjan hf.
Reiknuð iít
áhrif orku-
skerðingar
á fjárhag
VERIÐ er að undirbúa viðbrögð
Áburðarverksmiðjunnar hf. við
skerðingu á afgangsorku til stóriðju
sem Landsvirkjun hefur boðað. Eg-
gert Hauksson, framkvæmdastjóri
Aburðarverksmiðjunnar, segir ekki
búið að reikna út hvaða áhrif skerð-
ingin hafi á fjárhag verksmiðjunnar.
Skerðingin á afgangsorku hefur
mikil og tímabundin áhrif á fram-
leiðslu og afkomu Áburðarverk-
smiðjunnar hf. Forráðamönnum
verksmiðjunnar hafa fyrr á árinu
borist aðvaranir um að til þessa
kynni að koma og segir Eggert
Hauksson viðbrögð nú undirbúin.
Þau felist m.a. í endurskipulagningu
á framleiðslu og rekstri en Áburð-
arverksmiðjan hf. mun þrátt fyrir
þetta framleiða og útvega nægan
áburð fyrir næstu vertíð.
Orkukaup Áburðarverksmiðjunn-
ar nema nú 140 gígawattstundum á
ári og er boðuð skerðing 30
gígawattstundir. Fer aflið úr 18
megawöttum í 6,5 meðan á skerð-
ingu stendur frá 1. september næst-
komandi til 31. desember.
■' n Spár um hagnað hlutafélaga á Verðbréfaþingi íslands eftir skatta
á fyrri árshelmingi árið 1998
WW/' Veröbréfaþing
\ * fslands Kaupþing Islandsbanki Fjárvangur Landsbanki Landsbréf Handsal Búnaðarbanki Meðaltal
Allar tölur í milljónum króna 6mán. Óregl. 1997 liðir 6 mán. Óregl. 1998 liðir 6 mán. Óregl. 1998 liðir 6 mán. Óregl. 1998 liðir 6 mán. Óregl. 1998 liðir 6 mán. Óregl. 1998 liðir 6 mán. Óregl. 1998 liðir 6 mán. Óregl. 1998 liðir 6mán. 1998
Eimskip 253 14 950-1000 715 811 690 850-1000 I - 700-740 700 660-700 690-710 740 700 750-850 700 807
Flugleiðir (526) 396 (1300-1700) (900) (1000-1300) - 250-300 (1000-1200 200-235 ) - (1100-130C 150-190 ) - (1200) (1100-1400 I - (1186) 206
Grandi 301 185 240-280 100 174 90 40-50 40-60 155 80 180-200 20
Haraldur Böðvarsson 208 99 160-190 100 170-210 ] - 150-200 130-150 120 160-200 15 154
Hraðfrystihús Eskiljarðar íslandsbanki 236** 0 110-150 " 147 _ 275-325 135-160 _ 90-120 _ 167 _ _ 142
451 0 650-700 _ 570 - 400-500 | - 550-600 - 550-600 - 600 - 600-700 - 585
ísienska járnblendifélagið _ _ 475-500 310 _ _ 430-480 | - 400-450 300 350-410 300-310 _ _ _ _ 250
Marel 100 -2 (30-50) (50) - (0-50) | - (50-100) (30-70) (30) _ 20-40 - (20)
Olíufélagið 166 0 115-135 141 _ 125-150 ! - 125-155 _ 140-160 _ 94 _ 110-130 _ 130
Olíuverslun íslands 84 0 50-65 - 60 - 65-75 | - 45-65 - 60-75 - 55 - 40-60 - 59
Samherji 241‘* 47 210-260 _ 255 _ 300-400 | - 240-290 _ 140-170 _ 214 _ _ 211
Síldarvinnslan 252 150 120-160 - 80 - 200-250 i - 90-115 - 60-75 - 67 - 130-150 - 117
Skeljungur 53 5 20-40 _ 87 70 30-50 I - 35-50 _ 55-75 40-50 60 40 20-60 50-100 52
SH 150-180 _ 175-225 - - 100 66
SÍF 94 32 100-120* ? 114 - 140-180 : - 120-150 _ 80-95 _ 100 _ 105-125 117
SR-Mjöl 195 0 190-230 164 - 200-240 - 155-180 _ 200-240 - 140 - 150-200 185
Útgerðarfálag Akureyringa (155) 185 4 270-300 320 250 300 400-450 I - 300-400 300-340 230-310 290-340 205 250 (0-50) _ 251
Þormóður rammi-Sæberg 34 130-160 20 220 150-170 ! - 170-220 150-180 155 15 100-130 - 165
(Tap) * Ekki tekið tillit til óreglulegra liða ** Hagnaður fyrstu 6 mánuði 1997
Eftirvænting vegna
væntanlegra afkomutalna
• íiunnuindur Kafn Cicirdál *
Framtíðin er okkar! *
/mS.. ' >'V
Hvers vegna vilja stjórnmálamenn
okkar ekki fylgja siðareglum líkt
og margar aðrar fagstéttir gera?
Lesið meira um þetta í bókinni.
Kynningarkvöld fimmtud. 30. júlí
nk. kl. 20 á Smiðshöfða 10, R.
VON ER á fyrstu afkomutölum
hlutafélaga á Verðbréfaþingi
Islands í þessari viku og er ekki
laust við að nokkur eftirvænt-
ing ríki á hlutabréfamarkaði af
þeim sökum. Morgunblaðið hef-
ur nú í fyrsta sinn tekið saman
afkomuspár verðbréfafyrir-
tækja vegna helstu hlutafélaga
á þinginu.
Verðbréfafyrirtækin virðast
almennt gera ráð fyrir sæmi-
legri afkomu sjávarútvegsfyrir-
tækja en búast jafnframt við því
að hún verði jafnari en í fyrra.
Sölufyrirtæki í sjávarútvegi
geta vel við unað, ef marka má
spárnar, en talið er að þau
muni njóta góðs af hækkandi
afurðaverði.
Hins vegar er búist við mis-
jafnri afkomu flutningafyrir-
tækja. Þannig reikna menn með
meiri hagnaði Eimskips en
verri afkomu Flugleiða miðað
við sama tímabil í fyrra. Talið
er að aukin þensla í þjóðfélag-
inu og gengishagnaður muni
skila sér í betri afkomu fjár-
málafyrirtækja. Þá má reikna
með minnkandi hagnaði hjá
iðnfyrirtækjum, m.a. vegna
kostnaðarhækkana og hækk-
andi gengis krónunnar.
Milliuppgjör leiða í ljós hvort
áætlanir hafi gengið eftir og
gefa sterka vísbendingu um
rekstur viðkomandi fyrirtækja
seinni hluta ársins. Reikna má
með að þau atriði, sem helst
hafi haft áhrif á rekstur fyrir-
tækjanna á fyrri hluta ársins,
séu almennar launahækkanir,
sjómannaverkfall í febrúar og
mars, hækkandi afurðaverð í
sjávarútvegi, minnkandi loðnu-
frysting, verðlækkanir á olíu-
mörkuðum, 2% styrking krón-
unnar, 7% lækkun japanska
jensins, minnkandi útflutningur
til Asíu, útflutningsaukning á
áli, lægra verð á járnblendi og
mikil auking innflutnings,
kaupmáttar og neyslu.
Landsvirkjun
Hagnaður
1.306
milljónir
LANDSVIRKJUN skilaði
1.306 milljóna króna hagnaði
á fyrri árshelmingi 1998.
Handbært fé frá rekstri nam
1.611 milljónum króna og
verður fénu varið til niður-
greiðslu á skuldum og til fjár-
mögnunar á framkvæmdum
fyrirtækisins sem nú standa
ýfir.
Heildareign fyrirtækisins er
82,7 milljarðar. Skuldir námu
alls 51,2 milljörðum og eigið
fé 31,5 milljörðum.