Þjóðviljinn - 25.06.1982, Side 4

Þjóðviljinn - 25.06.1982, Side 4
4 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Föstudagur 25. júnl 1982 MOÐVIUINN Máigagn sósíalisma, verkalýds hreyfingar og þjóðfrelsis Ctgefandi: Útgáfufélag Þjóðviljans. Framkvæmdastjóri: Eiður Bergmann. Ritstjórar: Árni Bergmann, Einar Karl Haraldsson, Kjartan Olafsson. Fréttastjóri: Þórunn Siguröardóttir. L'msjónarmaður sunnudagsblaðs: Guðjón Friöriksson. Auglýsingastjóri: Svanhildur Bjarnadóttir. Afgreiðslustjóri: Filip W. Franksson. Blaöamenn: Auöur Styrkársdó'tir, Helgi Ólafsson Maenús H. Gislason, Olafur Gislason, Óskar Guömundsson, Sigurdór Sigurdórsson, Sveinn Kristinsson, Valþór Hlöðversson. íþróttalréttaritari: Viðir Sigurðsson. t'tlii og hönnun: Andrea Jónsdóttir Guðjón Sveinbjörnsson. I.jósmyndir:Einar Karlsson, Gunnar Elisson. Ilandrita- og prófarkalestur: Elias Mar, Trausti Einarsson. Auglvsingar: llildur Kagnars, Sigriöur H. Sigurbjörnsdóttir. Skrifstofa: Guörún Guövarðardóttir, Jóhannes Harðarson Afgreiösla: Bára Sigurðardóttir, Kristin Pétursdóttir. Sfmavarsla: Sigriður Kristjánsdóttir, Sæunn Óladóttir. Ifúsmóðir: Bergljót Guöjónsdóttir. Bílstjóri: Sigrún Báröardóttir. Innheimtumenn: Brynjólfur Vilhjálmsson, Gunnar Sigúrmundsson. Pökkun: Anney B. Sveinsdóttir, Halla Pálsdóttir, Karen Jónsdóttir. Útkeyrsla. afgreiösla og auglýsingar: Síöumúla 6, Keykjavik, sími 81J33 Prentun: Blaöaprent hf. Skal hart mœta hörðu? • Harðlinumennirnir i Vinnuveitendasam- bandi íslands hafa orðið ofaná. Þeir hafa knúið það fram að atvinnurekendasamtökin ganga nú á bak þeirra orða sinna að miða bæri að samning- um sem vernduðu kaupmátt ársins 1981 en þau orð voru forsenda þess að viðræðunefnd ASÍ frestaði allsherjarverkfalli aðfararnótt 16. júni. Harðlinumennirnir i VSÍ knúðu það fram að at- vinnurekendur krefðust meiri skerðingar verð- bóta en felst i ólafslögum og sérstakrar skerðing- ar ef fiskafli dregst saman umfram það sem gert var ráð fyrir i ársbyrjun. • i ljósi þessa munu margir telja að það hafi verið misráðið hjá viðræðunefnd Alþýðusam- bands íslands að láta blekkjast af fagurgala Þor- steins Pálssonar og fresta verkföllum. Það hefði átt að láta hart mæta hörðu og hefja hin boðuðu verkföll. En það er auðvelt að vera vitur eftirá og áreiðanlega var það ekki almennur vilji verka- fólks að hefja allsherjarvinnustöðvun fyrr en sáttaleiðir hefðu allar verið þrautreyndar. • Það verður varla talin heimtufrekja af alþýðusamtökum landsins þegar kjaraviðræður snúast um að varðveita kaupmáttinn frá siðast- liðnu ári. Og nú þegar samningaleiðin virðist vera að lokast endanlega getur vigstaða verka- lýðshreyfingarinnar verið að styrkjast vegna þessað góður afli berst á land þessa dagana. Það mun þó engum verða ljúft að tefla málum i slikan voða um hábjargræðistimann. En á hitt verður verkalýðshreyfingin að lita að fullreynt er að við harðlinumennina i VSl þýðir ekki að ræða lengur með herramannasamkomulag i huga. • Það er að sjálfsögðu algjörlega óaðgengilegt að semja við atvinnurekendur á þeim grundvelli að verði um aflabrest að ræða komi sjálfkrafa kjaraskerðing fyrir alla ASÍ linuna hjá 50 þúsund launamönnum. Þrátt fyrir versnandi viðskipta- kjör hefur á siðustu árum tekist að viðhalda heildarkaupmætti sem er með þeim hæsta sem þekkst hefur hér á landi. Ástæðan er sú að hér heíur verið ærið að gera og framleiðsluaukning ár frá ári. Hinsvegar hafa launahlutföll skekkst vegna þensiu og yfirborgana i mörgum greinum, svo og vegna launahvetjandi kerfa og af ýmsum ástæðum öðrum. Afleiðingin hefur orðið sú að enda þótt ýmis félagsleg réttindamál láglauna- fólks hafi náð fram að ganga hefur það setið eftir á botninum. Nú,þegar þvi er spáð að framleiðslu- og verðmætaminnkun verði i sjávarútvegi á þessu ári.er út i hött, miðað við það sem á undan er gengið, að fólk á lægstu laununum taki á sig af- leiðingarnar til jafns við aðra. • Verði hér um aflaminnkun að ræða er viðbúið að hún dragi úr tekjumöguleikum og minnki yfir- borganir i flestum greinum. Það mun verða öllu almennu launafólki nógu erfitt, þó að þar bætist ekki við kaupmáttarskerðing hjá fólki sem hefur fyrir smánarlega lágt taxtakaup. Það er heldur ekki verjandi þegar fyrir liggur að fjöldi manns i þjóðíélaginu hefur sex til sjöfalt fastakaup á við lágmarkslaun án þess að greiða meira en þriðj- ung þeirra tekna til heildarinnar. —ekh | Annar i launaheimur Hétt i þann mund sem i stóra stoppið kemur i samn- Iinga ASl og VSI Ut af hung- urlús til verkafólks og deil- um um hvort aflarýrnun eigi > sjálfkrafa að hafa i för með Isér kjaraskerðingu hjá lág- launafólki sýnir Dagblaðið okkur inn i annan launaheim , ilandinu. ! 6—7 faldur launamunur , Hér verður gengið Ut frá Iþvi að rétt sé skýrt frá i D og V og annað kemur þá á dag- inn sé svo ekki. En þar segir a semsagt að i nýjum ráðning- Iarsamningi viö bæjarstjór- - ann á Akureyri sé gert ráð' fyrir að laun hans á mánuði • hækki Ur 28 þUsund krónum i 134 þUsund 1. september næst- komandi með visitölubótum miðað við 122. launaflokk > BHM, og aítur 1. desember Ink. i 38 þUsund kr. meö sömu visitölubótum. Bifreið rekur Akureyrarbær fyrir bæjar- , stjórann og hann fær kr. 2 IþUsund í hUsnæðisstyrk og biðlaun i sex mánuði verði hann rekinn. Þá fær bæjar- > stjórinn laun fyrir bæjar- Iráðsfundi og stjórnarsetu i þremur bæjarfyrirtækjum. Þess skal getið að enga yfir- ■ vinnu fær hann greidda. Og viðmiðunin eru laun hjá for- stjórum Slippstöðvarinnar og Útgerðarfélagsins sem ku • I' vera enn hærri. Ráðherra- I laun og þingfararkaup eru I samanlagt um 35 þúsund kr. I um þessar mundir og á þau * ! kemur sama visitala og hjá I I láglaunafólki. j Breiðu bökin j j eru til Þetta og viðmiðunin við I forstjóra fyrirtækja gefur nokkra innsýn i launakjör , • toppanna i þjóðfélaginu. Þaö i Iþýðir að miðaö við 6 þUsund kr. er munur á lægstu laun- I um og meðaltekjum topp- > • anna orðinn sex til sjöfaldur. ■ I Þetta er svipað og tiðkast i pnágrannalöndum okkar. En | | munurinn er sá að annars- , • staðar á Norðurlöndum og i ■ Iflestum siðuðum löndum greiða menn skatta i sam- J ræmi við tekjur. Hér greiða , ■ menn með svo sem eins og 35 I IþUsund kr. á mánuði, aöeins um þriðjung launa sinna i | skatt, eða um 11 þúsund kr. á ■ • mánuði. IÞetta segir okkur að það I má finna breiöu bökin i þessu | þjóðfélagi og leggja meira á , • þau en gert er. Finni stjórn- ■ Ivöld þau ekki er sjálísagt aö fjölmiðlar geri sér far um að | hafa uppi á þeim. Alþjóðaráðstefna um kjarnavopna- afvopnun Ýmislegt bitastætt var i ræðu tslands á auka-þingi Sameinuðu þjóðanna um afvopriunarmál, sem Tómas A. Tómasson sendi- herra flutti 15. þessa mánaðar fyrir utan almenna frasa og trúnaðaryfirlýsingu tii NATO. Þar er meðal annars fjallað um þær hugmyndir, er uppi hafa verið um alþjóðaráðstefnu, sem fjalla myndi um kjarnorku- vopnaafvopnun i Norður- A'tlántshafí. Fulltrúar Alþingis á afvopnunarráðstefnunni ræddu hana m.a. við sendi- nefndir ýmissa landa i sl. viku og nú siðustu dagana. „Islenska þjóðin hefur vaxandi áhyggjur af vigbúnaðarkapphlaupinu á höfunum”, sagði Tómas A. Tómasson m.a. i ræðu sinni. „Kafbátar hlaðnir kjarnorku- vopnum sigla um öll heimsins höf og virðast ekki hika við að læðast um i landhelgi strand- rikja eins og dæmin sýna. Með legu landsins á hernaðar- lega mikilvægu svæði i Norður- Atlantshafi er eðlilegt, að Islendingar óttist þessi hernaðarumsvif umhverfis landið. Á Alþingi íslendinga hafa komið fram hugmyndir um að athugaö verði hvernig stemma megi stigu við þessari uggvænlegu þróun og i þvi sam- bandi rætt um möguleikann á þvi að haldin verði alþjóðaráð- stefna um kjarnavopn á Norður-Atiantshafi. ” Mannslífið á þúsundkall I lok ræðunnar var á hinn bóg- inn vikið að þeim tröll- auknu fjárhæðum, sem sóað er i allar tegundir vigbúnaðar viðs- vegar i heiminum á sama tima og stór hluti mannkyns á vart til hnifs og skeiðar. „1 nýlegu upplýsingariti frá Barnahjálp Sameinuðu þjóð- anna er gefin yfirþyrmandi mynd af einum þætti þessa ástands og ætti okkur að vera hollt að heyra nokkrar stað- reyndir sem þar koma fram. A árinu 1981 var barnslifið i heim- inum virt á 1.000 krónur á ári. Hefði þessari upphæð verið eytt á skynsamlegan hátt handa hverjum hina 500 miljóna fátækustu mæðra og barna i heiminum, hefði mátt sjá þeim fyrir fullnægjandi fæði, heilsu- gæslu, undirstöðumenntun og ómenguðu vatni. Jafnframt þvi að draga úr hinni sáru neyð 500 miljóna barna hefðu slikar ráð- stafanir stuðlað að auknum klippt hagvexti á komandi árum. Slikar aðgerðir hefðu fullnægt þörfum hundruð miljóna barna, en um leið orðið einhver besta fjárfesting heimsbyggðarinnar. Of hátt verð A árinu 1981 reyndust 1.000 krónur á ári hærra verð en heimsbyggðin var reiðubúin að greiöa. Afleiðingin varð sú, að 1 barn dó aðra hverja sekúndu, eða samtals 17 miljonir barna á árinu 1981. Aðeins 10% af fátæk- ustu börnum heimsins voru bólusett gegn barnasjúkdóm- um. Hver bólusetning kostar 50 krónur á barn. Það reyndist hinsvegar of dýrt. Og afleið- ingin var dauði 5 miljóna barna, vegna þess aö þau voru óbólu- sett. Og árið 1982 verður ekkert betra. Nú á þessum degi munu 40 þúsund börn látast. 100 miljónir barna munu fara hugruð að sofa i kvöld, og áður en árið er liðið hafa 10 miljónir barna beðið varanlegt tjón til likama og sálar áf næringar- skorti. Þetta eru óhugnanlegar stað- reyndir. Okkur hlýtur öllum að vera hollt að hafa þær i huga, þegar við ræðum hinar gifurlegu upphæðir sem varið er til vig- búnaðar, bæði i þróunarrikj- unum og í iðnrikjum. Það er með þetta i huga sem Norður- löndin 5 hafa lagt hér fram á þessi þingi vinnuskjal um sam- band afvopnunar og þróunar. Það er von rikisstjórnar minnar að flestir geti stutt þau sjónar- mið, sem þar eru sett fram. Látum verkin tala Það er ekki nóg að gefa fögur fyrirheit og vera sammála um ógn vigbúnaðar og ragnarök kjarnorkustyrjaldar. Látum ' verkin tala. Mikilvægast er, að allt verði gert til að stuðla að gagnkvæmu trausti þjóða i milli, þannig að hægt verði að draga úr vigbúnaði og nota þess i stað þá fjármuni, sem við það sparast, til að vinna að félags- legum og efnahagslegum fram- förum um heim allan”. Látum verkin tala: Við getum byrjað á þvi að nifalda þróunar- aðstoð Islendinga til þess að ná þvi marki að hvert mannsbarn hér á landi legði eitt þúsund kr. á ári til björgunar mannslifa, puöað i afvopnunarmálum, og stutt það að NATO spari sér nýju kjarnorkuvopnin og aðildarrikin verji þess i stað fjármunum til þróunaraðstoðar. — ekh •9 skorið

x

Þjóðviljinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.