Dagblaðið - 29.01.1977, Page 10

10
frýálst, úháð dagblað
Utgefandi Dagblaðið hf.
Framkvœmdastjori: Sveinn R. Eyjólfsson. Ritstjórí: Jónas Krístjánsson.
Fróttastjóri: Jón Birgir Petursson. Ritstjórnarfulltrúi: Haukur Helgason. Aðstoöarfróttastjórí: Atli
Steinarsson. íþróttir: Hallur Simonarson. Hönnun: Jóhannes Reykdal. Handrít: Asgrímur Pálsson.
Blaðamenn: Anna Bjarnason, Ásgeir Tómasson, Bragi Sigurðsson, Ema V. Ingolfsdóttir, Gissur
SigurSlson, Hallur Hallsson, Helgi Pétursson. Katrín Pálsdóttir, Kristin Lýösdóttir, Ólafur Jónsson.
Omar Valdimarsson. Ljósmyndir: Ami Páll Jóhannsson, Bjamlaifur Bjamleifsson, Sveinn Þor-
móösson.
Gjaldkeri: Þráinn Þorloifssorv Dreifingarstjórí: Már E.M. Halldorsson.
Áskriftargjald 1100 kr. á mánuöi innanlands. í lausasölu 60 kr. eintakiö.
Ritstjórn Síðumúla 12, sími 83322, auglýsingar, áskríftir og afgreiösla Þverholti 2, sími 27022.
Setning og umbrot: Dagblaöiö og Steindórsprent hf., Ármúla 5.
Mynda-og plötugerö: Hilmir hf., Siðumúla 12. Prentun: Árvakur hf.. Skeifunni 19.
Hafðiraðffflum
Samþykktir stjórnmálaflokka
hafa í reyndinni aðeins eitt gildi.
Þeim er ætlaö að vera kjósendum
til huggunar. Ályktunum og sam-
þykktum flokkanna er nánast
aldrei ætlað neitt annað hlutverk.
Lítum á dæmi.
Einhverjir hafa vafalaust enn ekki séð gegn-
um hjúp blekkinganna. Þeir kunna að halda að
það sem frá stjórnmálaflokkunum kemur, þing-
um þeirra og öðrum fundum, marki stefnu
flokkanna. Þeir kunna að halda að ályktanir
mikilvægustu funda stjórnarflokka þýði, hvaða
stefnu ríkisstjórn muni taka. Gott dæmi um
viðhorfin er stjórnmálaályktun flokksráðs- og
formannaráðstefnu Sjálfstæðisflokksins, sem
var haldin 26.-27. nóvember í vetur.
Skattamálin eru einna efst á baugi um þessar
mundir. Nýtt skattafrumvarp ríkisstjórnarinn-
ar boðar miklar og yfirleitt uggvænlegar
breytingar. Fólk er að útfylla skattframtölin
sín og hugsar til þess hvað það muni greiða í ár.
Framangreind ráðstefna háttsettra sjálfstæðis-
manna ályktaði þannig um skattamálin:
,,Það er ein meginfórsenda trausts efnahags,
framfara og velgengni að opinber umsvif séu
ekki of mikil og skattheimta það hófleg og
réttlát, aö starfsvilji og framtak geti notið sín.
Leggja ber áherzlu á, að skattar séu lagðir á
eyðslu fremur en tekjur og að eignarrétturinn
sé virtur. Almennar launatekjur þurfa að vera
tekjuskattsfrjálsar, setja veröur eignahluti í
fyrirtækjum jafnt öðru sparifé, og skattleggja
verður alla atvinnustarfsemi með hliðstæðum
hætti án tillits til tegundar fyrirtækja...“ Síðan
eru sett nokkur orð handa höfundum skatta-
frumvarpsins, um jafnrétti karla og kvenna og
einföldun álagningarreglna.
í ályktuninni eru snúizt gegn tekjuskattinum
með þeim hætti, að sagt er að hann skuli ekki
leggja á almennar launatekjur og skattar verði
fremur lagðir A eyðsluna. Þetta hafa sjálf-
stæðismenn verið að samykkja um langt árabil.
En í sama mund og þessi ályktun er gerð, liggur
á borði sjálfs skattamálaráðherrans nýtt frum-
varp, sem ætla má að sé framlag forystu Sjálf-
stæðisflokksins til umbóta i skattamálum. Er
þár stefnt að lækkun tekjuskattsins? Verða
almennar launatekjur nú skattfrjálsar?
Auðvitað ekki. Verður eignarhluti í fyrir-
tækjum settur jafnt öðru sparifé? Verða fyrir-
tækin nú skattlögð með hliðstæðum hætti án
tillits til tegundar? Auðvitað ekki.
Flokksforingjarnir hafa skellt skollaeyrum
við öllu því, sem þessi ráöstefna taldi eina
meginforsendu trausts efnahags, framfara og
velgengni, sem sé hóflegri og réttlátari skatt-
heimtu.
Vissulega er ályktunin og aðrar slíkar í sam-
r-æmi við vilja hins almenna kjósanda Sjálf-
stæðisflokksins. En vilji æóstu manna flokksins
er allt annar. Þeir sitja að völdum og vilja sem
mest opinber umsvif. Þeir geta engu fórnað af
tekjuskattinum.
Bezt væn að ályktanir stjórnmálaflokka af
þessu tagi yrðu lagðar niður. Þær villa kjósend-
um sýn og marka enga stefnu.
Við því mætti búast, að sæmilegustu mönn-
um stjórnmálaflokkanna þætti ekki við unandi
að vera hafðir að fíflum með þessum hætti.
DAGBLAÐIÐ. LAUG ARDAGUR 29. JANUAR 1977.
Atvinnuleysingjar i bílaborginni Detroit vonast eftir umskiptum.
Róttækar tillögur gegn
atvinnuleysi
Styrkir handa
fyrirtækjum með
mikinn hagnað?
Iönaöarríkin sjá ekki neina
lausn á gífurlegu atvinnuleysi.
Fimmtán og hálf milljón
manna mun sennilega ganga at-
vinnulaus í lok þessa árs I þeim
tuttugu og fjórum ríkjum, sem
eru í Efnahags- og framfara-
stofnuninni OECD. Hagfræö-
ingar búast við, að atvinnu-
leysiö haldist svo mikið út ára-
tuginn.
M'argar ,,hefðbundnar“ leiðir
stjórnvalda til að minnka at-
vinnuleysið hafa mistekizt.
Arum saman hafa borizt fréttir
um ógnir atvinnuleysisins í
löndum eins og Bretlandi. Yfir-
leitt gefast ríkisstjórnir alger-
lega upp gagnvart þessum
vanda, stinga höfðinu í sandinn
og reyna að láta eins og at-
vinnuleysið sé „ekki til“. En
hins vegar eru menn farnir að
tala um býsna róttækar að-
ferðir til að vinna bug á at-
vinnuleysinu.
Verðlaun handa
„örnunum"
Brezka tímaritið Economist
nefnir nokkrar mjög róttækar
leiðir. Meðal þeirra er sú, að
verðlauna „ernina, sem hátt
fljúga“ en refsa þeim, sem eftir
sitja. Þá fengju fyrirtæki, sem
hefðu sýnt yfir tíu prósenta
hagnað tvö ár.í röð merkilegt
nokk styrk frá ríkinu, þannig
að hagnaðurinn yrði fimmtán
prósent! Hins vegar verði fyrir-
tæki, sem rekin eru með tapi,
látin algerlega eiga sig, sv.o að
þau fari á höfuðið.
Rökin fyrir þessari stefnu
eru, að spyrna þurfi fæti gegn
minnkun iðnar, eins konar
öfugri iðnbyltingu, sem eigi sér
'stað á Bretlandi. Économist
segir, að aðalorsök þess, að
fyrirtæki leggja ekki í meiri
fjárfestingu og ráði fleira
starfsfólk en raun ber vitni, sé
sú, að hagnaðurinn sé kominn
svo langt niður, að hann sé allt-
of lítill. Hagnaður hefur
minnkað sem hluti af þjóðar-
tekjum í flestum iðnríkjunum
en hins vegar hefur hluti hins
opinbera vaxið að sama skapi.
CtD7
Afnóm verðlagshamla
Economist segir, að atvinnu-
leysið verði því aðeins læknað,
að allar verðlagshömlur verði
afnumdar en einhvers konar
hömlur á launahækkanir verði
áfram í gildi.
Þetta á að vera enn ein
aðferðin til að auka hagnaðar-
von fyrirtækjanna.
Gömul aðferð er að skapa at-
vinnu með því að ríkið eyði
meiru en það aflar, með halla á
rikisbúskapnum. Nú, segir
tímaritið, dugir þettaekkii iðn-
rikjunum, enda hefur reynslan
sýnt það. Greiðsluhalli á fjár-
lögum leiðir til verðbólgu, eins
og menn kannast við.hér heima.
Vextir hækka, svo að fjár-
festingin i atvinnulífinu verður
enn minni en ella.
Alltaf koma fleiri og fleiri
með hverju ári, sem liður, á
vinnumarkaðinn í þessum
ríkjum, en atvinna er ekki til
staðar. Vandamálið fer því stór-
vaxandi.
Niðurskurður bóta?
Economist telur vandamálið
svo iskyggilegt, að það spáir
niðurskurði atvinnuleysisbóta i
iðnríkjunum. Nú séu bætur
viða ámóta háar og það kaup,
sem menn geti vænzt, fái þeir
vinnu, þegar tillit er tekið til
skatta og kostnaðar við að fara
til og frá vinnustað.
Þjóðarbúið þurfi að leggja
ámóta mikið i kostnaði til hvers
atvinnulauss manns og til hvers
vinnandi manns. Við svo búið
megi ekki standa, telur tíma-
ritið.
Því megi búast við, að at-
vinnuleysingjar verði í vaxandi
mæli látnir sæta þeim skil-
yrðum, að þeir taki atvinnu,
sem í boði er, þar sem fram-
leiðsla er að minnsta kosti
eitthvað meira virði fyrir þjóð-
félagið en það, að menn gangi
atvinnulausir.
Þá verði reynt að auka
„hreyfanleika“ vinnuaflsins,
svo að minna verði um
staðbundið atvinnuleysi.
Hinar róttæku aðgerðir, sem
hér eru nefndar, munumörgum
þykja af hinu illa.