Lögberg-Heimskringla - 31.01.1963, Page 10

10
LÖGBERG-HEIMSKRINGLA, FIMMTUDAGINN 24. JANÚAR 1963
Útgefendur
Framhald aí bls. 9.
Ásmundur P. Jóhannsson
í>á komu til skjalana Ás-
mundur P. Johannsson og
Einar Páll Jónsson og buðust
þeir til að ferðast um byggðir
Islendinga og kanna hugi
manna um, hvort þeir óskuðu
að halda áfram útgáfu Lög-
bergs og hvort þeir vildu
leggja nokkuð á sig í þeim til-
gangi. Tilboð þeirra var þegið
og fengu þeir svo góðar und-
irtektir meðal almennings, að
Lögberg var stækkað í sína
fyrri stærð 1. janúar 1940 í
iþví trausti að nægileg hluta-
bréf seldust til rétta við fjár-
hag félagsins.
Ekki skal orðlengja um öll
þau ferðalög og allar þær
bréfaskriftir er ofangreindir
menn og aðrir lögðu á sig í
þeim tilgangi að ná takmark-
inu. Hlutabréf voru keypt
fyrir $15,750.
Eftir að búið var að semja
við skuldunauta var smám-
saman hægt að greiða skuld-
irnar, sem á félaginu hvíldu.
A fundi hluthafa, sem hald-
inn var 26. maí 1941 til að
endurskipuleggja Columbia
Press voru þessir kosnir í
stjórnarnefnd:
Dr. P. H. T. Thorlakson,
forseti.
Guðmundur F. Jónasson,
vara-forseti.
Jón J. Swanson,
skrifari.
Ásmundur P. Johannsson.
Árni G. Eggertson.
Sökum dauðsfalla og annara
ástæðna, tóku síðar sæti í
nefndinni: Grettir L. Johann-
son, Mrs. B. S. Benson, sem
verið hafði bókhaldari félags-
ing síðan 1927, Sigtryggur
Bjerring, Einar P. Jónsson og
Jón S. Gillis. Forstjóri félags-
ins varð Jóhann Th. Beck, en
hann hafði verið í þjónustu
Columbia Press síðan 1922.
Hin nýja stjórnarnefnd
Columbia Press hafði nú
tvennskonar hlutverk: að
tryggja útgáfu Lögbergs og að
halda áfram rekstri prent-
smiðjunnar og tryggja þannig
um 20 manns atvinnu. Þetta
var ekki auðvelt, því þótt
skuldir Columbia Press væru
greiddar var lítið sem ekkert
rekstrarfé fyrir hendi, þar að
auki voru prentvélar og áhöld
slitnar og úreltar. Og brátt
skall á síðari heimsstyrjöldin,
sem hafði í för með vaxandi
erfiðleika í prentiðnaðinum
eins og mörgum öðrum svið-
um.
Ýmislegt reyndi stjórnar-
nefndin til úrlausnar; lánaði
fé til að kaupa betri prent-
áhöld; nefndarmenn beindu
persónulega eins miklu prent-
verki eins og þeir gátu til
prentsmiðjunnar, og þegar
Guðm. F. Jónasson varð for-
seti félagsins keypti hann
ásamt fjórum öðrum nefnd-
armönnum tvö verzlana tíma-
rit — Trade magazines — til
prentunnar fyrir Columbia
Press. Ríkisstjórn Islands
hafði og veitt íslenzku blöðun-
um fjárstyrk síðan 1940.
Loks var Lögberg minkað á
Dr. P. H. T. Thorlakson
ný árið 1955. En ekkert dugði.
— Svo miklar skuldir höfðu
hlaðist á ný á Columbia Press,
að til að forðast gjaldþrot,
var ákveðið að selja allar
eignir félagsins, húseignina,
prentáhöldin — alt utan út-
gáfurétt Lögbergs og nafn út-
gáfufélagsins. —
Þegar stjórnarnefnd Col-
umbia Press tilkynnti 1. janú-
ar 1940 sölu hlutabréfa í félag-
inu, sagði hún jafnframt að
félagið væri ekki gróðrafélag
— að tilgangurinn með sölu
hlutabréfanna væri eingöngu
til stuðnings útgáfu Lögbergs.
Þegar prentsmiðjan var loks
seld í marz 1956 var lítið sem
ekkert afgangs þegar allar
skuldir voru greiddar. Hluta-
bréfin urðu því einskisvirði,
en með hinum drengilega
stuðningi, sem vinir blaðsins
létu í té með því að kaupa
hlutabréfin, hafði verið hægt
að halda blaðinu áfram í und-
anfarandi 15 ár, og væntum
við, að þeim finnist að því fé,
er þeir lögðu þá fram, hafi
verið vel varið. Þökk sé þeim
fyrir þá drengilegu aðstoð. —
Wallingford Press að 303
Kennedy St., Winnipeg, keypti
eignir félagsins og annaðist
Árni G. Eggertson, sem þá var
forseti Columbia Press, sölu-
samningana. Undirskilið var
að Wallingford Press gæfi sem
flestum af starfsfólki Colum-
bia Press atvinnu. Samið var
um prentun á Lögbergi við
Wallingford Press og fékk
blaðið skrifstofu hjá því félagi
í nóvember 1956. —
Prentsmiðjurnar íslenzku
voru reknar í þeim tilgangi að
greiða hallan á rekstri ís-
lenzku blaðanna. Þegar allar
skuldir sem hvíldu á Columbia
Press voru greiddar var mjög
lítið fé afgangs fyrir blaðið.
Jafnvel þótt stjórnarnefndar-
menn Columbia Press hefðu
ákveðið að leggja árlega fé úr
eigin vösum til útgáfu blaðs-
ins voru framtíðarhorfur Lög-
bergs ekki glæsilegar. Rit-
stjóri Lögbergs, Einar P. Jóns-
son, í samráði við stjórnar-
nefndina ákvað nú að leita
til almennings um að leggja
fram fé í tryggingarsjóð fyrir
Lögberg, og gerði hann það
bæði í blaði sínu og í ótal
mörgum einka bréfum. Eins
og gefur að skilja tók það
Guðm. F. Jónasson
nokkuð á hann að skrifa slík
bréf, og árangur þeirra óviss.
Það var því ekki lítil hug-
hreysting þegar að eitt af
Mrs. B. S. Benson
fyrstu svörunum sem honum
barzt var drengilegt bréf frá
konu vestur í California sem
hafði inni að halda $1000.00.
Við viljum að nafn hennar
geymist. Hún heitir Bertha
Jones og hefir styrkt margar
stofnanir Vestur-Islendinga
með höfðinglegum fjárfram-
ögum. Með drengilegum fjár-
framlögum frá stjórnarnefnd
Columbia Press og öðrum vin-
um Lögbergs, jafnframt allri
mögulegri sparsemi við rekst-
ur blaðsins var hægt að halda
áfram útgáfu þess.
Eins og Dr. P. H. T. Thor-
lakson skýrir frá í grein sinni
í þessu blaði, var engin þörf
útgáfu tveggja íslenzkra blaða
í þessari borg. Allt mælti með
sameiningu blaðana Heims-
kringlu og Lögbergs. Hafði
hann gert það að skilyrði þeg-
ar hann tók sæti í stjórnar-
nefnd Columbia Press, að
reynt yrði að sameina blöðin.
Eftir því sem tíminn leið varð
fleirum þetta Ijóst. Árið 1955
var Þjóðræknisfélaginu falið
þetta mál til úrlausnar. Fékk
félagið þá Thor Thors sendi-
herra, Valdimar Björnsson og
Dr. Richard Beck til að koma
hingað norður og sitja fundi
með útgáfufélögum blaðanna
sem ráðgefandi nefnd. Ekki
varð þó úr framkvæmdum
fyrr en 1959 og kom þá sendi-
herrann norður til að vera
viðstaddur þann sögulega at-
burð og birtist hin snjalla
ræða hans í fyrsta tölublaði
hins sameinaða blaðs Lög-
bergs-Heimskringlu 20. ágúst
1959. Útgáfufélögin Viking
Press Ltd. og Columbia Press
Ltd. voru leist upp og nýtt
útgáfufélag myndað — North
American Publishing Co. Ltd.
Hluthafar útgáfufélags Lög-
bergs-Heimskringlu voru þess-
ir:
Mr. Arni G. Eggertson, Q.C.
forseti.
Rev. Philip M. Pétursson,
vara-forseti.
Mr S. Aleck Thorarinson,
ritari.
Mr. K. W. Johannson,
féhirðir.
Dr. Richard Beck.
Mr. Grettir Eggertson.
Mr. Olafur Hallsson.
Mr. Grettir Leo Johannson.
Mr. Jón B. Johnson.
Jóhann Th. Beck
Arni G. Eggertson
Mrs. Ingibjörg Jónsson.
Mr. Jakob F. Kristjanson.
Judge Walter J. Lindal.
Miss Margrét Petursson.
Mr. Hannes J. Petursson.
Mr. S. V. Sigurdson.
Dr. Larus A. Sigurdson.
Dr. P. H. T. Thorlakson.
Hon. G. S. Thorvaldson, Q.C.
I framkvæmdanefnd voru
þessir kjörnir:
Mr. Arni G. Eggertson, Q.C.,
forseti.
Rev. Philip M. Pétursson,
vara-forseti.
Mr. S. A. Thorarinson,
skrifari.
Mr. K. W. Johannson,
gjaldkeri.
Mr. Grettir Eggertson.
Dr. P. H. T. Thorlakson.
Mr. Grettir Leo Johannson.
Hon. G. S. Thorvaldson, Q.C.
Mr. Jakob F. Kristjanson.
Hannes Pétursson er nú lát-
inn að öðru leiti er listi hlut-
hafa óbreyttur.
Framkvæmdanefndin er nú
þannig skipuð:
Séra Philip M. Pétursson,
forseti.
Arni G. Eggertson,
fyrv. forseti.
Grettir L. Johannson,
vara-forseti.
S. Aleck Thorarinson,
skrifari.
K. W. Johannson,
gjaldkeri.
W. J. Lindal, dómari.
Jakob Kristjansson.
Þess skal getið og þakkað,
að ríkisstjórn íslands hefir nú
hækkað fjárframlagið til Lög-
bergs-Heimskringlu í sam-
ræmi við framlagið til beggja
blaðanna áður en krónan féll
í verði. Þá nýtur blaðið styrks
frá Þjóðræknisfélaginu, Good-
templurum og einstaklingum;
margir útvega blaðinu nýja
kaupendur og aðrir auglýsa í
því. Öll þessi aðstoð er blað-
inu nauðsynleg til framfæris
og er þakksamlega þegin.
I þeirri trú að enn eigi ís-
lenzkt blað göfugu hlutverki
að gegna í Vesturheimi og vin-
ir þess muni ekki bregðast því
horfa útgefendur og ritstjóri
Lögbergs-Heimskringlu bjart-
sýnum augum til framtíðar-
innar.
NB. f fyrri hluta þessa greinar,
er stuðst við grein eftir Dr. R.
Beck — „Lögberg fimmtíu ára.“
Séra Philip M. Pétursson