Alþýðublaðið - 11.12.1975, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið - 11.12.1975, Blaðsíða 4
Á völtum veldisstóli Juan Carlos ávarpar spánska þingið. t forgrunni situr gamli maðurinn, sem þá var farinn ao eldast og hrörna og skipuleggja veldiö eftir hans dag. Nú eru liðin 44 ár frá þvi að konungs- veldi var lagt niður á Spáni, en þar haf ði gengið á ýmsu áður, upp- reisnum, morðtíl- raunum og aftök- um. Hér verður reynt að lýsa stutt- lega, hvernig kon- ungsveldið á Spáni hefur verið i ljósi sögunnar. Miðaldir allar var Spánii, eins 1962 heimsótti Páll Grikklandskonungur (t.h.) Franco til að ræða hjú- skap Juan Carlosar og Sophiu prinsessu. og ítalia og Þýzkaland, skipt I mörg konungs- eða fyrstariki, en 1469 breyttist allt. Þá sameinaðist Spánn i eitt konungsriki með gift- ingu Ferdinands, konungs af Aragon og drottningar Isabellu af Kastiliu, en þau rfki voru voldug- ust allra spænskra rikja. Ferdinand var af ættum Habs- borgara, en sú ætt dó út á Spáni með Karli II konungi árið 1700. Búrbón-ættin. Og þá kemur hin margþætta konungs- og furstaætt Burbönanna til sögunnar. Þetta er frönsk aðalsætt. Karl II kon- ungur af Spáni, var barnlaus, en hann ákvað i erfðaskrá sinni, að sonarsonur Lúðviks XIV af Frakklandi, Filippus af Búrbóni, yrði erfingi sinn, og þessi franski kóngur kom til Spánar sem Filippus V. Þrisvar hefur kon- ungsveldinu verið varpað af stóli, fyrst meðan Napóleon lagði landið undir sig 1808—1814. Næst var útlegðin lengri. Þá var um að ræða Isabellu drottningu II, sem var gerð myndug þrettán ára 1843. Auðvitað voru það bylting- arsir.ffuð rikisvöld, sem réðu öllu næstu ár. Uppreisnir voru sifellt gerðar gegn harðstjórninni, en al- varlegasta uppreisnin var gerð með hinni svo nefndu byltingu i október 1868. Djörf drottning. Isabella neyddist til að flýja með krúnuarfann, Alfons prins af Asturia, þegar hann var aðeins ellef u ára að aldri. Þau settust að i Paris, en þar lézt ekkjudrottn- ingin 74 ára, 1904. Eftirmæli hennar eru ekki til fyrirmyndar. Stutt og laggott séð: „Hún var kunn fyrir léttúð sina og fjölda elskhuga". Stjórnmálalega séð var landið i upplausn eftir flótta ísabellu og 1873 lýsti þjóðarbar áttan — Cortes — þvi yfir, að Spánn væri lýðveldi. Um leiðhóf andstaðan, hinir svonefndu „alfonsistar" baráttu sina fyrir að prinsinn af Asturia yrði aftur LÓÐAÚTHLUTUN - REYKJAVÍKUR 1. Reykjavikurborg mun á næsta ári, 1976, úthluta lóðum fyrir iðnaðogþjónustustarfsemi við Vesturlandsveg (Borgarmýri), Súðavog, milli Kleppsmýrarvegar og Holtavegar og Vatna- garða. Áætlað er, að hluti lóðanna við Vesturlandsveg verði byggingar- hæfur á hausti komanda, en lóðir við Súðavog á árinu 1977/1978. Greiða skal 1/3 hluta áætlaðs gatnagerðargjalds við úthlutun, en eftirstöðvar á 2 árum. Gatnagerðargjald miðast við 650-750 kr/rúmmetri. 2. Reykjavikurborg mun ennfremur úthluta lóðum til ibúðabygg- inga aðallega á eftirgreindum stöðum: a. Fjölbýlishús i 1. áfanga Eiðsgrandahverfis. (tJthlutað verður eingöngu til byggingameistara). b. Fjölbýlishús i Breiðholti III, Hólahverfi 3. áfangi. c. Fjölbýlishús við Hólmgarð. d. Einbýlishús i Breiðholti II, Stokkaselshverfi. e. Einbýlishús i Breiðholti III, Hólahverfi 2. áfangi. Helming áætlaðs gatnagerðargjalds skal greiða innan mánaðar frá úthlutun, en eftirstöðvar áður en byggingarleyfi er gefið út. Gatnagerðargjald er sem hér segir: Einbýlishús fyrir fyrstu 550 rúmm. kr. 1.434/rúmm. Eiiibýlishús rými umfram 550 rúmm. kr. 1.972/rúmm. Rað- og tvíbýlishús kr. 717/rúmm. Fjölbýlishús 4 hæðir og minna kr. 358/rúmm. Fjölbýlishús yfir 4 hæðir kr. 268/rúmm. Umsóknir og allar nánari upplýsingar um lóðir til ráðstöíunar svo og skipulags- og úthlutunarskilmála verða veittar á skrifstofu borgarverkfræðings, Skúlatúni 2, 3. hæð. Umsóknarfrestur er til og með þriðjudeginum 30. desember n.k. Eldri umsóknir þarf að endurnýja. FORÐIST FREKJU I UMFERÐINNI - ÞAÐ SPARAR Svo til allt rlkjandi og „afsett" kóngafólk Evrópu mætti við brúokaup Juan Carlosar prins og Sophiu prinsessu. krýndur konungur Spánar. Það tókst árið 1975, þegar hinn átján ára gamli prins kom til Madrid og var kryndur sem Alfons XII. Fjórum árum eftir krýninguna gekk hann að eiga Mariu Kristinu prinsessu og dó árið 1885. Sonur þeirra, Alfons, fæddist nokkrum mánuðum eftir lát föður sins og móðirin réði rikjum uns Alfons tóksjálfur við stjórnartaumunum 1902, 16 ára gamall. Sprengja á brúðarvagn. 1906 gekk hann að eiga Viktoriu prinsessu af Battenberg, dóttur- dóttur Viktoriu drottningar af Stóra-Bretlandi (frænku Maud drottningar af Noregi). A brúðkaupsdag þeirra var sprengju varpað að briiðarvagn- inum I Madrid. Margir létu lifið, en brúðhjónin sluppu heil á húfi. Alfons XIII braut ekki þjóðarlög beinlinis fyrir heimstyrjöldina fyrri 11914—1918. Hann var hlutlaus á striðsárunum, en and- stæðingar hans héldu þvi fram, að hann hefði stutt keisaraveldið Þjízkaland i einu og öllu. 1920 ætl- aði allt um koll að keyra á Spáni og um stund rikti þar harðstjórn undir Primo de Rivera, en sifellt urðu lýðræðissinnar sterkari, og i april 1931 sagði Alfons XIII kon- ungar af sér. Ótrygg framtið. Hann fór erlendisásamt fjöl- skyldu sinni og bjó i Róm til dauðadags. Hann hætti þó aldrei formlega að gera tilkall til krún- unnar og þvi hefur sonur hans, Juan, greifinn af Barcelona, heldur ekki hætt. Hann hefur átt heima f Portúgal. Honum til stuðnings er hreyfing á Spáni, sem alltaf hefur viljað sjá hann i hásæti. Menn innan hennar tala enn um greifann sem „Hans hátign". Það kom mörgum á óvart að sonurhans, Juan Carlos, varð fyrir valinu, þegar Franco valdi eftirmann sinn. Var prinsinn alinn upp af einræðisherranum með það mark i huga. Það er ekki til neins að ræða það hér, hvernig framtið hans og Spánar verður, en ef til vill fáum við nánari ábendingar um það næstu mánuði. Juan Carlos er 37 ára. Hann er kvæntur Sophiu prinsessu, dóttur Pauls konungs og drottningu Friðriku af Grikklandi. Hún er systir hins landflótta konungs, Konstantinusar, sem kvæntur er dönsku prinsessunni, önnu-Mariu. Juan Carlos og kona hans eiga einn son og tvær dætur. Þau eru skyld norska konungs- húsinu, þvi að Viktoria drottning af Stóra-Bretlandi og Kristján nfundi konungur i Danmörku eru bæði áarþeirra. 1 stuttu máli sagt er Haraldur krónprins af Noregi fjórmenningur við þau bæði. Sunnumálið URUUSKAKIGfilPIR KCRNELÍUS JONSSON SKÖLAV0RÐUSIIG8 BANKASTR06 d*"»18SB8l8600 Kaupið bílmerki Landverndar Hresnt íÉðland fagurt land LANDVERND Tíf sölu hjá ESSO og SHELL bensinafgreiðslum og skrifstofu Landverndar Skólavöroustíg 25 1 afturkalla leyfi Sunnu byggðist einungis á þvi að vanskilin i heild væru meiri en tryggingar- féð. Um það hvort Guðni hefði raunverulega fullnægjandi tryggingu fyrir þessum skuld- um eins og hann hefði haldið fram sagði Brynjólfur Ingólfs- son.að trygging fyrir skuld væri annað en sú trygging sem lögin gerðu ráð fyrir en það væri bankatrygging. Hann sagðist ekki geta dæmt um það hvort eignir Guðna væru jafnmiklar að verðmæti, sem skuldunum næmi. Einnig væri ljóst að ekki fengist eins iriikið fyrir þessar eignir ef þær færu undir hamar- inn sem þrotabú, á einum degi, eins og ef fyrirtækið væri selt i fullri starfsemi. Ráðuneytisstjóri sagði að ráðuneytið hefði sinar reglur að fara eftir og þeim væri fylgt, en þeir visuðu á bug öllu „senti- mental snakki", sem Guðni hefði um þetta mál og hann gæti vissulega haft það fyrir sig. 4D Aiþýð ublaöiö Fimmtudagur 11. desember 1975.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.