Dagblaðið Vísir - DV - 18.12.1997, Qupperneq 14

14
FIMMTUDAGUR 18. DESEMBER 1997
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaöur og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON OG ÖSSUR SKARPHÉÐINSSON
Fréttastjórar: JÓNAS HARALDSSON OG ELÍN HIRST
Auglýsingastjóri: PÁLL ÞORSTEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaöaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI11,105 RVÍK,
SÍMI: 550 5000
FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999
GRÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777
Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/
Ritstjórn: dvritst@centrum.is - Auglýsingar: dvaugl@centrum.is. - Dreifing: dvdreif@centrum.is
AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 4611605
Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Filmu- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF.
Áskriftarverð á mánuði 1800 kr. m. vsk. Lausasöluverð 160 kr. m. vsk., Helgarblað 220 kr. m. vsk.
DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
Evrópa sundrast
Lokið er skammvinnu tímabili uppstokkunar eftir frá-
fall Sovétríkjanna. Evrópa er að skiptast á nýjan leik og
á þann hátt, að kaþólsk ríki fá inngöngu í vestrænt sam-
félag, en orþódox og íslömsk ríki fá það ekki. Austur-
mæri Habsborgararíkisins hafa verið endurvakin.
Kaþólsku löndin Pólland, Tékkland og Ungverjaland
hafa fengið aðild að Atlantshafsbandalaginu. Sömu lönd
og Slóvenía og Eistland að auki hafa komizt í forgangs-
röð aðildar að Evrópusambandinu. Hins vegar verður
Tyrkland áfram að vera úti í kuldanum.
Margir telja, að Evrópa sé núna loksins að skiptast á
eðlilegan hátt, milli fornra menningarheima. Vestan
hins nýja jámtjalds verði arftakaríki Hins heilaga róm-
verska keisaradæmis, en austan þess verði arftakaríki
Miklagarðs, heimkynni Tyrkja og Rússa.
Sagnfræðingar draga núna foma línu langsum eftir
Evrópu, þar sem Eystrasaltsríkin lenda vestan við, en
austan við Úkraína mestöll, Hvíta-Rússland, Rúmenía,
Búlgaría, Serbía, Svartfjallaland, Makedónía og raunar
Grikkland líka eins og Tyrkland, Albanía og Bosnía.
Þær raddir eru farnar að heyrast, að ekki sé aðeins
þátttaka Tyrkja í Atlantshafsbandalaginu sagnfræðileg
tímaskekkja, heldur sé þátttaka Grikkja í Atlantshafs-
bandalaginu og Evrópusambandinu það einnig. Þessi
frávik séu úreltur arfur frá dögum kalda stríðsins.
Minnt er á, að Grikkir séu yfirleitt til vandræða í Evr-
ópusambandinu, sendi þangað gagnslausa forstjóra og
afleita fundarstjóra, en séu harðdrægir við að skafa upp
úr gullkistunum. Ennfremur er minnt á endalausar erj-
ur Grikkja og Tyrkja, sem varði vestrið litlu.
Tyrkir benda á þessa skiptingu Evrópu. Þeir segjast
vera úti í kuldanum, af því að þeir séu íslömsk þjóð. Það
sé eina skýringin á því, hvers vegna þeir séu látnir híma
í biðsölum Evrópusambandsins, en fram fyrir séu tekin
kaþólsk ríki, sem eru nýkomin í biðröðina.
Evrópusambandið bendir hins vegar á tregðu Tyrkja
við að bæta mannréttindi og koma málum Kúrda í
mannsæmandi horf. Meðan enginn bati verði á þessum
tveimur sviðum sé þess ekki að vænta, að Tyrkland
verði tekið í réttlætissamfélag Vestur-Evrópu.
Sannleikurinn er vafalaust miðja vega milli þessara
sjónarmiða. Ekki er umdeilt, að Tyrkir hafa látið undir
höfuð leggjast að laga til hjá sér. Það er um leið þægileg
afsökun fyrir að fresta endalaust að taka afstöðu til óska
þeirra um að komast í fínimannsklúbbinn.
Stríðið í arfaríkjum Júgóslavíu vakti minningu um
forna skiptingu Evrópu. Hinir orþódoxu Serbar nutu
stjórnmálastuðnings Rússa og viðskiptastuðnings
Grikkja, en hinir kaþólsku Króatar nutu stuðnings ítala,
Austurríkismanna og Suður-Þjóðverja.
Bosnía hefur reynzt vera skurðpunktur þriggja menn-
ingarheima. Þar mættust íslam, austurkristni og vestur-
kristni. Stuðningsríki málsaðila skiptust eftir hreinum
trúarbragðalínum, að öðru leyti en því, að múslímar
nutu að nokkru réttlætishneigðar Vesturlanda.
Þegar íslenzkur utanríkisráðherra segir skiptingu
Evrópu heyra sögunni til, og íslenzkur leiðarahöfundur
segir Evrópu vera að sameinast, tala þeir þvert gegn
augljósum staðreyndum. Evrópa er því miður að frjósa
að nýju í fornar fylkingar eftir skammvinna hláku.
Ný lína hefur verið dregin suður eftir Evrópu nokkru
austar en gamla járntjaldið. Stjórnmálaþróun ársins 1997
bendir til, að nýja jámtjaldið sé að sundra Evrópu.
Jónas Kristjánsson
„Ekkert bendir til þess að kapp Suðrnesjamanna við sjósóknina hafi minnkaö..." segir m.a. í greininni. - í Sand-
gerðishöfn.
Framsal vængir
kvótakerfisins
umfram það sem út-
hlutað er til útgerð-
arfyrirtækja á svæð-
inu.
Á síðasta fisk-
veiðiári keyptu
Reyknesingar
þannig 19 þús. tonna
leigukvóta til sín af
bolfiski. Þetta eru
tæp 70% af öllum
þeim kvóta sem
seldur er fyrir pen-
inga en aðeins um
14% af þeim kvóta-
tiifærslum sem fóru
fram með skiptum á
afíaheimildum og
leigu innan ársins á
síðasta fiskveiðiári.
„Það vita allir að útgerðarmenn
greiða gjald fyrir aflaheimildir
sínar og enn frekari gjaldtaka
breytir engu um framsal afla-
heimilda né eignarhaidið.u
Kjallarinn
Kristján Pálsson
alþingismaður
Ýmis öfl í þessu þjóðfélagi hafa
leynt og ljóst unnið gegn núver-
andi fiskveiðistjórnunarkerfí án
árangurs. Þrátt fyrir mikinn áróð-
ur hefur ekki tekist að sannfæra
fólk um að gallarnir sem þvi fylgja
séu það miklir að réttlætanlegt sé
að skipta fyrir eitthvað sem eng-
inn þekkir.
Barátta þessara afla hefur því
snúist í höndum þeirra og er nauð-
vömin núna að beina athyglinni
að útfærslu kvótakerfisins og
sveigjanleika þess sem felst í
frjálsu framsali aflaheimilda.
Þetta hefur komið glöggt fram á
síðum DV síðustu dagana vegna
frétta um kaup Reyknesinga á
aflaheimildum á síðasta fiskveiði-
ári.
Fast þeir sóttu sjóinn...
Þannig orti Ólína Andrésdóttir
um Suðurnesjamenn. Ekkert
bendir til þess að kapp Suður-
nesjamanna við sjósóknina hafi
minnkað þrátt fyrir mikla tak-
mörkun á veiði með kvótakerfmu
og vegna sölu aflaheimilda af
Suðurnesjunum norður I land og
til Vestfjarða.
Mikil sóknargeta Reyknesinga
sem og áhugi fyrir veiðum og
vinnslu sjávarfangs hafa haldist
óbreytt og er hér að þróast upp
mjög sérhæfð og jafnframt arð-
bærasta fiskvinnsla landsins sem
borgar hærra verð fyrir aflann og
nær einu hæsta verði á erlendum
mörkuðum. Mikil arðsemi og
sóknarmáttur verður til þess að
hingað þarf að kaupa mikinn fisk,
Framsalið er Reyknesingum þvi
nauðsynlegt.
Fyrir þá sem vilja vinna
fisk
Þessi miklu kvótakaup hafa orð-
ið andstæðingum kvótakerfisins
tilefni til að kalla Reyknesinga
„hjáleigu kvótakjördæmanna" og
Guðjón A. Kristjánsson, forseti
FFSÍ, segir: „Leiguliðarnir hljóta
að hafa þann mann-
dóm“! þegar hann talar
um Reyknesinga í DV
13. þ.m.
Það er af sem áður var
þegar mestu sjósókn-
arnir þessa lands voru
hetjur og máltækið
„þeir fiska sem róa“
hvatningarorð. Nú eru
Reyknesingar upp-
nefndir fyrir að kaupa
til sín físk svo þeir geti
róið og kjördæmið
„hjáleiga" vegna þess
að hér nenna menn að
veiða og vinna fisk.
Þessir menn virðast
ekki átta sig á því að
framsalið er upp-
spretta þeirra sókn-
arfæra sem orðið
hafa í sjávarútvegi
síðustu ára. Þeir
virðast ekki átta sig á
því að það er eina
von ungra sjómanna
til að komast í út-
gerð. Að setja á veiði-
leyfagjald í stað fram-
salsins, eins og Ágúst
Einarsson tönglast á, er sorgleg til-
raun til að fá athygli.
Það vita allir að útgerðarmenn
greiða gjald fyrir aflaheimildir
sínar og enn frekari gjaldtaka
breytir engu um framsal aflaheim-
ilda né eignarhaldið. Hugmyndir
um að afnema framsalið gera ekk-
ert annað en skaða sjávarútveginn
og um leið afkomu þjóðarinnar.
Kristján Pálsson
Skoðanir annarra
Samstiga í forvörnunum
„Sveitarstjórnarmenn gefa vímuvömum æ meiri
gaum og íbúar margra sveitarfélaga hafa gerst æ
virkari þátttakendur í afstöðu sinni gegn vímuefna-
neyslu... Mörg sveitarfélög hafa gefið út samræmda
stefnu í vimuvömum. Þau þurfa að fylgja eftir þeimi
stefnumótun og stuðla þannig markvisst að möguleg-
um árangri á sviði vímuvama... Reynslan hefur sýnt
að miklu máli skiptir að foreldrar haldi vöku sinni,
viöhaldi og efli með sér samstöðu og sjái til þess að
reglum verði fylgt.“
Ómar Smári Ármannsson, í Mbl. 17. des.
Afstaða samgönguráðherra
„Ég er undrandi á afstöðu ráðherrans. Við í flug-
ráði höfum í eitt og hálft ár spurst fyrir um eldsneyt-
isgjaldið og fengið fá svör frá Flugmálastjóm, inn-
heimtuaðila gjaldsins. Loks þegar svör komu reynd-
ust fyrri svör röng. Flugmálastjórn vissi ekki betur
né heldur skrifstofustjóri samgönguráðuneytisins
sem situr flugráðsfundi. Halldór virðist vita það sem
fulltrúar hans vita ekki... Þetta mál þarf augljóslega
að skoða miklu betur og raunar rannsaka rækilega
af þar til bærum aðilum."
Gunnar Hilmarsson, í Degi 17. des.
Einstæð bók Esra
„Það er aldeilis fágætt nú á dögum að menn gefi
sig með þeim hætti sem Esra gerir í sinni bók. Enda
vekur það viðbrögð, sterk viðbrögð. Þessi bók er
ekki fyrir alla. Það hugrekki og sú eftirfylgja sem
hér er á ferð eiga greinilega ekki upp á pallborðið
hjá ýmsum... Hér er á ferðinni einstæð bók að mínu
mati... Hvorutveggja, hinn sammannlegi þáttur, sem
og persónulegt lífshlaup Esra sjáifs, er tekið þeim
tökum að snertir mann djúpt. Oft og tíðum hittir
maður sjálfan sig fyrir við lestur þessarar bókar.“
Slgurður Skulason, í Mbl. 17. des.