Dagblaðið Vísir - DV - 17.05.1996, Blaðsíða 12

Dagblaðið Vísir - DV - 17.05.1996, Blaðsíða 12
FOSTUDAGUR 17. MAI1996 Utgáfufélag: FRJALS FJOLMIÐLUN HF. Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON Ritstjóri: JÓNAS KRISTJÁNSSON Aðstoðarritstjóri: ELIAS SNÆLAND JÓNSSON Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON Auglýsingastjóri: PÁLL STEFÁNSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLT111, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14,105 RVÍK, SÍMI: 550 5000 FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999 GRÆN númer: Auglýsingar: 800 6272. Áskrift: 800 6270 Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/ Ritstjórn: dvritst@centrum.is - Auglýsingar: dvaugl@centrum.is. - Dreifing: dvdreif@centrum.is AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 482 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 461 1605 Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Filmu- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF,- Prentun: ÁRVAKUR HF. Áskriftarverð á mánuði 1700 kr. m. vsk. Lausasöluverð 150 kr. m. vsk., helgarblað 200 kr. m. vsk. DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. Eytt en ekki sparað íslendingar eru samir viö sig. Um leið og heldur fer að birta til í efnahag og þjóðarbúskap fara þeir að eyða um efni fram. Þá göslast menn af stað á bjartsýninni einni saman og vonast til þess að ná endum saman. Þetta „reddast" sögðu menn á árum áður og skelltu sér í slag- inn að óathuguðu máli. Þessi hugsunarháttur virtist vera á undanhaldi enda hefur verið þröngt í íslensku þjóðarbúi undanfarin ár. Þótt kreppan sé ekki eftirsóknarverð kennir hún einstak- lingum og fyrirtækjum að fara vel með fé. Þá lexíu hafa margir lært að undanförnu. Því kémur það nokkuð á óvart hve menn eru fljótir að gleyma um leið og bata- merki í efnahagslífi láta á sér kræla. Það kom fram hjá Davíð Oddssyni forsætisráðherra á aðalfundi Vinnuveitendasambandsins á þriðjudag að hagvöxtur og umsvif í þjóðarbúskapnum væru að nálg- ast þau mörk sem samrýmast stöðugleika og jafnvægi. Því væri nauðsynlegt að vera á varðbergi gagnvart þenslu. Forsætisráðherra nefndi sem dæmi að almennur inn- flutningur hefði aukist um 10-15 prósent fyrstu fjóra mánuði þessa árs miðað við sama tíma í fyrra. Þjóðhags- stofnun hafði hins vegar spáð 5 prósenta aukningu inn- flutnings á árinu. Talið er að kaupmáttur ráðstöfunartekna aukist um 8-8,5 prósent á árunum 1995 og 1996. Aukningin virðist ætla að skila sér strax í neyslu heimilanna en ekki í sparnaði. Þarna er óðagoti landsmanna rétt lýst. Það er rokið til og fjárfest í stað þess að nýta bætta stöðu til hag- ræðingar. Skuldir heimilanna hafa aukist mjög undangengin samdráttarár. Margir hafa jafnvel talið skuldastöðu þeirra komna að hættumörkum. Greiðsla skulda er því skynsamlegri en aukning þeirra. Þannig búa menn í hag- inn. Verði viðvarandi bati, svo sem vonir standa til, kem- ur tími aukinna fjárfestinga síðar. Horfur í þjóðarbúskap okkar eru bjartari nú en verið hefur um árabil. Afkoma fyrirtækja er almennt góð. Sá stöðugleiki sem verið hefur styrkir undirstöður þeirra. Horfur eru á auknum þorskafla á næsta ári og úthaf- sveiði íslenskra skipa hefur gefið vel af sér. Um leið og þetta hefur styrkt fyrirtækin hefur kaup- máttur batnað. Tími var kominn til eftir langt kyrrstöðu- tímabil. Kjarasamningar eru lausir um áramót. Þá ríður á að aðilar vinnumarkaðar nái skynsamlegum samning- um. Almenningur á að njóta bættrar stöðu fyrirtækja en varast ber kollsteypu. Stöðugleikann verður að varð- veita. Forsætisráðherra hefur falið Þjóðhagsstofnun að vinna að samanburði á launum og lífskjörum hér á landi og í Danmörku. Þar eru laun góð enda hafa íslendingar sótt þangað í auknum mæli. Mikilvægt er að fá þessa nið- urstöðu. Eðlilegt er að keppa að því marki að kjör íslend- inga séu eins og best gerist hjá nágrannaþjóðunum. Það gerist hins vegar ekki í einu vetfangi þótt margir bíði óþolinmóðir. Hættan á þenslu er fyrir hendi og því ber að fara að með gát. Vítin eigum við að þekkja og var- ast. Verðbólgan fer af stað með viðeigandi hliðarverk- unum. Skuldum vafið fólk ætti að hafa kynnst kostum lítillar verðbólgu. í þessu ljósi ber að skoða þau varnaðarorð forsætisráð- herra að umsvif í þjóðarbúskapnum séu að nálgast þau mörk sem samrýmast stöðugleika og jafnvægi. Jónas Haraldsson „Alis eru 20.800 Islendingar búsettir erlendis og fjölgaði þeim um 10% milli áranna 1994 og 1995," segir Gísli m.a. ígrein sinni. Á að lögbinda lág- markslaun á íslandi? Já, vegna þess að fátækt hreiðr- ar um sig. Lág laun hafa leitt til fá- tæktar á Islandi sem hefur orsak- að fólksflótta frá landinu. íslend- ingum fjölgaði 50% meira í Dan- mörku en á íslandi árið 1995. Alls fluttu 1060 manns til Danmerkur 1994. íslendingum fjölgaði um 30% í Noregi og um 60% á Grærdandi. Alls eru 20.800 íslendingar búsett- ir erlendis og fjölgaði þeim um 10% milli áranna 1994 og 1995. Fátækt fjölmargra á íslandi hef- ur leitt til matargjafa til þúsunda einstaklinga hér á landi, sam- kvæmt upplýsingum hjálparstofh- ana og ým'issa líknaraðila. Sífellt hefur aukist hjálparstaf innan- lands vegna bágs ástands. Félags- leg aðstoð sveitarfélaga hefur auk- ist svo mjög síðustu mánuði að fjármunir til félagslegrar aðstoðar samkvæmt fjárhagsáætlun þeirra Kjallarinn Gísli S. Einarsson þingmaður Alþýðuflokksins í Vesturiandskjördæmi „Hér með skora ég á aðila vinnumarkað- arins og ríkisstjórn íslands að ganga nú til samninga út frá þessum forsendum. Þá þarf ekki að grípa til þeirra neyðarráðstaf- ana sem hér er rætt um." fyrir 1996 eru uppurnir nú þegar hjá mörgum þeirra. Félagsmála- stofhanir hafa ekki um árabil átt jafh annríkt við fátækrahjálp. Á síðasta ári voru veittir 1,2 milljarðar króna á íslandi til beinnar félagslegrar hjálpar. Þar sem ekki hefur tekist með samn- ingum að knýja fram hækkun lægstu launa ber Alþingi íslend- inga skyldá til að grípa inn í þessi mál með lagasetningu. Hækkun lægstu launa í 80.000 kr. á mánuði leiðir einungis til velferðar í ís- lensku þjóðfélagi og bættrar af- komu einstaklinga þess. Það er ekkert nema viðurkenning á stað- reyndum því þeir sem hafa lægri laun verða að fá aðstoð á einhvern hátt frá ríki, sveitarfélögum eða sínum nánustu. Láglaunastefna leiðir einnig til skattsvika en það verður skýrt betur með annarri grein. ísland eftirbátur viðmiðunarlanda Á undanförnum árum og síðast- liðnum mánuðum hefur komið berlega í ljós að lágmarkslaun á ís- landi eru orðin áberandi lægri en í helstu viðmiðunarlöndum okkar. Ástæður eru líklega margar og flókið mál að rekja þær. Taka þarf tillit til margra þátta til sönnunar slíkum fullyrðingum. En ég leyfi mér að vísa til skýrslna Eddu Rós- ar Karlsdóttur hagfræðings sem hún vann fyrir Verkamannasam- band Islands og Verslunarmanna- félag Reykjavíkur til sönnunar mínu máli. Þess vegna er lagt fram frumvarp Á Alþingi íslendinga hafa verið lagðar fram fyrirspurnir og tillög- ur sem allar ganga í þá átt að fá upplýsingar um stöðu fjölskyldna á íslandi í samanburði við ná- grannalöndin og spurt hefur verið hvBrsu miklum upphæðum sé yar- ið hjá einstökum sveitarfélögum til aðstoðar vegna afkomuvanda fjölskyldna. Svör hafa öll gengið í þá veru að ljóst má vera, þeim er vilja vita, að fátækt er að hreiðra um sig á íslandi. Slíkt er þjóðar- skömm. Því flyt ég undiritaður frumvarp til laga um lágmarks- laun. Ég er þess fullviss að enginn þingmaður telur 80.000 kr. lág- markslaun vera of há laun - því ætti að veitast auðvelt að fá það samþykkt. Hlutverk aðila vinnu- markaðarins verður síðan að sjá til þess að þeir sem hafa 180.000 kr. eða meira fái enga hækkun á sín laun. Þeir sem voru með laun að þeirri upphæð fái hlutfallslega hærri upphæð í krónutölu greidda, þeim mun lægri sem laun voru nær umræddri upphæð. Hér með skora ég á aðila vinnu- markaðarins og rfkisstjórn íslands að ganga nú til samninga út frá þessum forsendum. Þá þarf ekki að grípa tO þeirra neyðarráðstaf- ana sem hér er rætt um. Gísli S. Einarsson Skoðanir annarra Obrenglað uppeldi „Ekkert getur komið í stað atlætis, umhyggju, aga, kennslu og uppeldis foreldranna.... Það getur kost- að átak að hafa kjark til þess að fara á móti straumn- um, ekki síst þegar börnin eru komin á unglingsár- in. En staðfesta og agi heimilanna mun tvímælalaust skila þjóðfélaginu einstaklingum sem eru hæfari til þess að takast á við lífsbaráttuna en þeir sem vaxið hafa úr grasi án góðs uppeldis." Úr forystugrein Mbl. 15. maí. Til varnar gegn ofbeldinu „Ofbeldið síast inn hjá fólki, enda þótt það sé óvar- legt að kenna einhverri einni mynd um eitthvert til- tekið atvik. Eflaust eru þetta meira langtímaáhrif, ofbeldið lítur út fyrir að vera í lagi á hvíta tjaldinu, en síðan eru svona hlutir að gerast í kringum okk- ur. Ofbeldinu hefur verið komið inn á afar lúmskan hátt í stórmyndirnar sem eru framleiddar af pen- ingavélinni í Hollywood. Þar þurfa allir að ganga fet- inu lengra en hinir og hlutirnir verða yfirgengilegir. . . . í Bandaríkjunum þar sem versta ofbeldið er framleitt eru menn með ýmsu móti að búast til varn- ar gegn ofbeldismyndunum." Auður.Eydal í Tímanum 15. maí. Ungir alþýðuf lokksmenn „Unga kynslóðin í flokknum er náttúrlega alin upp við mikið agaleysi.... fyrirmyndirnar hafa ein- faldlega ekki verið fyrirmyndir. En enn er von. Sam- band ungra jafnaðarmannahefur byggst hægt og ró- lega upp síðustu árin, á meðan gengi flokksins hefur verið upp og ofan - reyndar aðallega ofan. Við skul- um vona að næstu kynslóð takist betur að tileinka sér mannasiði og náungakærleik." Þóra Arnórsdóttlr í Alþýðublaðinu 15. mai.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.