Dagblaðið Vísir - DV - 01.02.1992, Blaðsíða 18

18
LAUGARDAGUR 1. FEBRÚAR 1992.
Merming
Verk eftir Þorvald Þorvaldsson.
Lyklar og skráargöt
- Þorvaldur Þorsteinsson í Nýlistasafninu og á Mokka
Beraskuminningar bera oft með sér sætindakeim,
fjarri öllum raunveruleika; alltaf gott veöur, allir í fin-
um fötum, hamingjusamir og með rjómatertu við
höndina. Þorvaldur Þorsteinsson sækir á þessi mið í
örsagnabókinni „Hundrað fyrirhurðir“ sem hann gaf
út árið 1987. Sakleysislegt ijómalogn er vissulega ríkj-
andi í þessum textum en þar koma einnig fram skýr
höfundareinkenni sem birtast á afgerandi hátt á þeim
sýningmn Þorvaids sem nú standa yfir í Nýlistasafn-
inu og á Mokka. Á síöamefnda staðnum sýnir Þorvald-
ur svonefndar „Opnanir", ljósmyndir sem hann hefur
svert aö hluta. Þannig beinist athyglin ósjálfrátt að
því sem er ekki til staöar - sogast inn í svarthol
myndflatarins. Sérstaklega eru mér minnisstæðar
myndir af ljósmæðrum sem halda stoltar á svörtum
bögglum og svört hrúgöld sem eru aö atast í því að
baða organdi bam. Slíkar aðferðir eru vissulega ekk-
ert nýjar af nálinni en Hannes Sigurðsson kemur með
þá skemmtilegu tilgátu í grein um „hugsifjafræöi"
Þorvalds að lykiiiinn að þessum svartholum sé fólginn
í biksvörtum jakkafotunum sem Þorvaldur íklæddist
níu ára gamall og bregður fyrir á kápu Hundrað fyrir-
buröa. Hannes telur einnig að hta megi á Opnanir sem
andhverfu „Frummyndasafnsins" sem er nýjasta
myndröö Þorvalds.
Fjarlægar frummyndir
Hvað sem slíkum vangaveltum líður þá er frum-
myndaröðin - sem er til sýnis í neðri sal Nýlistasafns-
ins - gerólík Opnunum, a.m.k. viö fyrstu sýn. Þar er
einstökum hlutum gert hátt undir höfði með því að
stfila þeim upp á stöpla í fjarviddarteikningu sem gef-
ur til kynna andrúm safns. Andhverfan við Opnanir
er þá fyrst og fremst fólgin í því að hér eru einstakir
hlutir, eða táknmyndir öllu heldur, dregnir í ljós í stað
þess að þeir séu sveipaðir niðamyrkri. Annars er
Frummyndasafnið mun skemmtilegra í útfærslu; unn-
ið á pappír með kalkipappír, grafíti, krít og olíu. Jarð-
htir ohunnar bregða fomum blæ á þessar rýmisteikn-
ingar og það, ásamt orðabókarlegum teíkningunum,
tengir myndimar enn frekar við safnahugtakið. Sjálft
myndefnið; fahbyssa, kafbátar, fólk og húsþök ásamt
hinum víðu völundarhúsum tengist svo fremur sögu
Evrópu en íslands. Kalkipappírsteikningin undirstrik-
ar fjarlægðina frá sjálfu myndefninu; þetta eru tákn,
ekki sjálfsprottnar myndir.
í efri forsal er nánari útfærsla á rými en í þetta sinn
er einangrun gefin til kynna með hálfgagnsæjum papp-
ír sem lagður er yfir prentmyndir af dýrum. í mynd-
röð sem nefnist „Skúlptúrar án titils“ í efri sal vinnur
Þorvaldur með htprentaðar síður úr tímaritum og
„einangrar" hluta myndflatarins og veitir honum eig-
ind og vídd. Þama tengjast aö vissu leyti hugmyndir
Þorvalds um Frummyndasafnið og hugmyndin um
einangrun rýmisins. Síðarnefnda hugmyndin er
reyndar einnig útfærð í ljósmyndaröðinni „Ástand“
og þar kemur enn önnur andhverfan í vinnubrögðum
Myndlist
Ólafur Engilbertsson
Þorvaldar. Öfugt við Opnanir, þar sem svart útilokaði
myndina innan frá, þá einangrar hvitt myndina utan
frá í Ástandi. Þannig dregur Þorvaldur upp sínar skoð-
anir á því hvernig við sjáum lilutina betur í gegnum
skráargat heldur en með berum augum.
Leiðréttar Biblíumyndir
Biblíumyndaröðin tengist einnig þessari hugmynd;
þar er tiltekinn hlutur eða svæði sniöiö út úr mynd-
inni og sett annars staðar niður, eða fleygt og eftir
stendur andhverfa þess - hvítt gap. Öfugt viö Opnanir
er hiö brottnumda hér enn til staöar - aðeins er um
tilfærslu, leiðréttingu, að ræða. Aðferðir Þorvalds em
margar og sveija sig sumar hverjar í ætt við Fluxus
og ýmsa konsepthstamenn, s.s. Opnanir og Vasaleikrit-
in. Enn aðrar bera keim af súrreahsma, s.s. Fmm-
myndasafnið og Skúlptúrarnir. En heildarmyndin er
hrein og klár og Þorvaldur hefur örugglega nóg af
lyklum og skráargötum til að gægjast í þótt jakkafotin
fari kannski að kreppa að.
Sýning Þorvalds í Nýhstasafninu stendur til 9. febrú-
ar. Ég vil svo í lokin óska forráðamönnum Nýhsta-
safnsins til hamingju með vel heppnaðar breytingar á
salarkynnum þess.
Bridge__________________dv
Sunday Times Macallan tvímenningskeppnin:
Chagas
og Branco
- sigraðu auðveldlega
Eins og kunnugt er af fréttum sigr-
uðu ólympíumeistaramir Chagas og
Branco frá Brasihu nokkuð auöveld-
lega í Sunday Times Macahan tví-
menningskeppninni sem haldin var
í London í síðustu viku. Tveir af
stigahæstu bridge-meistumm heims-
ins, Hamman og Wolff frá Bandaríkj-
unum, urðu í öðru sæti og Hollend-
ingamir Leufkens og Westra komu
aftur á óvart og hrepptu þriðja sætið.
Frammistaða íslensku heimsmeist-
aranna olh vonbrigðum en Aðal-
steinn Jörgensen og Jón Baldursson
höfnuðu í 12. sæti eftir ágæta byrjun
meðan Guðmundur Páh og Þorlákur
Jónsson náðu sér aldrei á strik. Þeir
félagar em í erfiðri stöðu eins og er,
það er th mikhs ætlast af þeim, með-
an ahir vilja leggja þá að vehi. Næsta
mót þeirra verður Bridgehátíð ’92 og
við skulum sjá hvemig þeir reynast
á heimavehi.
í kjölfar Sunday Times mótsins var
haldið einvígi mihi tveggja sveita,
annars vegar Chagas-Branco-Forr-
ester-Robson, sem sphuðu eðhlegt
sagnkerfi án nokkurra sagnvenja
eða gervisagna og hins vegar Ham-
man-Wolff-Meckstroth-Rodweh, sem
sphuðu vísindalegt sagnkerfi með
fjölda gervisagna og sagnvenja. Það
var eftir töluveröu að slægjast því
þeir sem töpuðu skyldu greiöa sigur-
vegumnum rúmar fimm milljónir
króna. Vísindamennimir unnu
nokkuö auðveldlega eða með 70 imþ-
um.
Við skulum að lokum fylgjast með
Aðalsteini og Jóni gegn fyrrverandi
heimsmeisturum frá Bandaríkjun-
um, Hamman og Wolff.
A/N-S
♦ ÁG103
¥ 53
♦ K5
+ KG953
* D95
¥ -
♦ D10984
+ Á10864
♦ 72
¥ ÁKD986
♦ ÁG7
♦ 72
Með Hamman og Wolff í n-s og
Aðalstein og Jón í a-v gengu sagnir
á þessa leið:
Austur Suöur Vestur Norður
2grönd* 3þjörtu pass 3grönd
pass pass dobl pass
pass pass
* lághtir, undir opnun
Þaö þarf kjarkmann th þess aö
dobla stigahæsta bridgemeistara
Bandaríkjamanna á ekki meiri sph
en Jón átti en hins vegar var óljóst
hvemig n-s ættu að fá níu slagi því
ahir litimir hlutu að hggja iha.
Við sem sjáum öh spihn erum fljót
að renna heim níu slögum, tveimur
á spaða, þremur á hjarta, þremur á
tígul og einum á lauf. En Hamman
varð að virða dobl hins nýkrýnda
heimsmeistara í vestur og við skul-
um sjá hvemig hann tapaði upplögðu
spih.
Aðalsteinn sphaði út tígultíu og
Bridge
Stefán Guðjohnsen
Hamman fékk strax mikinn áhuga á
því. Jón upplýsti aðspuröur að það
gæti verið toppur af röð og einnig
næsthæsta frá brotinni röð. Með
þetta veganesti lét Hamman htið úr
blindum, Jón kahaði með tvistinum
og kóngurinn tók slaginn. Næst htið
þjarta á drottningu, Aðalsteinn kast-
aði laufi og Jón lét hjartasjö, en hátt
sph í öðram slag sýnir áhuga fyrir
fyrsta útspih makkers, á erlendu
máh kahað „oddball". Þetta fór ekki
fram hjá Hamman, sem ákvað að
skera á samgang varnarinnar í lauf-
htnum því vestur átti annaðhvort
eitt eða ekkert lauf. Það birti aðeins
yfir, þegar drottningin kom frá Jóni,
Hamman lét kónginn og Aðalsteinn
gaf. Aftur kom hjarta, Aðalsteinn lét
tígul, kóngurinn átti slaginn og spaði
kom th baka. Lítið frá Jóni og Aðal-
steinn drap tíuna með drottningu.
Hann sphaði tígulníu og Hamman
staldraði við. Ef Jón átti tíguldrottn-
inguna, sem var líklegt eftir dobhð,
þá var hann endasphaður þegar búið
væri aö svína fyrir spaðakóng sem
hann hlaut líka aö eiga. Hamman
drap því á ásinn, svínaði spaðagosa,
tók spaðaás og sphaði fjórða spaðan-
um. Jón tók spaðan fegins hendi og
Hamman varð langleitur þegar tígul-
þristurinn birtist og Aðalsteinn tók
næstu þrjá slagi - einn niður.
Glöggir lesendur hafa eflaust séð
aö Hamman varð á í messunni. Jafn-
vel þótt Jón eigi tíguldrottningu þá
er allt í lagj aö svína. Jón er nefni-
lega endasphaður engu að síður.
Hann getur sphað tígh th baka, þá
drepur Hamman, svínar spaða og
sphar honum síðan inn á spaöa eftir
aö hafa tekið ásinn. Ef hann sphar
spaða þá kemur upp sama staöa. Og
spih hann hjarta er spihð líka upp-
lagt. Þeim skýst þótt skýrir séu!
Stefán Guðjohnsen
¥ G10742
♦ 632
TA
HVERNIG BIL LANGAR ÞIGI?
u m
h e I g
f r á k I .