Þjóðviljinn - 18.05.1958, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 18.05.1958, Blaðsíða 6
e>- ÞJÓBVILJINN —- Sunnudagur 18. niai 1958 pJÓÐVlUINN Útsefandl: Sameiningarflokkur alþýSu — Sósíalistaflokkurinn. — Ritstjórar Magnús KJartansson <áb.), Sigurður Guðmundsson. — Fréttarltstjóri: Jón Biarnason. — Blaðamenn: Ásmundur Slgurjónsson, Ouðmundur Vigfússon, ívar H. Jónsson, Magnús Torfl Ólafsson, Sigurjón Jóhannsson. — Auglýs- ingastjóri: Guðgeir Magnússon. — Ritstjórn, afgrelSsla, auglýsingar, prent- smiSJa: SkólavörSustíg 19. - Sími: 17-500 (5 línur). - Áskriftarverð kr. 28 á man. 1 Reykjavík oe nágrennl; kr. 22 annarsst. — Lausasöluverð kr. 1.50. PrentsmiSJa ÞJóSviUans. Eiim hugur—Einn vilji VIf> íslendingar höfum að því leyti sérstöðu meðal þjóða •heimsins að öll afkoma lands- manna er byggð á einni at- vinnugrein. Þessi atvinnugrein eru fiskveiðarnar. Af útflutn- ingi íslendinga eru 95% 'sjáv- arafurðir. Gjaldeyristekjur þjóðarinnar koma því svo að segja allar af sjávarútvegi. Bregðist fiskaflinn er því vá fyrir dyrum hjá þjóðinni, af- koma hennar og sjálfstæð þjóð- artilveru í hættu. ÞESSAR staðreyndir eru þjóð- inni ljósar, enda væri það annað hvort að íslendingar gerðu sér þess glögga grein á hverju þeir raunverulega Ufa og undir hverju framtíð þeirra sem sjálfstæðrar menningar- þjóðar hér út á hjara heims er komin. Það er þessi glögga vit- und þjóðarinnar um mikilvægi fiskveiðanna sem skapað hefur það einróma almenningsálit og þá þjóðareiningu sem ríkjandi er í landhelgismálinu. íslend- ingum er Ijóst að baráttan um stækkun landhelginnar er spurningin um það hvort er- lendar fiskveiðiþjóðir eigi að halda aðstöðunni til að fara ránshendi um íslandsmið og svipta okkur lífsbjörginni eða hvort þjóðin sjálf, eigandi þess- ara dýrmætu auðæfa, á að helga sér þau og tryggja íbúum landsins í nútíð og um alla framtíð óskoraðan rétt til . þeirra. íslendingar vita að hér . er teflt um sjálfa lífsafkomu . þeirra og möguleika til að lifa sjálfstæðu menningarlífi á ís- landi. ÞAÖ er þessi vissa um mikil- vægi landhelgismálsins sem er undirrót þeirra samþykkta sem nú drífa að víðsvegar af' landinu, frá bæjarstjórnum og félagssamtökum fólksins út um allt-land. í þessu stórmáli kem- ur enginn ágreiningur til greina meðal þjóðarinnar sjálfrar. Allri er henni ljóst hvað í húfi er að á rétti okkar verði nú hialdið af framsýni og festu og öllu hiki vísað á bug. Það er einn hugur og einn vilji sem stéhdur að baki kröfunum um tafarlausa útfærslu fiskveiði- landhelginnar í 12 sjómílur, kröfunum um að staðið verði við fyrirheit ríkisstjórnarinnar í þessu langstærsta og afdrifa- ríkasta máli sem er á dagskrá þjóðarinnar í dag. EKKI er það líklegt til að draga úr baráttuvilja og eindregnum fyrirætlunum ís- lendinga í landhelgismálinu að vissar „vinaþjóðir" yggla sig og hafa í frammi grófa tilburði til að kúga íslendinga frá ákvörð- unum sínum og rétti. Ekkert sannar betur mikilvægi málsins og hvert lífsspursmál það er fyrir þjóðina að stefna einhuga að settu marki í landhelgismál- inu. Þeir sem rænt hafa auð- lindir okkar öldum saman vita vissulega hvað þeir hafa að missa en íslendingar vita þá einnig og ekki síður fyrir hverju þeir hafa að berjast, hvaða réttur það er sem þeir hafa að 'sækja með stækkun fiskveiðitakmarkanna. Það berst vissulega enginn fyrir að halda því sem honum er lítils eða enskis virði. Andstaða Breta og annarra Atlanzhafsþjóða við stækkun landhelginnar sannar betur en allt annað hver vérð- mæti íslendingar eru að sækja með aðgerðum sínum og hvers virði sá ránsfengur er sem er- lendar þjóðir hafa sótt upp að íslandsströndum allt fram a þennan dag. ÞEIR í hópi útlendinga sem nú kunna að leggja allt kapp á að beygja vissa íslenzka stjórnmálamenn til undanhalds í laridhelgismálinu ættu að gera sér ljóst að það er. mikið sem þeir fara fram á. Engin fríðindi eða gylliboð' geta komið -í- stað- inn fyrir stækkun íslenzkrar landhelgi, a. m. k. ekki í vitund neins ísíendíhgs sém ann fram- tíð þjóðar sinnar og vill tryggja efnahagslegt sjálfstæði hennar og frelsi. Óg hverjum serh kæmi til hugar að verða "við slíkum óskum erlendra aðila er irétt að gera sér ljóst að hann; á að að mæta einhuga andstöðu allr- ar þjóðarinnar pg, algerri for- dæmingu hennáí. Láridhelgis: málið er í vitund íslendinga hafið yfir allar flokkadeilur og um djarfhuga lausn þess héfur skapast öflugri eining 'og heit- ari þjóðarvílji en nökkurt mál anniað gem Iálenldingar hiafaj þurft að bera fram til sigurs. EN þjóðin þarf áð vera á verði. Hún hefur fyrr orðíð fyrir afdrifaríkum brigðmælum af hálfu stjórnmálamanna sem töl- uðu fagurt um tryggð sína við hagsmuni hennar og eigin fyrir- heit. Eining íslendinga í land- helgismálinu þarf'því einhig að bir'tást í vökulli árvekni og traustu aðhaldi þjóðarinhar, sem ekki ¦ veitir' neitt' tækifæri til undanhalds eðá afsláttar í þessU mesta lífshagsmunamáli hennaf, hvernig sem að er stað- ið af æfðum og refjóttum stjórn- málaríiönnum, erlendum eða innlendum. Haldist þetta hvort tveggj a; . í;J hendur, öflugur og vaxandi sókriarvilji þjóðarinnar og yakandi varðstaða hennar um undánbragðalausar fram- kvæmdir í landhelgismálinu er málstað íslands tryggður sigur. Þá mun enginn íslendingur treystast til að gegna því hlut- verki að vega aftan að þjóð sinni og bregðast henni, á ör- lagastund þótt fast kunni að véra eftir. leitað af hálfu vold- ugra.aðila sem. rænt gátu auð- æfi hennar meðan réttur þeirr'a smáu var veikari og minna virt' ur í'veröldinni en nú. ÍY w vw ¦Pkffllftr skAkpAttur Ritstjóri: Sveinn Knstinsson 4» -<$> Botviniiik aftur heiiiisöieistari Mikhail Botvinnik er seztur í heimsmeistarahásætið á nýjan leik eftir eins árs fjarvistir. Er tuttugu og þremur skák- um var lokið í einvígi við Smisloff hafði hann hlotið 12% vinning, unnið 7, tapað' 5 og gert 11 jafntefli. Þar með var frekari barátta óþörf, enda þótt eina skák vantaði í hámarkslengd einvíg- isins, sem er 24 skákir. Einvígi þetta var á rnargan hátt sérstætt. í byrjun kom Botvinnik, á óvart rneð því að vinna þrjár fyrstu skákimar. Það var mikið forskot, og voru þó margir uggandi um, hvernig „gamla manninum" héldist á því. f fjórðu skákinni hélt hann jafntefli með hörmungum og tapaði svo þeirri fimmtu. „Karlinn er búinn að vera" sögðu menn, en höfðu varla sleppt orðinu er fregnir bárust af sigri Botvinniks í sjöttu skákinni. Sá sigur sýndi að Botvinnik var ákveðinn í að standa upp í hárinu á forlög- unum með því að endurvinna heimsmeistaratitilinn af sér 10 árum yngri manni. Botvinnik hélt svo lengst af þessu þriggja vinninga forskoti. Smisloff vann að vísu 11. skák- ina og kom bilinu þannig niður í 2 vinninga, en Botvinnik hefndi sín þegar í næstu skák, þeirri tólftu, er ég birti hér á eftir. Botvinnk vann svo 3.4; skákina en Smisloff 15. svo enn var bilið jafnt. í 18. skákinni gerði Smisloff heiftúðugar vinningstilraunir, svo heiftúð- legar að þær urðu honum sjálf- um banabiti. Hafði Botvinnik þá fjórar skákir yfir og aðeins 6 skákir eftir og var nú auð- sætt hvað verða vildi. Smisloff á þó mikinn heiður skilinn fyrir þá hetjulund og hörku er hann sýndi í síðustu skákum einvígisins, er aðstaða hans var orðin vonlaus áð" kalla. Honum tókst að vinna 19. skákina, en 20. og 21. urðu jafntefli. En svo vann Smisloff 22. og stóðu þá leikar 12:10 Botvinnik í hag. Botvihnik nægði því eitt jafntefli úr þeim . tveimur skákum sem eftif vofu til að.tryggja sér sigurinn. !*f Lifnuðu nú enn vonarneistiar hjá Smisloffsinnum er þóttúst nú. greina veikleikamerki á þeim „gamla". En í 23. skákinni náði Bpt- vinnik j'afntefli og var þar með orðinn heifnsmeistari í annað sinn, réttum 10 árum eftir að hann vann titilinn fyrst. Hanh hefur því minnzt afmælisins á verðugan hátt. Allt í allt ber einyígið það með sér, að það eru frekar jafnir menn sem þar eigast yið. Botvinnik nær forskoti í byrj- un og heldur því að rnestu til loka einvígisins. Hefði hanri ekki náð slíku heljar-„starti" hefðu úrslitin vafalaust ofOið : mjög tyísýn. En ekki er þó hægt að segja annað en Bot- vinnik sé vel að sigrinum kom- inri, því að sé litið á heildina þá sýndi hann öruggari tafl- mennsku en Smisloff. Sem fyrr eru þáð hinir „strategisku" hæfileikar Botvinniks er mesta aðdáun vekja, sérstaklega í byrj- unum og miðtafh. Sem „strat- egisti" skipar hann sér á bekk með þremur höfuðsnillingum Mikhail Botyinnik aldarinnar, þeim Lasker, Capa- blanca- ög Aljechin. Því varð hin fína taktik Smisloffs í ein- földum stöðum og . sér í lagi í ' eridataf li að : láta í minni pok- :ahn. - <; ;.; ,..-.:.. Áð svó mæltu bjoðum vér Botvínnik velkomihn- til ríkis afttíf og SkUlurh nú líta á eina af sigurskákum, hans^úr einvíg- inu, þá tólftu: :.. • Hvítt: Botvinnik Svart: Smisloff. Rett-byrjun. 1. c4 Rí6 Z. g3 c6 3. Rf3 ,d5 4. b3 Botvinr ik teflir ekta Réti-byrj un. 4. —"— Bf5 5. Bg2 efi 6. Bb2 Rb-d7 7. o—<» M Tíl þess að geta hörfað með biskupínn til h7 efrmeð þarf. 8. d3 Be^ 9. Rb-d2 o—o Varnarkerfi Smislóffs er kennt við New York-borgj en þar mun þvi hafa verið' beitt fyrst á skákþinginu fnikla 1924. Kerfið er talið ' eitt þáð bezta gegn Retí-byrjun'. ltt. a3 a5 11. Dc2 Bh7 Tíl þess að hindrá hvítan í að leika e4 með leikvihníngi. 12. Bc3 Nú mátti svara 12. e4 með 12. — dxe4 13. dxe4 Rc5 o. s. frv. Biskupsleikúf' Botvinníks skýr- ist af næstu leikjurri. .Í2.._ — ' ¦:-":'b5! Knáleg móispilstilfaun á nú háifgildingsfrumkvæði um drottningarvæng. Smisloff nær stundarsakir. 13. cxbð cxb5 14. b4 Ella þrengir svartur að með því > | að leika b4 sjálfur. 14.-------- Dc7 15. Db2 Rb6 16. Be5 Dd7 17. Rb3! axb4 18. axb4 Hxal 19. Hxal Ra4 Eftir 19. — Bxb4 20. Rb-d4 "| ynni Botvinnik peðið aftur með: | betra tafli. . 20. Dd2 Hc8 % 21. Hcl Hxclt 22. Rxcl Re8 23. Rd4 Hyggst svara — f6 með Bh3. Smisloff ræðst nú í allfrumlega hernaðaráætlun, sem miðar að því að.leggja undir sig\land- rými á miðborðinú, áætlúri sem að vissu leyti heppnast. 23. .------- Kf8 24. Bh3 Bg« 25. Rd-b3 f6 26. Bal , Da7 27. d4 . ,S.,j3 •,',, ... Botvinnik telur nauðsynlegt að reyna að andæfa- e5 þótt við það skapist Smisloff geigyæn- leg „hola" fyrir riddara á c4. Þetta er mjög lærdómsrík „pósitions" skák, þar sem kepp- endur verða að vega og meta hverju sinni hvort ávjnningur leiks sé meiri en ókostir hans. 27.— — ¦ - Rd6 28. Da2 Rc4 29. Rc5 Þarna átti Botvinnik sér líka holu! 29.-------- Bxc5 Svo sem vænta mátti setur Smisloff riddarann ekki á. Bot- vinnik drepur með d-peðinu einkum til að skapa biskup sín- um á al, lifvænlegri. ,ffamtíð þótt Smisloff loki honum út- sýnið í bili. ,.r,- 30. dxc5 ...:...&: 31. Dbl <J4 Peðakeðjan er óneitanlega, f al- leg, en nú er hún. ;strengd til hins ýtrasta og þesS' - vegna dálítið viðkvæm.;, ..•_ -..¦ 32. Df5 Dc7 33. Rd3 Bf7 Tímahrak er nú ¦s.ennilegafarið að hrjá keppendufi, Það .háir svörtum nokkuð, að þótt riddar- ar hans standi-- öheitanlega „vel" þá vantaf þá nánast ó- vini til að berja ál 6g eiga ekki svo þægilégt hieð' til- færslu. 34. Dh7 ; Bg8 35. De4 Bf7 36. Da8f BeS 37. Bg2 Ke7 Svart: Sousloff A B C D k" 9- a » wmm 3 wm.......jem il-i' m.;,.m m ¦wm ....... * ¦ C O «.... » O H Hvitt Botviiunik Framhald á 11. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.