Vísir - 01.10.1965, Blaðsíða 7

Vísir - 01.10.1965, Blaðsíða 7
viSIR . Föstudagur 1. oktðber 'östuda&ti*****- n m Cvo virðist sem samtök Sam- einuðu þjóðanna séu nú tals vert að rétta við, en eins og menn minnast voru þau í mikl- um öldudal sl. ár og mátti þá heita að S.Þ. væru óstarfshæfar vegna þeirrar skuldabyrði sem lá á þeim og þar sem Banda- ríkjamenn þá héldu fram til streitu kröfu sinni um að þau ríki sem skulduðu samtökunum sinn hluta af kostnaðinum ættu ekki að hafa atkvæðisrétt, en sú krafa var f samræmi við stofn reglur samtakanna. Margt fleira stuðlaði að nið- urlægingu Sameinuðu þjóðanna á s. 1. ári og ber þar einna helzt um fannst að væri að teygja-að- gerðir S. Þ. inn á svið sem sam- tökunum kom ekkert við. Varð Kongó-mál'ið um leið eitt af al- varlegustu misklíðarefnum de Gaulles og Bandaríkjamanná, því að hinn franski forustumað ur áleit að bak við allan le'ik Hammarskj. stæði áþrenging Bandaríkjamanna, sem vildu auka áhrif sín í Kongó á kostn- að Evrópu. ]V"ú virðist sem sagt vera all- mikið að rætast úr þessum erfiðl Sameinuðu þjóðanna. Nú gerist það í fyrsta skipti að Couve de Murville utanrikisráð herra Frakka mætir á Allsherjar þinginu og flytur þar sína ræðu og er. svo að sjá, að Frakkar telji sér nú hagkvæmt að vinna heiiaga föður. Tjessa má og sjá dæmi í því að framkvæmdastjóri S. Þ. U Thant mun nú breyta algerl. út af protokollinum og sýna þessum heilaga gesti miklu meiri virðingarvott en nokkrum öðr- um sem þangað koma hefur ver ið sýndur. Er það eitt í þessu, að U Thant mun sjálfur fara út á Kennedy-flugvöll til þess að taka á móti gestinum. Það hefur framkvæmdastjóri S. Þ. aldrei gert, heldur látið sér nægja að standa við inngöngudyr bygg- inga S. Þ. og heilsa þar hinum komandi gesti. U Thant er þó fjarri því að vera kaþólskur. Hann er ættað- ur austan úr Burma, alinn upp í austrænni Búddhatrú og vafa- Harmnarskj. fór með þetta em- bætti og gera nokkurn saman- burð á starfsaðferðum þessara tveggja anna. U Thant kom í þetta embætti eftir hið snögg- lega fráfall Hammarskjölds og hann átti örðugt í því £ fyrstu. Mönnum virtist hann standa mjög f skugga fyrirrennara síns Nú er álitið að hann sé til fulls búinn að yfirvinna þessa fyrstu örðugleika og hann er nú miklu öruggari og ákveðnari en fyrst í stað. Og að mörgu leyti líkar mönnum betur við hann persónu lega en Hammarskjöld. T samanburði á þessum tveim ur mönnum mætti segja að Hammarskj. hafi verið glæsi legri persónuleiki. heimsmaður, feikilega fær maður og greind- ur, með næstum því óskiljan- lega skipulagningargáfu. Hið mikla skipulag skrifstofu Sam- einuðu þjóðanna var hans verk. Hann var alvanur að stjórna og skipuleggja alþjóðasamtökum, hann kunni vel að láta þá vél starfa og snúast snurðulaust. Að þessu leyti hefur starfsemin haldið áfram óbreytt, nema hvað S.Þ. OG THANT að nefna hinn mikla urmul nýrra ríkja er fengið hafa aðild að samtökunum. Flest þessara nýju ríkja voru frumtæð lönd svertingja í Afríku og fulltrúar þeirra er óvanir eru alþjóðl. ráð stefnum höfðu sig mjög í frammi. Var ekki laust við að fulltrúum hinna eldri og grón- ari menningarþjóða þætti belg ingur Afrfku-fulltrúanna of mik ill, þar sem þeir héldu uppi stöð ugum ræðuhöldum og þóttust að sjálfsögðu allt vita og eiga auðvelt með að leysa margs- konar fjarlæg vandamál. Er víst að margir evrópskir full- trúar voru orðnir æði þreyttir á langlokum svertingja í ræðu- stól og fengu brátt það álit á þessum svðrtu fulltrúum að þeir væru fremur í ræðustólinn komn ir til að sýna sig og láta á sér bera, fremur en að málflutning ur þeirra kæmi að nokkru gagni. Víst er um það að hvítu þjóðirn ar eru orðnar alluggandi yfir hinum mikla meirihluta sem frumstæðar þjóðir eiga nú á þingi S. Þ. án þess að því fylgi nokkur raunveruleg alþjóðaáhrif þeirra og sé rödd þeirra því ekki í neinu hlutfalli vid hverjir aðil ar helzt geta haft áhrif á alþjóða málin. 1" eiddi þetta til þess. að hörð gagnrýni kom fram á starf semi Sameinuðu þjóðanna úr ýmsum áttum. Meðal annars gagnrýndi Douglas Home sam- tökin mjög harkalega í einni ræðu sinni er hann hélt meðan hann var enn við völd og vildi láta þá endurskipuleggja Sam einuðu þjóðirnar frá grunni, þannig að miðað væri við hið raunverulega ástand í heimin- um og að stórþjóðirnar fengju þar meira að segja. Einnig hefur það verið al- mennt vitað, að de Gaulle Frakk landsforseti hefur haft horn í srðu sameinuðu þjóðanna vegna Kongó-málsins. Hann leit svo á, að Kongð-vandamálið hefði ver ið viðfangsefni, sem Evrðpuþjóð irnar áttu að leysa og mislíkaði honum miög aðgerðir Hammar skiölds á sínum tíma, sem hon að áhugamálum sinum þarna, má jafnvel vera, að þeir hyggist reyna að notfæra sér umræðu og samningagrundvöll á Alls- herjarþinginu til að koma upp sinni fylkingu, er sé auðvitað á öðru máli en Bandaríkjamenn. Er spurning hvort að þannig gæti risið upp frönsk blökk á Allsherjarþinginu er gæti þá e.t. v. að einhverju leyti komið í staðinn fyrir gömlu Hlutleys- ingjablökkina, sem nú er öll klofin og sundruð orðin vegna ýmiskonar erfiðleika og þá sér staklega upp á síðkastið vegna þeirra vandræða sem forustu- ríki hlutleysingjanna, Indland er nú komið í, Virðist sem hin furðulega afstaða Frakka til Kína geti orðið undanfari þess. Er svo að sjá sem de Gaulle hugsi sér að Frakkland eigi að byggja einhvers konar brú milli austurs og vesturs. Fellur það saman við hans tungutömu orð að Evrópa nái frá Úralfjöllum til Atlantshafs. Núna í byrjun mánaðarins ger ist síðan stórviðburður í bæki- stöð Sameinuðu þjóðanna. Sjálf ur hinn mikli og heilagi páfi Páll VI kemur fljúgandi til New York til þess að heimsækja bækistöðv. ar Sameinuðu þjóðanna og flytjaj þaðan ávarp til alheimsins. Nú er það svo að þrátt fyrir það, að vér hinir lútersku villutrúar menn norður á íslandi séum ekk ert hrifnir af páfanum eða starfs aðferðum kaþólsku kirkjunnar. þá verðum við að viðurkenna, að þessi ferð Páls er hin sögu- legasta. Áður en Páll páfi, áður Montini kardináli settist á gyllta hásætið í Vatikaninu höfðu páf arnir haft kyrrt um sig og yfir leitt aldrei farið út fyrir Róma- borg, hvað þá út fyrir Italfu. En Páll er páfi þotualdarinnar. Hann hefur þegar „þot'ið" bæði til Gyðingal. og Indl. og nú á að „þjóta" næst yfir Atlantshaf- ið. Þessi koma hans gefur núver andi þingi S. Þ. vitanlega allt annan svip en fyrri þingum. Þetta þykir svo sögulegur við- burður að stðrmenni heims ým- ist þyrpast til N-York til þess að láta sjá sig þar með hinum laust mun Páll páfi líta á hann sem heiðingja. En páfinn og ka þólska kirkjan eru nú orðin svo frjálslynd á trúarsviðinu. Hefur kirkjan meíra að segja lýst því nýlega yfir, að menn megi vera heiðingjar og virða beri trúarskoðánir allra. A ugu heimsins hafa að undan förnu beinzt mjög að U Thant. Hann hefur verið mjög önnum kafinn að undanförnu og farið með þotum víða um heim, austur til Moskvu og svo til Karachi og Nýju Delhi. Og það verður að álíta að hann hafi unnið allmikinn og merkilegan sigur nýlega, þegar hann fékk Öryggisráð S. Þ. til að gefa Ind verjum og Pakistönum fyrirmæli um að hætta bardögum — og þessari fyrirskipun hlýddu bæði ríkin. Þarna kom það fram, að Sameinuðu þjóðirnar búa yfir miklu afli, ef því er réttilega beitt. I forsvari fyrir þeim er þá nauðsynlegt að sé maður, sem veit hvað hann vill. I þessu sambandi hafa menn farið að rifja upp ýmsar minning ar sfnar frá þeim tíma er Dag og hvað er rangt. Og hann er miklu einlægarj í öllum viðræð um, hleður engan múr í kring- um s'ig eins og Hammarskjöld Tndlandsmálið nuna er sá sigur sem mest ber á, en þó má segja að hann hafi þolað miklu m'eiri þrautir og þraukað þær af þar sem voru greoiðsluerfið- leikar samtakanna í fyrra. Þá "yíríást oft á tíðum, að sam tök Sameinuðu þjóðanna væru í þess orðs réttu merkingu gjald fjárhagsörðugleikar hafa valdið nokkrum truflunum, einkum í ýmsum sérstökum stofnunum Sameinuðu þjóðanna. Hins vegar verkaðj Hammar skjöld sem mjög kaldur og til- finningalaus maður. Hann tók oft þátt í erfiðum samningaum leitunum, starf hans var að reyna að sætta ólíkar skoðanir, tala milli tveggja fjandsveita. 1 öllu slíku starfi var hann kaldur og virtist oft skoðanalaus. Hann vann sem hinn fullkomni sáttasemjari, sem aldrei lét f ljósi sfna eigin skoðun á því hvað væri rétt eða rangt. A þessu sviði er U Thant tals vert öðruvísi. Hann hefur ekki yfir sér sama glæsibrag og Hammarskjöld. Hann er að vísu alltaf mjög snyrtilega til fara vel greiddur og fínn, en hann skortir mælskuna, hann tal ar lágt og með hálflokuðum munni svo að þeir er hann ræðir við heyra stundum vart hvað segir. En hann segir næstum allt af meiningu sína. Þegar hann talar milli deiluaðila lætur hann f Ijós álit sitt á þvf hvað er rétt U Thant þrota fyrirtæki. En þrátt fyrir alla erfiðleikana virtist sem böl sýnin næði aldrei tökum á U Thant. Hann fór í sínar ferðir til ýmissa þátttökurikja til þess að reyna að rukka inn eitthvað af skuldunum. Sýndi hann þá jafn an hið stakasta jafnaðargeð, jafnvel þótt þetta rukkarastarf væri ekkert skemmtilegt fyrir hann. Þó einhverjir skelltu á hann hurðinni og segðust ekkert borga, hélt hann rólegur áfram sinrii ferð og sagðist koma aft ur sfðar. Það er e. t. v. meginverk U Thants fram að þessu, að hon- um tókst þetta erfiðleikaár að halda skútunni fljótandi. Sigur hans í Indlandsmáfinu er að vísu merkilegur. en þar eiga Sameinuðu þjóðirnar eftir að bfta úr nálinni. Fá samtökin þar sams konar hlutverk og í Kongó. Þarf enn að fara aö moka millj. dollara í kostn- að við gæzlulið. Það er ekki víst að samtökin hafi efni & nýrri herferð. Þorsteinn Thorarenseo. Berklavarnadagurinn 1965 Næsta sunnudag verSur fjársöfn- unardagur Sambands íslenzkra berklasjúklinga, Berklavarnadag- urinn og sá 27. í röðinni. Merkjasala fyrsta sunnudag í október er orðin fastur l'iður í fjáröflunarstarfsemi SÍBS og hafa landsmenn allt frá byrjun tekið þessari söfnun mjög vel. Nú eru 20 ár liðin síðan Reykjalundur hóf starfsemi sfna og það sem áunnizt hefur~ á þessum 20 árum er margt, en þó fyrst og fremst, að tekizt hef ur að fullu að vinna bug á berkla veikinni. Fyrir 11 árum voru all'ir þeir vistmenn sem komu að Reykjalundi haldnir berklaveiki, en síðan hefur sú breyting orðið á, að eftir þvf sem berklasjúklingum fækkað'i, hefur f æ ríkara mæli verið tekið á móti öðrum öryrkja hópum til dvalar þar. Vegna hins breytta ástands í þessum málum hefur ekki verið hjá því komizt að gera nýja reglu- gerð um vinnuheirriilið að Reykjalundi og er hún all frábrugð in h'inni fyrri, frá 1945. Er þar fyrst og fremst gert ráð fyrir að heimilið starfi sem öryrkjaheim ili og stuðlað að endurhæfingu öryrkja að svo miklu leyti sem unnt er, og reynt að gera þeim kleift að komast á ný út f atvinnu lífið Þá hafa einnig verið settar nýjar reglur um kaup og kjðr vfet manna. Er þá vistmömmm, eftír starfsgetu, greitt kaup frá 50-100% af kauþtaxta viðkomandi iðngrein ar. Nýlega hafa verið byggð þrjú ný smáhús til viðbótar þeim tfu sem fyrir voru, og eftir þá TSðbot eru 112-115 rúm á Reykjahmdl. öryrkjar á öllu landinu eru I dag um 3000, og enn er grettistaki eftir að lyfta eigi að vera hægt að veita hverjum einstakíingi þá hjálp sem hann þarfhast. Merkja- salan er einn liður f baráttunni fyrir endurhæfíngu öryrkja og vona forstöðumenn SÉBS að Is- lendingar sýni þessu málj sama skilning og undanfarin ár.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.