Þjóðviljinn - 04.06.1958, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 04.06.1958, Blaðsíða 3
Miðvikudagur 4. júní 1958 — ÞJÓÖVTLJINN — (3 Guðm. I vildi veita erlendum skipum undanþágu til veiða í landhelgi Með jbW hefSi raunveruleg stœkkun landhelginnar a8- l eins orð/ð fvœr milur i staSinn fyrir áffa Tillögur Guðmundar í. Guðmundssonar um'lausn á landhelgismálinu voru þær að landhelgin skyldi að vísu stækkuð í 12 mílur í orði kveðnu en síðan skyldu erlend veiðiskip (a.m.k. skip Atlanzhafs- bandalagsríkja) fá undanþágu til veiða innan landhelginnar allt að sex mílna takmörkum. Raun- veruleg stækkun átti þannig aðeins að verða tvær ntílur í stað átta. Þjóðviljanum þykir rétt að skýra frá þessu í tilefni af ræðu utanríkisráðherrans í út- varpsumræðunum í fyrradag, en þar kom ráðherrann fram við sannleikann eins og versta ó- vin sinn. Sannleikur Guðmundar Ráðherrann sór og sárt við lagði í umræðunum að hann hefði aldrei léð máls á öðru eii því að landhelgin yrði stækkuð í 12 mílur og hann lýsti sjálfum sér sem f lekk- lausum manni sem yrði fyrir hinum ódrengilegustu árásum ósannindamanna við Þjóðvilj- ann. Skírskotaði hann á áhrifa- mikinn hátt til þjóðarinnar að kveða upp -harða dóma yfir mönnum sem reyndu að spilla samstöðu íslendinga með því að flytja ósahniridi um þá for- usvtumenn sem vasklegast berð- ust. —- aðeins hálfsannleikur Það er alkunna að hálfsann-" leikur getur verið uppvís lýgi, og þá aðferð hagnýtti Guð- mundur í. Guðmundsson. Stað- reyndin um afstöðu hans er sú að hann lagði aðeins til að landhelgin yrði stækkuð FORM- IÆGA um 8 mílur en í FRAM- KVÆMDINNI yrði stækkunin aðeins 2 mílur. Hann vildi sem sé að veiðiskip Atlanzhafs- bandalagsins fengju undanþágu frá 12 mílna landhelginni, og vár rætt um að undanþágan yrði bundin við allt að 5 ára tímabil til að byrja með. Með þéssari aðf erð getur Guðmund- ur víst haldið því fram að hann sé ötull- baráttumaður 12 mílna landhelgi — en hann stingur undan því sem öllu máli skipt- ir: að landhelgin átti ekki að koma til framkvæmda um sinn ----og ef undahjþágan hefði einusinni verið • yeitt hefði reýnzt erfitt að áfnema hana aftur. Samningamakk Guð- xnundar Og Guðmundur 1. Guðmunds- son lét sér ekki aðeins nægja "tfmræður um íslenzka óperu . 1 kvöld kl. 9 verða framhalds- Uriiræður í Listámannaklúbbnum um 'íslenzka óperu, Framsögu- menn í kvöld yerða: Guðlaugur Rósinkranz, þjóðleikhússtjóri og Þorsteinn ' Hannesson, óperu söngvari. að berjast fyrir þeirri lausn hér innanlands að eríend skip fengju að veiða í landhelgi íslendinga; hann hóf samninga- makk um þetta efni við Atlanz- haf sbandalagið bak við ráðherra Alþýðubandalagsins, bak við sjávarútvegsmálaráðherra sem er yfirmaður Ian^ihelgismála. Eflaust er langt síðan þetta samningamakk hófst, en vitað. er að það magnaðist um aJlan helmirig á ráðherrafundi Atl- anzhafsbandalagsríkjanna í Kaupmannahöfn. Þegar honum lauk sendi Guðmundur 1 Guð- mundsson skrifstofustjóra sinn, Hendrik Sv. Björnsson, til Par- ísar í aðalstöðvar Atlanzhafs- bandalagsins ti) þess að halda samningunum áfram. Síðan gekk e'kki á öðru en skeytum og simtölum milli þeirra, og fjölluðu þau samskipti öll um undanþágur fyrir erlenda tog- ara í íslenzkri landhelgi. Þess- ir samningar náðu hámarki 17. maí 8.1., þegar Guðmundur sendi utan raunverulegt til- boð um undanþágur fyrir riki Atlanzhafsbandalagsiris. Guðmundur var beygður Allt eru þetta staðreyndir sem Guðmundur í. Guðmunds- son þagði um í útvarpsræðu sinni. Og það er einnig stað- reynd að það var Alþýðubanda- lagið sem stöðvaði þetta samn- irigamakk. Sama daginn og Guðmundur sendi tilboðið um undanþágurnar, sendi Alþýðu- bandalagið samstarfsflokkum sínum úrslitakosti um tafar-' lausa ákvörðun um stækkun landhelginnar í 12 mílur, und- anþágulaust. Um það og það eitt snerust átökin vikuna 17. —24. mai. Alþýðubandalagið krafðist þess að málið yrði afgreitt að fullu og Framsókn- arflokkurinn féllst síðar á það sjónarmið, en Guðmundur í. lagði til að samningar við Atl- anzhafsbandalagið héldu áfram með málið óafgreitt og naut hann stuðnings ihaJdsins við það sjónarmið. Málalokiri. urðu síðan þau alkunhu að Guð- mundur I. Guðmundsson var beygður á sjíðustu stundu og neyddist til þess \að skrifa með eigin hendi undir samntng, þar sem skýrt er ákveðið að landhelgin skuli stækkuð í 12 mílur, undanþágulaust. Getur valdið stórfélldum erfiðleikum . Menn geta síðan haft skipt- ar skoðanir á þyí hvert hald sé í . eiginhandarundirskrift Guðmundar í. Guðmundssonar, og viðbrögð hans og Alþýðu- blaðsins eftir að samningurinn var undirritaður spá ekki góðu (það tðk Alþýðublaðið viku að koma því í verk að birta samn- inginn og þá eftir formleg fyr- irmæli forsætisráðherra!). Hitt er ljóst að með samningamakki sínu hefur Guðmundur t. Guð- mundsson bakað Islendingum tjón og erfiðleika, sem síðar kunna að- ei,ga eftir að birtast enn greinilegar. Hinir erlendu andstæðingar okkar vita um afstöðu utanríkisráðherrans, vita að hann var reiðubúinn til. að veita undanþágur, vitá áð hanri var neyddur til að undir- rita annað gegn, vi}ja ,sínum. Þessa vitneskju munu þeir hag- nýta til liins ýtrasta, enda er nú lögð megináherzla á það í brezkum blöðum að Atlanz- hafsbandalagið þurfi að fá í- vilnanir í íslenzkri landhelgi, eins og það er orðað. Atlanz- hafsbandalagsríkin munu leggja til að lialdin verði ráðstefna um málið, þrátt fyrir ákvörð- un Islendinga, og þar mun megináherzla verða lögð á fyrri tilboð utanríkisráðherrans. Og sjálfur komst Guðmundur 1. Guðmúndsson þannig að orði í útvarpsræðu sinni í fyrra- kvöld að sjálfsagt væri að halda uppi viðræðum við Atl- anzhafsbandalagsríkin allt fram til 1. september! Þjóðhættuleg íramkoma Við því hefði ekkert verið að segja þótt Guðmundur 1. hefði rætt undanhaldstillögur sínar í leynd hér heima. Hitt er þjóðhættuleg framkoma að hann skyldi hefja samninga- makk við erlend ríki um málið bak við íslenzku þjóðina. Þótt það, makk hafi nú yerið stöð^y- að og samkomulag undirritað verður framkoma ráðherrans að sjálfsögðu til þess að kveikja þær vonir hjá erlend- um aðilum að ekki sé öll nótt úti enn. Þeir munu því leggja harðar að íslendingum en 'ella og magna gagnráðstaf- anir. sínar í von um að hinn auðbeygði ráðherra bogni enn einu sinni. Það eitt var í samræmi við hagsmuni Islend- inga að þjóðin öll og forustu- menn hennar stæðu saman sem einn maður um þær ákvarðanir sem teknar yrðu, en í staðinn hefur Guðmundur 1. Guðmunds- son sýnt erlendum þjóðum á spil Islendinga og léð máls á undanlialdi. Það mun herða andstöðu þeirra um allan helm- ing. Lög af greidd á síðasta fundi heðri deildar Fundur var haldinn í neðri deild Alþingis í gær og þar af- greidd ein lög um breytingar á s.iúkrahúsalögum nr. 9/1953, þ. e. ákvæði um hækkun styrkja úr ríkissjóði til sjúkrahúsa. Styrkir til handa sjúkrahúsum er mis- munandi eftir stærð þeirra, ým- ist 10 eða 15 kr. á legudag. Styrkur fjórðungssjúkrahúsa er 25 kr. á legudag. Fundur neðri deildar í gær var hinn síðasti á þessu þingi. Þakk- aði forseti, Einar Olgeirsson, öll- um þingdeildarmönnum samstarf- ið, svo og starfsmönnum þings- ins, og óskaði þingmönnum góðr- ar heimferðar. Ólafur Thors þakkaði forseta fyrir hönd þing- jnanna ágæta fundarsókn og gott samstarf og tóku þingdeildar- menn undir þau orð. Uurínn íái aukiS rekstursfé Á fundi sameinaðs þings í gær var samþykkt ályktun, þar sem skorað er á ríkisstjórnina að vinna að því að iðnaðurinn fái aukið rekstursfé með þvi að Seðlabankinn kaupi framleiðslu- og hráefnavíxla iðnaðarfyrir- tækja. Þá var einnig samþykkt á- lyktun um heimild fyrir ríkis- stjórnina til að veita Gísla Ind- riðasyni, eiganda jarðarinnar Tjaldbúða, ríkisábyrgð á láni allt að 200 þús. kr. til að koma upp eldisstöð fyrir sjósilung (sjó- birting) í Búðaósi á Snæfellsnesi. Nemendur barna- og unglingaskóla bæjarins Yoru um 10660 á s.1. vetri Búizt við að þeir verði 2000 fleiri haustið 1960 f vetur voru nemendur í barna- og gagnfræffaskólum bæjarins um 10660 talsins, en gert er ráð fyrir að haust- ið 1960 verði þeir 12600 eða 2000 fleiri en nú. Til þess að mæta þessari fjölgun þarf að byggja 38—40 kennslu- stofur, aðeins tU þess að viöhalda núverandi ástandi. Frá þessu skýrði fræðslu- vistarskólanum á Jaðri voru stjóri Reykjavíkur blaðamönn- um í gær, og lét í té þær upp- lýsingar sem hér fara á eftir. 17553 í barnaskóhinum Við barnaskóla Reykjavíkur stunduðu alls 17553 börn nám í vetur, en bekkjardeildir voru 289. Undir lokapróf barnaskóla (barnapróf) gengu 1180 börn. Við barnaskólana störfuðu alls 219 fastráðnir kennarar og 32 stundakennarar. Heilsufar var yfirleitt gott að undanskildum inflúensufar- aldri þeim, er geisaði í skóla- byrjun. Um 3200 börn fengu gert við tennur hjá tannlækn- urn barnaskólanna. Ljósböð í barnaskólum fengu samtals 1505 börn. Sjúkraleikfimi stunduðu 133 börn og fótaæf- ingar 206 börn. Talkennslu vegna málgalla og lestrarörð- ugleika nutu ,um 100 börn. Heimakennslu og sérkennslu, vegna veikinda og annarra á- stæðna fengu 36 börn. í heima- 26 drengir. I heimavist Laugarnesskólans voru um 20 telpur sem vegna veikinda og annarra örðugleika gátu ekki sótt skóla heiman að frá sér. 3106 í gagnfræðaskólum 3106 nemendur stunduðu nám í gagnfræðaskólum Reykjavíkur s.l. vetur. í 1. og 2. bekk (skyldunámi) voru samtals 2123 nemendur, 1 3. bekk voru 717 nemendur, en í 4. bekk 266. Þess ber að geta, að landspróf er tekið úr 3. bekk og hverfur bá f jöldi nem- enda til náms í mennta- eða kennaraskóla. Undir 2. bekkíar pi-óf (ung- lingapróf) gengu samtals 1003 nemendur og hafa þar með lokið skyldunámi. Landspróf þreytttt 270 nomendur og gagn- fræðapróf 265 nemendur. Fjölgun nemenða og nauðsyn aukins húsnæðis Fjölgun nemenda á barna- skólastiginu var um 280 frá fyrra vetri eða tæp 4%. Gert er ráð fyrir að næsta haust fjölgi börnum í skólunum um 5.2% eða tæp 400 og jafngildir sú aukning því að byggja þurfi sjö skólastofur, þó að miðað sé við tvísetningu. Nú ervi í notkun 130 almennar kennslu- stofur í barnaskólastigi, þar af 14 í leiguhúsnæði. Á s.l. ári var tvísett í margar þeirra, en meðaltal nemenda í hverri deild er lágt eða 26.5. Fiölgun nemenda í pragn- fræðastigi var á árinu 354 eða tæp 13%. Þarf einnig að hygg.ia 7 kennslustofur fyrir gagnfræðastigið, aðeins til að taka við viðbótinni ef gert er ráð fyrir að hún .verði svipuð næsta vetur. Nú er í notkun 75 almennar kennslustofur gagnfræðastigsins, þar af 30 í leiguhúsnæði. Byggingaframkvæmdir og leyfi Fjárfestingarleyfi til skóla- bygginga hafa fengizt sem hér segir: 3 millj. kr. til að halda áframbyggirigu Breiðagerðis- : skóla, 1.2 millj. kr. til að 1 júka Framhald á 11. síðu

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.