Þjóðviljinn - 01.10.1972, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 01.10.1972, Blaðsíða 4
4 StÐA — WÓÐVILJIN.N. Sunnudagur 1. október 1972. Eðvarð Sigurðsson um: Komandi Alþýðusambandsþing Þróun kaupgjaldsmála síðustu 4 ár Næstu áfanga í baráttu verkalýðshreyfingarinnar Verkalýðssamtökin og efnahagsvanda þjóðarbúsins Ríkisvaldið og sjálfstœði verkalýðshreyfingarinnar t»átt almennra félagsmanna í starfi verklýðsfélaganna Unga fólkið og framtíð verkalýðshreyfingarinnar Minnisstæðasta Alþýðusambandsþing Arangur liðinna ára og það, sem ekki tókst J V Kaupmáttur launa er ni meiri en hann hefur áðt Eövarö Sigurðsson, al- þingismaöur, er formaður Verkamannafélagsins Dagsbrúnar og Verka- mannasambands íslands. Hann á einnig sæti i mið- stjórn Alþýðusambandsins. Nú er framundan 32. þing Alþýðusambandsins, en það verður haldið í Reykja- vik, dagana 20. — 24. nóvember, og lýkur kjöri fulltrúa til þingsins þann 15. október. Til 1968 voru Alþýðusam- bandsþing haldin annað hvert ár, en nú á f jögurra ára fresti. Það er jafnan mikill at- burður, þegar fulltrúar 36.000 félagsmanna í verkalýðsfélögum koma saman til allsherjarþings, og í tilefni þingsins ræddi Þjóðviljinn við Eðvarð um málefni verkalýðshreyf- ingarinnar. Hver verða helztu mál þings- ins? Þetta er fyrsta þing Alþýðu- sambandsins siðan lögum þess var breytt, svo að 4 ár eru nú liðin frá siðasta þingi. Þetta þing verðu reynt að miða við þær að- stæður, að kjörtimabilið fram- undan er nú lengra en áður var, en sliku varð litt við komið við undirbúning þingsins 1968, þegar skipulagsbreytingin var gerð. Við undirbúning þessa þings er reynt af hálfu miðstjórnar Alþýðusambandsins að stefna að þvi, að þingið geti markað höfuð- stefnu sambandsins bæði skýrar i einstókum málum og til lengri tima en áður hefur verið gert. A ársfundi sambandsstjórnar Alþýðusambandsins (50 manna stofnun) er haldinn var i desem- ber s.l. voru skipaðar nefndir til að undirbúa einstaka málaflokka og þeim ætlað að koma drögum að ályktunum út til sambandsfé - laganna fyrir þing. Af mála- flokkum má helzt nefna: Kjara- og atvinnumálin — Vinnuvernd og tryggingamál — Fræðslustarf- semi samtakanna — Fjármál Alþýðusambandsins. Auk fastra liða og innri mála reikna ég með að þetta verði höfuðmál þingsins. Undirbúningur málaflokkanna hefur gengið misjafnlega. Vetur- inn fór að mestu i að ljúka samn- ingum félaganna, og sumar- mánuðirnir vilja verða ódrjúgir til fundarhalda. En stefnt er að þvi, að nú og framvegis verði mál undirbúin til sambandsþings með meiri fyrirvara en áður var, svo að þau geti verið til umræðu i fé- lögunum áður en til þings kemur. Verkafólk og vinnustaður t kjara- og atvinnumálunum getur af þingsins hálfu aðeins orðið um að ræða stefnumörkun, hvað útlinur snertir fyrir næsta timabil, en á 4 árum hljóta þau mál að snúa við okkur með ýms- um hætti og fjarri þvi að verka- lýðsfélögin ráði þar ein atburða- rásinni. Þetta hefur i för með sér, að milli þinga verður oft að ráðslaga um þessi efni. Varðandi vinnuvernd — vinnu- staðinn — þá eru sifellt að opnast betur augu manna fyrir þvi, að leggja verður mikla áherzlu á og mikla vinnu i að bæta mjög um allan aðbúnað á vinnustöðum. Það er staðreynd, aö fólk dvelur á vinnustað slóran hluta sinnar æyi, og má segja, að þessi þáttur sé sá hluti umhverfisvandamál- anna, sem verkalýftshreyfingin verður nú hvaö helzt að beita sér að. Skyld þessu er einnig nýting fristunda verkafólks, en i þeim efnum hefur verkalýðshreyfingin gert allmyndarlegt átak á siðustu árum, hvaö snertir byggingu orlofsheimila, en þar þurfum við þó að gera mun betur. Hvað um framgang málefna verkalýðshreyfingarinnar frá siðasta Alþýðusambandsþingi? A þessú timabili hafa kjara- málin verið yfirgnæfandi þáttur i starfi verkalýðshreyfingarinnar, og ég þori að fullyrða, að hér hefur orðið á þessum 4 árum ein allra mesta breyting, sem við þekkjum. Vörn snúið í sókn Litum á árslok 1968 — mikið atvinnuleysi, stórfelld kjara- skerðing i kjölfar gengisfellinga, óáran, verðfall og aflabrestur. Strax á fyrsta ári eftir þingið, þ.e. 1969, tókst okkur að rétta nokkuð við kaupmáttinn og i samningunum, sem gerðir voru það ár, sömdum við um lifeyris- sjóðina, sem er tvimælalaust eitt stærsta málið, sem við höfum samið um, þegar undan eru skilin hin beinu kaupgjaldsmál. Ef rétt verður á haldið, eiga þessir sjóðir eftir að verða ein mesta lyftistöng fyrir verkalýðsfélögin og félags- menn þeirra. t mailok 1970 hófust svo almenn verkföll, sem stóðu um það bil þrjár vikur, og lauk þeim með samningunum 19. júni. 1 þessum samningum tókst okkur að fá fram 15% almenna kauphækkun, og má segja að þá hafi tekizt að vinna upp kjaraskerðinguna, sem orðin var siðan 1967. Einnig var samið um fulla visitölugreiðslu á kaupið að nýju. Segja má, að á árinu 1970 hafi almenna atvinnuleysið verið að mestu úr sögunni, en verkalýðs- hreyfingin átti mjög drjúgan þátt i lausn þeirra vandamála., með þvi að knýja fram skipan atvinnumálanefndanna og veru- legar f járveitingar til að koma at- vinnulifinu á réttan kjöl að nýju. Rétt er einnig að hafa i huga, að á árinu 1970 hafði aðstaða at- vinnuveganna út á við batnað mjög vegna stóraukins afla og hækkaðs verðlags Siðustu almennir kjarasamn- ingar voru svo gerðir i árslok 1971 og á þessu ári. Með þeim samn- ingum má segja, að ný sókn sé hafin til betri kjara, hærri kaup- máttar. Arin á undan hafði verkalýðshreyfingin verið i stöðugri vörn til að hamla á móti endurtekinni kjaraskerðingu. Einir albeztu samningar Þessir siðustu kjarasamningar voru gerðir i allt öðru pólitisku andrúmslofti, þar sem hin nýja rikisstjórn var nú komin til valda og afstaða hennar til verkalýðs- hreyfingarinnar allt önnur en við höfðum átt við að búa á timum vibreisnarinnar. Þessi aðstaða gerði það að verkum, að okkur tókst nú að ná góðum kjarasamn- ingum án verkfallsbaráttu. Höfuðatriðisamninganna voru: veruleg kauphækkun i áföngum, stytting vinnuvikunnar i 40 klukkustundir og lengt orlof. Samningarnir voru gerðir til tveggja ára, sem áður var óþekkt hér. Að minu mati eru þetta einir al- beztu samningar, sem verkalýðs- félögin hafa gert, og ekki er neinn efi á þvi, að kaupmáttur launanna er nú meiri en hann hefur áður verið. Eitt það ánægjulegasta i þess- um samningum var það, að með samstilltu átaki verkalýðs- hreyfingarinnar allrar tókst að lyfta hinum lægst launuðu meira en öðrum. Vonandi getur orðið framhald á þvi, þannig að lægstu launin hækki enn verulega. Hver verða helztu baráttumál verkalýðshreyfingarinnar á næstu árum auk kaupgjalds- málanna? — Vissulega hljóta kjaramálin eða kaupgjaldsmálin i þrengstu merkingu, löngum að verða höfuðviðfangsefni verkalýðs- félaganna, og mestur timi og starf triínaðarmanna fer i að sinna þeim. En auk þess er að sjálfsögðu mjög margt annað, sem fjallað er um, og væri æski- legt, að okkur tækist að gefa öðrum málum meira rými i starfi okkar og að móta stefnu til lengri tima i þeim efnum. Ég hef hér áður minnzt á það, sem snertir aðbúnað á vinnustöðum — annar stór þáttur, sem hefur verið mjög vanræktur i islenzkri verkalýðshreyfingu, eru fræðslumálin. Fyrstu skref á langri leið. Veruleg breyting hefur þó á orðið á siðustu 4 árum, þar sem efnt hefur verið til allmargra námskeiða á vegum Menningar - og fræðslusambands alþýðu, og einnig hefur verið um að ræða nokkurt fræðslustarf i einstökum verkalýðsfélögum. I þessum efnum er þó aðeins verið að stfga fyrstu skrefin, en miklu meira þarf að gera. Fræðslumálin munu koma til kasta Alþýðusambandsþingsins, en það er ekki nægjanlegt, að um þau mál verði aðeins fjallað i æðstu toppum, heldur riður á, að virkja verkalýðsfélögin sjálf og félagsmenn þeirra. Ég hef ekki trú á að fræðslu- starf geti komið að verulegum notum, nema félögin sjálf leggi þar hönd að verki. Það verður að koma málum svo fyrir, að vinna að fræðslustörfum og ýmsu fleiru i verkalýðsfélögunum drukkni ekki i dægurmálum hverju sinni. •-

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.