Dagblaðið Vísir - DV - 14.02.2001, Blaðsíða 6

6
MIÐVIKUDAGUR 14. FEBRÚAR 2001
Fréttir ÐV
Rannsóknastjóri Gallup á íslandi kastar steinum úr glerhúsi
Mislagðar hendur
- alvarleg mistök hafa orðið í framkvæmd skoðanakannana Gallups á íslandi
7%
6
5
V. 4
Frávik skoðanakannana frá
kosningaúrslitum
5,5
1,3 1,3
■HDV
Félagsvísindastofnun
Hagvangur
Skáís
ÉÉlGallup
Markaössamskipti
2,2

Borgstjkosn. Þingkosn. Borgstjkosn.
1990 1991 1994
Þingkosn.
1995
Borgstjkosn. Þingkosn.
1998 1999
S3
Sveitastjórnakosningar í Reykjavík 1998 1:53
- meðalfrávik skoðanakannana ^ yg
1,6
1,4
1,2
1,0
0,8
0,6
0,4
0,2
0
0,15
0,80
1,00
DV
0= Úrslit kosninga
Félagsvísinda- GALLUP
stofnun
Markaðs-
samskipti
Þorlákur Karlsson, rannsókna-
stjóri hjá Gallups á íslandi, sagði í
fréttum ríkissjónvarpsins þann 2.
febrúar sl. aö hlægilegt væri að
halda að nokkrar sekúndur í sjón-
varpi geti leitt til þess að tugþús-
undir hætti við að kjósa ákveðinn
flokk. Vísaði hann þar með vand-
lætingu til síðustu könnunar DV
um fylgi stjórnmálaflokka sem
sýndi ólíka niðurstööu miðað við
Gallupkönnun um sama mál.
Rannsókna-
stjórinn gefur
hins vegar enga
skýringu á hvers
vegna Gallup
mælir ekki mikl-
ar sveiflur á fylgi
t.d. Samfylkingar
í tengslum við
umfjöllun á þingi
um dóm Hæsta-
réttar í svoköll-
uðu öryrkjamáli
og viðbrögð ríkis-
stjórnarinnar. Vekur það óneitan-
lega spurningar um hvort með að-
ferðafræði Gallups sé hreinlega
hægt að mæla breytingar líðandi
stundar. Gallup gerir mánaðarlega
kannanir um fylgi flokkanna, að
þessu sinni var könnunin gerð dag-
ana 3. til 30. janúar, eða á 27
daga tímabili. Umrædd könnun
DV var hins vegar gerð á einum
degi, 28. janúar. Könnunin sýndi
að Samfylkingin tapaði miklu fylgi
á nokkrum dögum frá könnun sem
gerð var 12. janúar. Það sem var 1
umræðunni þann daginn og næstu
daga þar á undan hlýtur að vera
fólki ferskara í minni en eitthvað
sem gerðist á öðrum tíma. Könnun-
in var gerð í kjölfar margendursýn-
inga á átakanlegu aðsvifi heilbrigð-
isráðherra í beinni útsendingu, þar
sem Össur Skarphéðinsson stóð
álengdar að því er virtist aðgerða-
laus. Hvort þetta atvik, eða mál-
flutningur Össurar og Samfylkingar
á þingi um öryrkjamálið, hefur haft
úrslitaáhrif á afstöðu fólks í könn-
uninni verður aldrei upplýst.
Hitt er augljóst að könnun DV
mældi hughrif kjósenda á því
augnabliki sem könnunin er gerð.
Könnun sem gerð er yfir langt tíma-
bil, eins og könnun Gallups, mælir
slík skyndihughrif mjög illa vegna
þess að úrtak könnunarinnar þann
dag er væntanlega sáralítið. Kann-
anir DV fyrir og eftir umfjöllun Al-
þingis um öryrkjamálið mældu
einmitt afstöðu fólks í hita leiksins
eins og ætlunin var. Ef kannanir
ættu einungis að sýna meðaltalsút-
komu yfir langt tímabil þá væri
eðlilegast að birta aðeins niðurstöð-
ur einu sinni á ári, eða jafnvel einu
sinni á fjögurra ára fresti. Slíkt er
ekki tilgangurinn með könnunum
DV. Þeim er beinlínis ætlað að
mæla breytingar á skoðunum al-
mennings til ýmissa málefna á þeim
Miðlar af dapurri
tóbaksreynslu
Kvikmyndaleikarinn og fyrrum sí-
garettufyrirsætan Alan Landers hefur
undanfama daga heimsótt fjölda fram-
haldsskóla á landinu til að fræða fram-
haldsskólanemendur um skaðsemi
reykinga og þær snörur sem tóbaks-
iðnaðurinn leggur um háls ungmenna.
Landers hefur einnig átt fund með for-
seta íslands, herra Ólafi Ragnari
Grímssyni, á Bessastöðum og í gær
fundaði hann með nemendum í
Kvennaskólanum.
Landers var um árabil fyrirsæta fyr-
ir Winston-tóbaksframleiðandann og
vann að því að markaðssetja sígarettur
meðal ungs fólks. Sjálfur var Landers
stórreykingamaður og telur það hafa or-
sakað það að hann hefur fengið krabba-
mein i bæði lungun, gengist undir
hjartaaðgerð og orðið fyrir skemmdum
á raddböndum og taugum. -MA
tíma sem þær eru teknar. Þorláki
finnst þetta hlægilegt en forsvars-
menn Gallups minnast hins vegar
ekkert á ítrekuð alvarleg mistök í
sínum könnunum. í þessu sam-
bandi má benda á aö erlendis þykja
skoðanakannanir sem byggja á
könnun yfir einn dag áreiðanlegar
og gera fjölmargir íjölmiðlar og fyr-
irtæki slíkar kannanir, þar á meðal
Gallup víða um heim. Gagnrýni
rannsóknastjórans virðist því hitta
viðurkennda erlenda fræðimenn og
fjölmiðla fyrir. Einnig má benda á
að úrslit kosninga ráðast af afstööu
kjósenda á kjördegi en ekki upp-
söfnuðu viðhorfi þeirra yfir langt
tímabil, sem Gallup á íslandi telur
eðlilegt að miða við.
Alvarlegur galli
Það þarf ekki að líta lengra en til
síðasta árs til að finna fréttir af slík-
um mistökum. í mars 2000 var t.d.
frétt um margþætt alvarleg mistök
gerð i fjölmiðlakönnun Gallups er
varðar mælingu á notkun netmiðla.
Svarmöguleikar voru sjö en aðeins
var gefinn kostur á að merkja við
sex þeirra. Af þessu leiðir að svörin
reyndust gagnslaus og niðurstaðan
því ekki marktæk. Þá var einn net-

Innlent fréttaljós
Hörður Kristjánsson
blaðamaður
miðillinn, Leit.is, hreinlega snið-
genginn. Sá miðill var í könnun
PriceWaterhouse Coopers um svip-
að leyti mældur sem þriðja stærsta
netsvæði landsins.
„Ekki besta mælingin"
I maí á siðasta ári viðurkennir sér-
fræðingur Gallups beinlínis galla í
könnun um sjónvarpsáhorf. Þá töldu
forsvarsmenn íslenska útvarpsfélags-
ins að áhorf á fréttatíma Stöðvar 2
væri vanmetið vegna aðferðafræði
Gallups við könnunina. í fjölmiðla-
könnuninni er áhorf mælt í 15 mín-
útna bilum en þátttakendur í könnun-
inni skrá aðeins hjá sér þá stöð sem
þeir horfa mest á innan hvers tímabils.
„Okkur er uppálagt að mæla sjón-
varpsdagskrána í kortersbilum.
Þetta hefur verið tiltölulega einfalt
en Stöð 2 breytti dagskránni mikið
og það veldur vandræðum,“ sagði
Hafsteinn Már Einarsson sem stýrði
könnuninni af hálfu Gallups. „Það
er alveg ljóst að það er ekki besta
mælingin að hafa þetta í kortersbil-
um þegar dagskráin er á skjön við
þessi kortersbil og væri ákjósan-
legra að hafa bilin styttri, jafnvel
fimm mínútur," segir hann og við-
urkennir að hugsanlega hafi áhorf
frétta Stöðvar 2 verið vanmetið.
Og aftur berst gagnrýni á Gallup-
könnun 6. maí i fyrra. Þá gerði Vís-
ir.is alvarlegar athugasemdir við
fjölmiðlakönnun sem Gallup-ls-
lenskar markaðsrannsóknir gerði í
mars það sama ár. Visir.is gagnrýn-
ir m.a. einkunnagjöf um fyrir
hversu vel viðkomandi netmiðlar
höfða til fólks. Vísir.is gerði alvar-
legar athugasemdir við þessa niður-
stöðu vegna þess að grunngögn sýni
að þetta hafi beinlínis verið rangt.
Strik.is nýtti sér niðurstöður
könnunarinnar í auglýsingum. Þar
var sagt að samkvæmt fjölmiðla-
könnun Gallups heimsæktu ríflega
36,6% netverja Strikið reglulega.
Vísir.is sagði þar vera farið með
rangt mál. Könnunin hafi í fyrsta
lagi ekki mælt reglulegar heimsókn-
ir á Netið heldur einungis þá sem
einhvem tíma hafi heimsótt við-
komandi netmiðil. í öðru lagi hafi
talan ekki verið 36,6% heldur 35,6%.
Frá upphafi var sú leið farin við
gerð skoðanakannana á DV að taka
slembiúrtak úr símaskrá og hafa
jöfn skipti á milli kynja, lands-
byggðar og höfuðborgarsvæðisins.
Þrátt fyrir gagnrýni samkeppnisað-
ila tala staðreyndirnar sinu máli.
Skoðanakannanir DV hafa iðulega
reynst nákvæmari öðrum könnun-
um og næst niðurstöðum kosninga.
Áfram mætti halda með mistaka-
feril Gallup, en samanburði á áreið-
anleika skoðanakannanna miðað
við úrslit margra kosninga hafa
áður verið gerð skil í DV. -HKr.
Reykingar hættulegar
Kvikmyndaleikarinn og fyrrum sígarettufyrirsætan Alan Landers fræddi nemendur í Kvennaskólanum um skaösemi
reykinga í gær.
Umsjón:
Reynir Traustason
netfang: sandkorn@ff.is
Kvennahjal
Miklar sögu-
sagnir hafa
geisað að und-
anfomu um að
Ingibjörg
Pálmadóttir
hyggist víkja
| af hinu póli-
1 tíska sviði
innan
skamms.
Kenningasmiðir hafa lagt málið
þannig upp að Ingibjörg myndi
hætta sem heilbrigðisráðherra og í
hennar stað kæmi Jónína Bjart-
marz, formaður heilbrigðisnefndar,
sem enn ihugar varaformannsfram-
boð. Jónína er sögð njóta ákafs
stuðnings Halldórs Ásgrímsson-
ar formanns og Valgerðar Sverr-
isdóttur viðskiptaráðherra. Það
sem varð til að sögusagnir gusu
upp var að Jónina og Valgerður
brugðu sér á dögunum upp á Akra-
nes þar sem þær heimsóttu heil-
brigðisráðherra á sjúkrabeðinn.
Ástæða heimsóknarinnar mun hafa
verið samhugur einn og konurnar
þrjár, sem allar eru á barneigna-
aldri, ræddu flest annað en vara-
formannskjör ...
Árni stórgallaður
Miklir gallar
hafa komið
fram í nýja haf-
rannsóknaskip-
inu Árna Frið-
rikssyni RE
sem smíðað
var með erfið-
ismunum í
Chile. Vefritið
mar.is greinir
frá því að „óþefur" sé af málinu.
Afhending skipsins hafi dregist um
ár en síðan sé ekki tryggt rekstrarfé
nema í 168 daga á þessu ári. Mar.is
fær út að rót vandræðanna sé sú að
Brynjólfur Bjamason, forstjóri
Granda hf., sé stjórnarmaður í LÍÚ
sem gaf skipiö, auk þess að sitja í
stjórn Hafrannsóknastofnunar og
gegna embætti aðalræðismanns
Chile ...
Hofsós í tísku
í gegnum tíð-
a hefur Hofsðs
verið í fréttum
vegna þess að
staðurinn hefur
glimt við erfið-
leika. Byggðar-
lagið er jafn-
framt hið eina
sem svipt hef-
ur verið sjálf-
ræði og lotið beinni stjórn félags-
málaráðuneytisins. Nú kveður við
annan og bjartari tón í málefnum
Hofsóss og fyrirmenni keppast að
sögn við að kaupa hús á staðnum.
Um helgina bárust fregnir af för Hag-
kaupssystra norður. Að sögn leituðu
þær Ingibjörg og Lilja Pálmadæt-
ur að hentugu húsi til að eiga skjól
frá skarkala borgarinnar...
14-2
Bryndíí
Hlöðversdóttii
hlaut sannfær-
andi kosningu,
14-2, sem þing-
flokksformaður
Samfylkingar
eftir að Rann-
veig Guð-
mundsdóttir
féllst á að
draga sig i hlé gegn því að fá sæti
Sighvats Björgvinssonar í Norð-
urlandaráði og utanríkismála-
nefnd. Þessar hrókeringar ýta und-
ir sögusagnir um að Rannveig
muni ekki gefa kost á sér aftur til
þingsetu. Annað sem menn velta
fyrir sér er það hvaða tveir þing-
menn hafi setið hjá við atkvæða-
greiðsluna. Vist er talið að Bryndís
hafi sjálf setið hjá en vangaveltur
eru uppi um að Guðmundur
Árni Stefánsson alþingismaður
hafi verið hin hjásetan...