Þjóðviljinn - 27.09.1970, Side 6

g SÍÐA — ÞJÓÐVIIjJINN — Sunnudagirr 27. sieptemiber 197Ö.
,C-
Nokkrir íslendingar i hópi annarra þátttakenda á verklýðsráðstefnunni í guniar.
Ályktanir verklýðsráðstefnu í Rostock
Baráttan fyrir friði sjálfsagt
verkefni verklýðssamtaka
SKÁKIN
Rltstjórar:
Bragi Krlstjánsson og
Ólafur Bjðrnsson
Portisch í essinu sínu
AUmargir íslendingar sóttu
venkalýðsráðstefnu sem haldin
var i júlímánuði í sumar í
sambandi við Eystrasaltsvikuna
í Rostock. Hér fara á eftir tvær
yfirlýsingar sem samþykktar
voru á ráðstefnunni og fjallar
sú fyrri um frið og öryggi í
Evrópu og undirbúning evr-
ópskrar ráðstefnu um verklýðs-
mál. Hún er svohljóðandi:
Ráðstefna um öryggi Evrópu
Þátttakendur í 13du verMýðs-
ráðstefnu Eystrasaltslanda, Nor-
egs og Mands leggja á það
áherzlu, að ráðstefnur þessar
hafa stuðlað að því
— að þjóðir Evrópu hafa nú
lifað og starfað á lengsta friðar-
skeiði þessarar aldar og
— að skilningur og samvinna
milli verMýðssamtaka í ókkar
hluta Evrópu hafa eflzt til
muna.
Við, fulltrúar úr verklýðs-
samtötoum í löndum ofckar,
styðjum atf alefli allar játovæðar
tílilögur og aðgerðir sem að því
stuðla að tryggja frið, til dæmis
— yfirlýsingar og tillögur frá
■■ ■ -.- ' " *
Styrkir til
kvenstúdenta
Kvenstúdentafélag íslands hef-
ur nýlega veitt eftirtöldum kon-
um námsstyrM:
Ólafíu G. Kvaran til náms i
málvísindum kr 15.000.
Steinunni Þórhallsdóttur til náms
í eðlis- og efnafræði kr. 10.000.
Guðrúnu Ólafsdóttur tíl náms í
tannlækningum kr. 10.000.
Ennfremur ákvað félagið, að
Elísabet Gunnarsdóttir skyldi
hljóta 20.000 kr. styrk, sem fé-
laginu var afhentur af fratn-
kvæmdanefnd alþjóðlegrar mál-
vísindaráðstefnu haldinni hér í
Reykjavík 1969.
ríkisstjómum landa otokar í
þágu evrópskrar öryggisráð-
stefnu
— tilboð finnsku rfkisstjómar-
innar um að hýsa slíka ráð-
stefn-u
— frumkvæði utanríkisráðherra
Varsjárbandalagsríkjanna frá
því í júní 1970 til framdróttar
því að slík evrópsto öryggis-
ráðstefna yrði haldin.
Við teljum að það myndi
stuðla mjög verulega að öryggi
og varanlegum friði í Evrópu,
ef fallizt yrði á tillögu DDR
um að komáð verði á samskipt-
um milli DDR og Sambandslýð-
veldisins á grundveili jafnróttis
og samtovæmt ákvæðum þjóða-
réttar
Við snúumst gegn þeim land-
vinningaöflum sem ekki hafa
hug á að tryggja tfrið í Evrópu.
Við munum þvi auka baráttu
okkar fyrir viðurkenningu á
DDR og gildandi landamærum
og stuðla þannig að evrópskri
friðarsMpan.
Öll framfaraöffl þurfa að færa
sér í nyt stjómarskiptin í Sam-
bandslýðveldinu tíl þess að
stfuðla að stetfnu skilnings og
sátta — gegn vexti hægrisinn-
aðra afla.
Varanleg friðarskipan í
Evrópu mundi leiða til þess að
vígbúnaðarkostnaður minnkaðd,
verulegar upphæðir yrðu til-
tækar til þess að bæta líftkjör,
til þess að efla friðsamleg vis-
indastörf, til þess, að aðstoða
vaniþróuð ríki, tíl þess að kiama
upp íbúðum og bamaheimilum,
til menntunar og menningar-
mála, til þess að auika heilsu-
gæzlu verkamanna og fjöl-
skyldna þeirra og til náttúru-
vemdar.
Evrópsk friðarskipan erhverj-
um einstökum verkamanni í
hag og forsenda þess, að unnt
sé að bæta vinnuskilyröi og
lífskjör og tryggja framtíð allra
manna. Því er hin daglega bar-
átta fyrdr öruggum friði mikil-
vægt hlutverk fyrir verklýðs-
samtökin.
Það er verklýðshreyfingunni
mjög í hag að styðja af alefli
hvert það framtak, sem stuðlað
getur að evrópskri öryggisskip-
an, þar á meðal öryggisráð-
stefnu Evrópuríkja og allþýðu-
þing.
Þar sem verklýðshreyfingin
fer með úrslitavöld í Evrópu
er það skylda hennar að beita
sér á sjálfttæðan hátt fyrir
slíkri þróun. Því leggjum við
enn einu sinni til að verklýðs-
hreyfingin i Evrópu tryggi sina
eigin hagsmuni með því að taka
upp samninga um ráðstafanir
sem stuðlað geta að öruggum
friði.
Til þess að greiða götu slíkr-
ar evrópskrar verOdýðsráðstefnu
er nauðsynlegt að hafa uppi
málefnalegar umræður, skiptast
á skoðunum í auknum mæli og
efla sanwinnu um öll verkefni
samtakanna.
X>etta myndi jafhframit stuöla
mjög að því að treysta hags-
muni vinnandi fólks og tryggja
einingu í baráttunni.
öll verklýðsfélög þurfia að
eiga þess kost að taka þátt í
ráðstefnunni, án tiUits til aö-
ildar þeirra að alþjóðasamtök-
um og án nokirurrar mismun-
unar.
Við stoorum á alla evrópska
verkamenn að táka virkan þátt
í undirbúningi slffcrar ráðstefnu,
finna nýja samherja og beita
sér fyrir því við verklýðssam-
bönd og landssamtoönd að slik
verklýðsráðstetfna verði haldin
sem fyrst.
Evrópsk verklýðsráðstef n a
myndi verða áhrifamikil stað-
festing á þeim vilja verkafólks
að beita sér fyrir friði og ör-
yggi, lýðræði og velmegun.
★
önnur álytotun fjallaði um
samstöðu verMýðsráðstefnunnar
með þeirri banálttu, sem þjóð-
frelsislhreyfingar í Suðaustur-
Asíu heyja og er á þessa leið:
Samstaða með
þjóðfrelsisbaráttu
Árásdr Bandaríkjanna á Víet-
nam ná nú einnig til annarra
landa í Suðaustur-Asíu og eru
þeim mun alvarlegna tilræði við
frdð í heiminum.
Við, fulltrúar á verkalýðsróð-
stefnu Eystrasaltsríkja, Noregs
og lsiands, hölfum margsinnis
lagt áíherzlu á það, að ágrein-
ing rífcja í miili megi ekM leysa
með vopnavaldi heldur við
samningaborð. Viðurkenna verð-
ur rétt hverrar þjóðar til að
stjóma miálum sínum og veija
sér þjóðtfélagssMpan.
Við höíum med áhyggjum
fylgzt með hinni óduibúnu og
ruddalegu innrás Bandaríkj-
anna og leppríkja þoirra í Suð-
austur-Asíu. Þessi hemaðarárás,
framkvæmd samkvæmt beinum
fyrirmælum Nixons forseta, er
blygðunarlaust brot á alþjóða-
rétti og stofnskrá Sameinuðu
þjóðanna.
Við mótmælum með viðbjóði
ofibeldisverkum og múgmorð-
um Bandaríkjanna. Tilgangur
Bandaríkjanna með þeim verk-
um er að brjóta á bak atftur
frelsisbaráttu almennings.
Við krefjumst þess að Banda-
rfkin kalli heim frá Suðaustur-
Asíu heri sína og samtoerja
sinna og að Genfarsamningam-
ir frá 1954 verði virtír.
Verkalýðsráðstefnan lýsir ytf-
ir bróðurlegri samstöðu með
Víetnömum og öllum þjóðum í
Suðaustur-Asiu. Við styðjum öll
friðaröfl í heiminum, ekki sízt
„hin (Bandaríkin" sem berjast
fyrir friði í Suðaustur-Asíu.
Við skorum á verklýðsfélög
allra landa, fyrst og fremst
verklýðsfélögin f Bandaríkjun-
um, að vinna af alefli tíl þess
að tryggja traustan frið um
heim allan.
Ungverska sveitin hefur stað-
ið sig mjög vel á þessu Olymp-
íuskátemótí, ekki sízt fyrsta-
borðsmaður þeirra POrtisch. í
síðasta þætti sáum við hann
veita Larsen slaema útreið og
hér fær rúmensM stórmeistar-
inn Gheorgiu smákennsiustund
i Sdkileyjarvöm. Stoákin er úr
6. umferð undanúnslitanna.
Hvítt: Portisch
Svart: Gheorgíu
Sikileyjarvöm
1. c4 c5
2. Rf3 g6
3. d4 cxd4
4. Rxd4 Rc6
5. e4 Rf6
6. Rc3 Rxd4
7. Dxd4 d6
8. Be3 —
(Algemgasti leikurinn í þessari
stöðu er 8. Be2, en ednna flókn-
ast tafl kemur upp etftir 8. c5
t. d. 8. c5 Bg7, 9. Bb5+ Bd7,
10. cxd6 Bxto5, 11. Rxb5 0—0,
12. 0—0 a6! 13. dxe7? (til greina
kam 13. Rc3) 13. - Dxe7, 14. Rc3
Hfó8, 15. Hel HadB. Og svartur
hefur ágæta stöðu sbr. stoákina
Ciocaltea—Parma, Aþenu 1968).
8. Bg7
9. f3 9-0
10. Dd2 Da5
11. Hcl a6
(Eftir 11. - Be6 hefði toomið upp
staða eins og í 3. einvágisskák
þeirra Spasskýs og Petrosjans,
en henni lauk með jafntefli).
12. b3 Bd7
13. Bd3 Hfc8
14. 0—0 b5
15. Hc2! —
fUndirtoýr að hertatea c-linuna og valdar jafnframt peðið á a2 ef a-linan skyldi opnast).
15. Befl
16. axto5 axtoð
17. Hfcl Bd7?
(Sfcárra virðist 1 2 §
einnig i þvi tilfelli hefði hvítur
mikla yfirburði).
18. Rxb5 Hxc2
19. Hxc2 Bxb5
(Bezti möguleikinn. Elftár 19. - Dxd2, 20. Hxd2 Bxb5, 21. Bxb5 gera frípeðin á a- og d-línunni
út um skáMna).
20. Hc8+ Hxc8
MOSKVU 25/9 APN — Það
á einmitt fyrir taetojum atf gerð-
inni Luna-16 að ligigja að
sœkja sýni til fjarlægra plán-
eta — segja vísindamennimir
Jaroslav Kozjesjnito, forseti
Vísindaaikademíu Tókkóslóvak-
íu, Heinz Kaminsky stjömu-
fræðingur i A-Þýzkalandi og
japanski nóbeisverðlaunahafinn
Sinitno Tomonaro og margir
aðrir kunnir visindaimenn, sem
skrifa í dag um ferð Lunu-16.
í Prövdu.
G. Martsjúk, forstjóri tölvu-
deildar Síberíudeildar Vfsinda-
akademíu Sovétrfkjanna skrifar
í grein í Prövdu:
Ferð Lunu-16. verður eflaust
skráð í sögu vísinda og tækni
sem stórt skref fram á við í
kerfisbundinni rannsókn geims-
ins til hagsbóta fyrir mann-
kynið. Sjálfvirk lending geim-
stöðvarinnar, geimskotið frá
tunglinu, og endurkoman tíl
jarðar — allt vitnair þetta um
(Ektei kom tíl greina að leika
20. - Bf8, vegna 21. Hxa8 Dxa8,
22. Bxb5 og hvítur vinnur auð-
veldleiga).
21. Dxa5 Bxd3
22. b4 Rd7
23. b5 d5
24. b6 ' , d4
25. b7 Hh8
26. Bf4 e5
27. Dc7 exf4
(Ef 27. - Bb5, 28. Dc8+ BtE8, 29.
Bh6 og vinnur).
28. Dxd7 Be5
29. Dd5
Og svarfcur gafst ui>p, framrás
hivítu peðanna á drottningar-
væng verður ekki stöðvuð með
nednu skynsamlegu mótí).
Danir háðu harða baráttu í
undanúrslitunum við Unigverja
og Rúmena um sæti í A-riðli
úrslitakeppninnar. Úrslitin urðu
þau að Rúmenar hlutu 26Vj,
Ungverjar 26 og Danir 25%
vinninig. 1 næst síðustu umferð
mættust Danir og Rúmenar og
sigruðu Danir með 2% gegn 1 %,
en það dugði ekki, edns og fyrr
segir. Það hlýtur að vera þung-
bært að þurfa að gefast upp í
aðedns 19 leikjum, þegar jafn
mikið er f húfi og var hjá
Dönum gegn Rúmenum, en það
méttí Pefcersen gera i stoák sinni
við Ciocaltea.
★
Hvitt: Ciocaltea Svart: Petersem .■fro
Sikileyjarvöm
1. e4 e5
2. Rf3 Rc6
3. Bb5 g6
4. 0—0 Bg7
5. c3 Db6
6. Ra3 a6
7. Ba4 Rf6
8. e5 Rg4
9. d4 cxd4
10. cxd4 0 '0
11. h3 Rh6
12. d5 Rb4
13. Be3 Da5
14. Bb3 Rf5
15. Bd2 Db6
16. Rc4 Dc5
17. g4 b5
18. Bxb4 19. Rb6 Dxb4
nákvæmni útreikninganna og
fulltoomniun stjómtækjanna.
Rannsónir á geimnum með
sjáMvirkuim stöðvum eru eátt
af helzfcu verkefnum vísinda-
og tækni í þjóðfélaginu. En
þefcta verkefni útheimtir mjög
mikla möguleika í vísindum og
tækni — fyrst og fremst á
sviði sjálfvirkni. Sjálfvirktæki
eru alltaf að verða flóknari
samstæður, sem eru nauðsyn-
legar til framkvæmda á rann-
sóknum og fyrir rafreikniheil-
ana, sem stjóma framkvaemd-
um.
Mikilvægt einkenni á þess-
um tækjum er hæfileiM þeirra
til að kenna sjálfum sér, þeg-
ar kringumstæður verða öðru
vísi, en ráð hafði verið fýrir
gert. I þessum eiginlei.ka hinna
siálfvirku tækja, að tatoa sjálf
ákvarðanir við ófyrirsjáanlegar
kringumstæður kemur einmitt
fram svonefnd „tílbúin greind“.
Framhalcl á 9 sfðu.
Og svarte gafst upp.
Vísindamenn skríía
um feri Lúnu-16
i
rTÚt