Dagur - 04.07.1998, Page 4

r tr
20 — LADGASD'AGUR 4. JÚltl998
-Thgttr
MENNINGARLIFIÐ I LANDINU
bókaBI
Elias Snæland
Jónsson
ritstjóri
HILLAN
Warshawski í
verkfalli
Sara Paretsky hefur sent frá sér
nýja skáldsögu eftir nokkurt hlé.
Það mun vafalaust koma aðdá-
endum hennar á óvart að þar fer
einkaspæjarinn V.I. Warshawski
ekki með aðalhlutverkið, enda er
„Ghost Country" alls ekki saka-
málasaga. Þessi fræga söguhetja
glæpasagnanna er að sögn höf-
undarins í „tímabundnu verkfalli"
- en mun snúa aftur innan tíðar.
„V.I. hefur verið Iifibrauð mitt
öll þessi ár, en samt er hún sögu-
persóna sem getur ekki borgað
reikningana sína,“ segir Sara.
„Sumir höfundar skapa spæjara
sem eru ríkir og glæsilegir, en það
eina sem ég hef leyft V.I. upp á
síðkastið er að fá sér farsíma. Svo
ég er ekkert hissa á því að hún sé
komin í verkfall!“
Heillaðist af Chicago
Sögurnar um einkaspæjarann
Warshawski gerast allar í Chicago
þar sem Sara hefur átt heima síð-
an á sjöunda áratugnum. Hún
fæddist í Iowa fyrir fimmtíu árum,
ólst upp í Kansas og lauk þar há-
skólaprófi. Síðan hélt hún til stór-
borgarinnar við Michiganvatnið í
leit að vinnu og heillaðist svo af
Chicago að hún getur ekki hugsað
sér að búa annars staðar.
Hún vandist snemma á að vinna
meðfram náminu. „Eg hef séð um
mig sjálf síðan ég var sautján ára,“
segir hún. „Fyrst fór ég í uppvask,
svo varð ég ritari og vann síðan í
einn áratug sem markaðsfulltrúi
hjá tryggingafyrirtæki. Eg skrifaði
þrjár fyrstu skáldsögurnar á kvöld-
in og nóttunni. A sama tíma var ég
að kenna, söng í kór og sá um
heimilið íyrir eiginmann minn og
þijá stjúpsyni. Þegar ég lít til baka
finnst mér að ég hljóti að hafa ver-
ið bijáluð að gera þetta allt í einu.
Eg gæti alls ekki gert það núna.“
Hún vann einmitt sem ritari við
háskólann í Chicago þegar hún
hitti núverandi eiginmann sinn,
Wright prófessor f eðlisfræði.
Hann hafði misst fyrri konu sína
fjórum árum áður. Tveimur árum
eftir að þau hittust varð Sara „frú
Wright“ og gekk þremur drengj-
um í móðurstað. Hún var þá á þrí-
tugsaldri.
Ólík söguhetjiumi
Sara nýtti þekkingu sína úr trygg-
ingabransanum í fyrstu sögu sína
- „Indemnity Only“ - sem kom út
árið 1982, en þar reynir V.I.
Warshawski að afhjúpa trygginga-
svik.
Á næstu árum bættust við sjö
skáldsögur um þennan óvenju-
lega einkaspæjara; Deadlock,
Killing Orders, Bitter Medicine,
Blood Shot, Burn Marks, Guardi-
an Angel og Tunnel Vision. Auk
þess hefur hún sent frá sér safn
smásagna um Warshawski: Windy
City Blues.
Sara segir að þótt sumt sé líkt Sara Paretsky, höfundur bókanna um einkaspæjarann VI Warshawski.
með henni sjálfri og einkaspæjar-
anum sem hún skóp þá séu þær í
flestu mjög ólíkar manngerðir.
Sjálf sé hún nokkur dagdrauma-
manneskja, en Warshawski er
hins vegar skjóthuga kona sem er
fljót til athafna. Þess má geta að
hin kunna Ieikkona Kathleen
Turner hefur Ieikið þennan einka-
spæjara á hvíta tjaldinu.
Næsta ævintýri Warshawskis er
þegar í vinnslu. Hún gerist sem
hinar fyrri í Chicago, en að öðru
Ieyti er höfundurinn ekki reiðu-
búinn að segja frá efni hennar.
Trú á bjargvætt
Sara var þrjú ár að skrifa nýju
skáldsöguna - „Ghost Country" -
sem gerist meðal fátæklinga í
Chicago. „Eg vildi segja öðru vísi
sögu,“ segir hún og þessi nýja bók
fellur svo sannarlega undir þá
skilgreiningu. Hún fjallar um trú
manna á bjargvætt, svo sem eins
og Marfu mey. Heimilislaus kona
sannfærist um að blóð Maríu
móður Jesús seitli úr sprungu í
húsvegg þar sem hún hefur aðset-
ur á götunni. Af þessu leiða marg-
háttaðir atburðir, ekki síst þegar
dularfull kona, Starr að nafni,
birtist, en hún virðist hafa þann
eiginleika að geta gert kraftaverk.
Þarna er annars vegar tekið á
þeirri gífurlegu misskiptingu sem
er á lífsins gæðum í stórborginni
en hins vegar á áhrifum trúarinn-
ar á líf þeirra sem láta sannfærast.
Elíní
Skálholti
Á jyrstu sumartónleik-
unum í Skálholti verða
flutt verk eftirElínu
Gunnlaugsdóttur, 33
ára tónskáld.
Elín Gunnlaugsdóttir tónskáld
ólst upp í Tungunum og þekkir því
vel til í Skálholti þótt hún taki nú
í fyrsta skipti virkan þátt í Sumar-
tónleikunum. Elín útskrifaðist úr
tónfræðadeild frá Tónlistarskólan-
um í Reykjávík árið 1993 og hóf
ári síðar tveggja ára nám í tón-
smíðum við Konunglega tónlistar-
skólana í Haag í Hollandi, sem
hún lauk í vor. Elín hefur ekki set-
ið auðum höndum við tónsmíð-
amar og á tónleikunum í.dag og á
morgun verða flutt verk sem
spanna allan hennar tónskáldafer-
il. Elsta verkið er frá 1991. „Ég
geti ekki sagt að ég fylgi neinni
sérstakri tónlistarstefnu, ég hef
áhuga á hljómum. Þetta eru samt
ekki hefðbundnir hljómir svokall-
aðar ldasahljómar."
- Og hvað eru klasahljómar?
„Þeir eru mjög ómstríðir. Ég
sem samt líka laglínu, en þó ekki í
hefðbundnum skilningi. Ég held
Elín Gunnlaugsdóttir.
ég geti sagst vera fremur ljóðrænt
tónskáld. Ég pæli mikið í formi
verkanna og er að gera tilraunir
með þau. I Skálholti verða flutt
fimm frumsamin verk Elínar og
Ijórar útsetningar hennar við ís-
lensk þjóðlög, sem hún hefur mik-
inn áhuga á og segir að höfði til
sín sem tónskálds. „Ég er hrifin af
gömlum íslenskum kveðskap." Ut-
setningarnar eru fluttar af söng-
hópnum Hljómeyki undir stjórn
Bernharðs Wilkinssonar, en hóp-
urinn flytur jafnframt þrjú kór-
verk, Vögguvísu, Föstusálma og
Lofsöng Maríu. Tvö einleikaraverk
eru svo á dagskránni. Guðni
Franzson klarinettuleikari spilar
„Línur" og Helga Ingólfsdóttur
semballeikari flytur „Taram-
gambadi". Elínu Gunnlaugsdóttur
hefur verið boðið að dvelja í Skál-
holti vikuna fyrir tónleikana ásamt
Báru Grímsdóttur og eru þær því
kallaðar staðartónskáld. -MEO
Með gott veganesti
Björgfékk nánast
messusónginn með
móðurmjólkinni. Hún
lagði hjúkrunarstörfin
til hliðar, lærði óperu-
söng og laukfyrir
skemmstuframhalds-
námi.
„Ef hægt er að segja að einhver
hafi alist upp í kirkju þá má
kannski segja það um mig. Það
skýrir e.t.v. þessi sterku tilfinn-
ingu mína fyrir trúarlegri tón-
list,“ segir Björg Þórhallsdóttir
sópransöngkona.
Björg fylgdi föður sínum til
aftansöngs á hverjum degi á
meðan hann stundaði guðfræði-
nám. Faðir hennar var sr. Þór-
hallur Höskuldsson heitinn og
var hún dyggur fylginautur hans
við messugjörðir öll sín uppvaxt-
arár. „Þetta kirkjulega uppeldi er
mér gríðarlega mikils virði í dag
og að hafa átt þess kost að alast
upp í þessum boðskap. Mér þyk-
ir mjög vænt um að hafa átt þess
kost að starfa með föður mínum
hans síðustu ár f Akureyrarkirkju
eftir að ég fór að syngja við
„Söngheimurinn er mjög harður
og þar koma hjúkrunargenin að
litlu gagni, “ segir Björg. mynd:
BRINK
kirkjulegar athafnir. Það sam-
starf var okkur báðum mikils
virði.“
Björg er með B.Sc. gráðu í
hjúkrunarfræði og starfaði sem
hjúkrunarfræðingur og háskóla-
lektor í átta ár. Hún hóf fyrst
söngnám árið 1991 í Tónlistar-
skólanum á Akureyri. „Um tíma
voru hörð átök á milli hjúkrunar-
fræðingsins og söngkonunnar en
söngkonan vann þá lotu,“ segir
Björg. „Þetta var mjög erfið
ákvörðun en ég sé ekki eftir
henni.“ Björg hefur stundað
framhaldsnám í óperusöng við
Konunglega Tónlistarháskólann
í Manchester á Englandi síðast-
Iiðin tvö ár. í síðasta mánuði
lauk hún þar Professional Per-
formance Course diplóma prófi,
sem er hæsta prófgráða sem
skólinn veitir.
Björg hefur komið fram sem
einsöngvari við mörg tækifæri,
ýmist á sjálfstæðum tónleikum
eða með kórum og hefur m.a.
sungið einsöngshlutverk f Sálu-
messu Brahms og Messíasi eftir
Handel. Björg verður hér á landi
í sumar við tónleikahald og söng.
Nú um helgina syngur hún á
tónleikum í Reykjahlíðarkirkju
og Akureyrarkirkju og verður
efnisskráin eingöngu helguð trú-
arlegri tónlist. Þessir tónleikar
eru þeir fyrstu í tónleikaröð sem
nefnast Sumartónieikar á Norð-
urlandi.
Björg segir ýmislegt á döfinni.
Hún hyggur á enn frekara nám
og býðst m.a. að fara aftur til
Manchester að taka þátt í ýms-
um verkefnum. „Þó ég hafi Iokið
þessu formlega framhaldsnámi
má segja að ballið sé rétt að
byrja,“ segir Björg og hlær. „Allt
snýst þetta um sönghæfileikana,
þeir fást ekki með prófgráðum
einum. Söngheimurinn er mjög
harður og þar koma hjúkrunar-
genin að litlu gagni. Eftir því
sem maður lærir meira og verð-
ur betri, þeim mun erfiðari verð-
ur baráttan. Svo nú er bara að
duga eða drepast." -JV