Tölvumál - 01.05.1998, Qupperneq 12

TÖLVUMÁL
lendum markaði svo að íslend-
ingar dragist ekki aftur úr al-
heimsþróun, fyrirtæki með bol-
magn til þess að taka þátt í stórum
alþjóðaverkefnum. Skipting
Landssímans í tvö meginfyrirtæki
myndi draga úr þrótti hans og
minnka líkur á að hann geti stað-
ið óstuddur í framtíðinni.
Til að efla samkeppni mætti
þó hugsa sér að reka ýmsa starf-
semi í sjálfstæðum hlutafélögum
sem væru eftir sem áður í eign
Landssímans. Óeðlilegt er hins
vegar að Landssíminn annist
sjónvarpsrekstur sem hætta væri
á að yrði niðurgreiddur af síma-
þjónustu. Tillaga nefndarinnar er
að slíkur rekstur eigi sér stað í
sjálfstæðu hlutafélagi þó að ekki
séu gerðar athugasemdir við að
Landssíminn eigi meirihluta í
slíku félagi. Meginmarkmið
Landssímans ætti að vera að auka
nýtingu á þeirri fjárfestingu sem
lagt hefur verið í með uppbygg-
ingu ljósleiðaranetsins. A hinn
bóginn ber að reka starfsemi
Landssímans að öðru leyti í fjár-
hagslega sjálfstæðum deildum,
m.a. til að gera Fjarskiptastofnun
fært að hafa eftirlit með starfsem-
inni.
Til að tryggja samkeppni er
nauðsynlegt að efla Fjarskipta-
stofnun sem sjálfstæðan eftirlits-
aðila en starfsemi hennar mun
ráða miklu um hvernig til tekst í
framtíðinni. Þar skiptir miklu
máli hvernig svonefnd alþjónusta
er skilgreind en þar eru lagðar
kvaðir á fjarskiptafyrirtæki. Þess-
ar kvaðir verða sífellt fjölþættari
og geta snert þjónustu við dreif-
býli, menntun og gagnaflutning.
Hlutverk Fjarskiptastofnunar er
einnig að tryggja faglegt eftirlit og
renna stoðum undir heilbrigða
samkeppni á fjarskiptamarkaðn-
um. Mikilvægast er að mat á raun-
kostnaði vegna aðgangs að grunn-
netinu sé faglegt og verð nægilega
lágt til að þjónusta aukist. Til þess
að stofnunin þjóni sem best til-
gangi sínurn leggur nefndin til að
lagalegt umhverfi hennar verði
endurskoðað og starfssvið hennar
skilgreint betur. Einnig er lagt til
að Alþingi verði gefnir auknir
möguleikar á að fylgjast með fjar-
skiptamálum með því að árs-
skýrsla Fjarskiptastofnunar verði
lögð fyrir þingið.
Miðað við stöðu og þróun
lagaumhverfis, tæknimála og
markaðsmála finnur nefndin eng-
in sterk rök sem mæla með áfram-
haldandi eigu ríkisins á Lands-
símanum. Forsendur sölu á hluta-
bréfum ríkissjóðs eru margar og er
nefndin einhuga um tillögur þar
að lútandi. Frumforsenda sölu-
hugmynda er sú að Landssíminn
geti verið sjálfstætt fyrirtæki þrátt
fyrir smæð sína og þurfi ekki að
renna inn í stærri fyrirtækjaein-
ingu. Sala á bréfum á fjármála-
markaði gerir þau að gjaldmiðli
fyrir fyrirtækið sem styrkir sam-
starfsmöguleika Landssímans við
önnur fyrirtæki bæði innanlands
og á alþjóðlegum vettvangi.
Nauðsynlegt er treysta bönd fyrir-
tækisins við starfsmenn og við-
skiptavini með dreifðri eignarað-
ild. Síðast en ekki síst getur sala
bréfa veitt starfsmönnum hlut-
deild í hagnaði fyrirtækisins.
Flýta þarf sölu Landssímans
eins og kostur er. I fyrsta áfanga
einkavæðingarinnar er rétt að
selja allt að 20% af eign ríkisins
en það er talið um það bil það há-
mark sem ráðlegt sé að bjóða út á
innlendum markaði á einu ári. Á
þessu stigi verði sérstaklega hug-
að að sölu til starfsmanna og al-
mennings á viðunandi verði. í
næsta áfanga verði allt að 25% af
eign ríkisins í Landssímanum
seld einum eða fleiri kjölfestufjár-
festum. Rétt valdir kjölfestufjár-
festar munu styrkja verðmætamat
á fyrirtækinu í alþjóðlegu útboði
auk þess sem líklegt má telja að
hlutafé verði selt við hærra verði
til kjölfestu-fjárfesta en almennt
fengist á innlendum markaði. I
þriðja og síðasta áfanga selji ríkið
afganginn af eign sinni í fyrirtæk-
inu, að lágmarki 55%, í alþjóð-
legu og innlendu útboði þar sem
a.m.k. 15% hlut verði ráðstafað til
innlendra fjárfesta. í útboðinu
yrði höfuðáhersla lögð á hámarks-
verð fyrir bréfin. Reikna má með
að sala á Landssímanum taki þrjú
ár hið minnsta.
12 - MAl 1998