Vísir - 04.03.1975, Blaðsíða 2

Vísir - 04.03.1975, Blaðsíða 2
VÍSIR SPYR: Hvaða veröhækkanir limiasl þér tilfinnanlegastar? Visir. Þriöjudagur 4. marz 1975 Jóhann Sigurðsson, nemi: — Það eru auðvitað hækkanirnar á öll- um helztu nauðsynjavörunum. Ég efast til dæmis ekki um, að landbúnaðarvörurnar fari að hækka. Verðið á vininu og tóbak- inu finnst mér skipta minna máli. það má hækka fyrir mér. Guðmundur Björgvinsson, nemi: — Hækkanirnar á matvörunum og svo auðvitað hækkunin á vin- inu og tóbakinu. Þröstur Ouðmundsson, nemi: — Ég á nU svo litið af peningum, að ég get ekki keypt mér neitt hvort sem er, hvað sem það kostar. Asvaldur Bjarnason, skrifstofu- maður: — Það er ekki farið að reyna á það ennþá. Kristbjörg Halldórsdóttir, kenn- ari: — Verðhækkanirnar eru vit- anlega allar mjög tilfinnanlegar. Hækkanir á matvörum eru vitan- lega tilfinnanlegastar. Maður verður var við þær undir eins. • Sveinn Skarphéöinsson, slmvirki: — Það eru matvörurnar. Þær hafa hækkað um 100% frá þvi i haust. Ef þetta heldur svona á- fram, er ekki hægt að sjá hvernig fer fyrir þeim læst launuðu. LESENDUR HAFA ORÐIÐ Ekki útrœtt um H.E. skrifar: ,,Undarleg er vor rulla i þessu mannlifi, annaðhvort er það dr...a eða þá harðlifi" sagði skáldið. (Það þarf vist enga feimni um orðaval nú til dags). ,,Saga handa börnum" eftir Svövu Jakobsdóttur virðist ætla að verða gott, andlegt hægða- meðal fyrir jafnvel þá, sem ,,... ekki gera mikið af þvi að skrifa i blöðin", sbr. Visir i dag, laugar- daginn 1. marz. Mér þótti sagan ljót — ég vil segja viðbjóður. Ég held þó, að ég sé ekki það sljó (r), að ég skilji ekki til fullnustu, hvert verið er að fara: vanþakklæti barna til móður, sem öllu fórnar ,,... fyrir blessuð, elsku börnin sin". Eiginmaðurinn er litlu betri, nema að hann tekur þó að sér að tjasla saman höfði kon- unnar, en það hefur kannski verið af hagsýnisástæðum ein- um saman enda er hann alltai að reikna út hagvöxtinn. En spurningin er þá. Krefst nútim- inn þeirra meðala eða frá- sagnartækni, sem Svava beitir, svo að efnið komist til skila? Það getur verið. Og ef Anna Auðunsdóttir og B.J., sem skrifa i Visi i dag um söguna, hafa rétt fyrir sér um það efni, þá viðurkenni ég, að ég hef rangt fyrir mér. ,,Ástir sam- lyndra hjóna" eftir Guðberg Bergsson hefðu kannski tapað einhverju af listrænu gildi sinu, ef ekki hefði verið greint jafn rækilega frá þvi, hvernig maðurinn klóraði sér á p......? En ég vil leita svolitið lengra. Höfundur umdeildrar sögu mun hafa verið mjög ung(ur) að ár- um, þegar sumir af okk- arágætustu, nú eldri, sál- og uppeldisfræðingum, sem und- anfarna áratugi hafa verið hvað mest mótandi i uppeldisfræ&i- legum efnum, komu heim frá námi, erlendis.og létu mjög að sér kveða á opinberum vett- vangi um tima. Mér er enn i minni, þótt liðin séu um 30 ár, að ÁNÆGÐ MEÐ SÖGU FV Anna Auftunsdóttir skrifar: ..Eg hef nil ekkert gert miki& aÖ þvt um dagana aft skrifa i blöftin. en nú get ég ekki or&a bundizt. Hvers konar dömgreind hefur þaft fölk. sem ekki getur skilifi tilgang Svövu Jakobsdöttur meö sögu sinni ..Saga handa börnum"? Á mlnu heimili hlustuou a sóg- una auk min Iveir karlmenn. fcg gat ekki fundift annaft en a& viö legöum öll sama skilning i sög- una. Og viö vorum anægö. t>au H.E. og frú M.L.. sem hall- mæla sögufru Svövu. ættu aft lata sér nægja aft hiusta bara á sögurnar i barnatimunum. t»ær eru kannski ekki svona „tor- meltar" sögurnar þar. Persónulega vil ég færa fru Svövu Jakobsdóttúr þakkir minar fyrir framlag hennar til kvenna- ársins. þótt saga hennar hefot matt lesast á hvafta ari sem er. Þaö er einlæg von min. aö einhver bókautgcíandi gefi þessa sögu út á prenti. þvihún á mikift erindi til okkar Sagan hef&i. aö minu mati, matt heita ..Saga handa stórum bö'mum". „Er ekki ritskooun I okkar rtkisútvarpi," spyr írú M.L. Sem betur fer viröist rikisutvarpift okkar ekki vera jafntornxmt og fruin segist vera. þvl þa heföum vi6. ekki fengio a& heyra. þessa ágætis sögu " OFUNDAR SVOVU AF HUGMYNDAFLUGINU! Svava Jakobsdótíii . Saga vakio mikla athygll. B.J. skrífar: ..Eg, „utiáiandifolk" svokallaö I höfu&sta&num. leyíi mer her meo a& hripanokkrar linur i Visi vegna skrifa tveggja kvenna um sogu Svovu Jakobsdóttur, sem ftutt var i Utvarpinu a dögunum. SÖgu þessa las eg. þegar hun var gefin ul fyrir nokkrum arum. ðsamt fleiri agætum sögum eftir aburnefnda skaldkonu. Mer þótti sagan góft. Eg las hana aftur og þótti enn betri. Ma vera. a&heiti sögunnar gefi tilefni til skrífa. en ígheld.eíttr umhugsun — iþafter nefnitega ekki ennþa buift aö setja minn hcila i sprittt — aft heilar þessara agætu kvcnna scu i spritti. Pessi saga fjallar um mó&ur. sem fórnar ser algerlcga fyrir hlessuft elsku börnin sin. l»aft er næstum sama. hva& blessa&ar eJskurnar taka sér fyrir hendur, allt er jafn-eðlilegt og sjálfsagt. finnst go&u mömmu — meíra ab segja þegar þau taka ur henni heilann, En svo — þegar hun kemur me& sitt eigi& hjarta og by&ur fullor&n- um bórnum sinum a& gjöf, vill ekkert þeirra þiggja þaft. Ef ein- hvern ttma hefir verift skriíuft saga um takmarkalausa fornfysi og takmarkalaust vanþakklæti. þa er þaft gert her. Mig langar til a& bi&ja konur þær, semhlusta&hafa á sögu Svövu. a& spassCra a amts- eöa borgar- btikasafn og iesa þaft sem Svava Jakobsdottir hefir skrifaft Fyrtr utan einstaklega fallegan stil lcyfi Cg mcr aft ofunda hana af hugmyndafluginu og dirfskunni. Bt& 1 von um flciri bækur eítir Svóvu. Þaö hressir og kætir kell- ingar uti á landí " Vill að P haldi ófr Elln B. ftlafsson hringd ,.l>ar setn þaö er stöðu aö kvarta undan þvi, hv> i6 er af skemmtunum öt dansleikjum fyrir bori vitdi eg fá aft segja íra t lega góöri skemmtun. fór a sl. laugardag I H btói. A ég þar vio „Parf: i(t". Eg fór nú með hálfun en sé ekki eftir þvl ao ha a skcmmtunina. Salt a> undrast eg þaö. aö enj orhið til þess aö hrOsa ágstu skemmtun I bló maður sá, sem annazt hefur uppfræðslu fleiri uppeldis- fræðinga (kennara) en senni- lega nokkur annar tslendingur, hélt erindaflokk í útvarpið um uppeldismál. Ég held, að það sé rétt með farið, að megin inn- takið var, að ekki skyldi hefta frjálsræði barnanna um of, þau yrðu að fá að njóta sin. Athuga skyldi, að börn væru dýrmætari en húsgögn. Þeir sem ættu svo dýr og fin húsgögn, að börnin mættu ekki leika sér á þeim og i óhindrað, ættu ekki að eiga börn. Börn væru dýrmætari en bækur: þvi skyldi lofa börnun- um að umgangast bækurnar að vild.En væru samt til bækur, er ekki mætti rifa og skemma, þá skyldi bara hafa hillurnar fyrir þær upp við loft i stofun- um, þar sem börnin gætu ekki náð til þeirra. Fyrir hverju. áttu börnin að bera virðingu? Er ekki hlut- Svövu skipti móðurinnar viðbjóðslegt? Á hvaða grunni átti hún að byggja siðgæðislegt uppeldi barna sinna? Allri handleiðslu fylgir nokkurt aðhald kannski bönn. En það má ekki banna! Það er engin furða þótt börnin i sögunni byrjuðu, þar sem auðveldast var meðan þau voru litil: I'ati skáru aðeins aðra stórutána af móður sinni! Þetta var fyrsta atriði leiksins. Var þá ekki eðlilegt, að höfuðið. yrði næst, enda börnin orðin stærri? Móðir — eiginkona — húsmóðir, hún þurfti engan heila. — Og ekki mátti banna börnunum. Ekki var hægt að hafa heilann á hillu upp við loft fyrr en hann var farinn úr hausnum. Haus móðurinnar mun oft hafa þurft að beygja sig „...fyrir blessuðu, elsku börnin...". Ekki veit ég hvort Svava Jakobsdóttir hefur sjálf orðið fyrir uppeldislegum áhrifum hin"s nýja siðar.en mér er ekki grunlaust, að börnin hennar i sögunni séu að einhverju leyti afkvæmi þess tima, og að þar sé hún að fást við ávöxtinn. Hvert hennar persónulegt við- horf er gagnvart móður- og eiginkonuhlutverkinu er mér ekki kunnugt, en með framlagi sinu með sögulestrinum fannst mér hún ekki lyfta þvi. Hlut- skipti móður hefur ekki ávallt verið öfundsvert. En ef konan vill ekki með öllu afneita eðli sinu og hlutverki, þarf hún að nota kvennaárið 1975 til að færa það til meiri virðingar og skilnings á annan hátt. Börnum, sem ekki er kennt að lesa, þýðir ekki að gefa bók. Og börnum, sem ekki i tima lærist að lesa i hjarta móður sinnar, þeim er tilgangslaust að færa það siðar á silfurdiski. En — hvers vegna var sagan lesin tvisvar i útvarpið? Það er til þín, Auðunnl i Vestarr Lúðvlksson svarar at- hugasemd Auðuns Auðunsson- ar, sem birtizt í lesendadálkum Vísis 27. febrúar með yfirskrift- inni: „Hverjum ber að skamm- ast sfn?". „Já, hverjum ber að skamm- ast sin? Það er einmitt ihugun- arefnið....... Auðunn Auðunsson fer hörðum orðum um Færeyinga. Staðhæfingar út i bláinn. Telur tslendinga fáfróða um ástand i Færeyjum. Tveir skuttogarar á Akureyri, sem nýlega voru keyptir frá Færeyjum, sýna augljóslega skipakost Færey- inga eins og hann var — og er núna orðinn. Varðandi ummæli um fjár- hagsaðstoð Dana við Færeyinga er Auðunn skipstjóri kominn út á hálan is. A fjárlögum fær- eysku Iandsstjórnarinnar eru nefndar litlar 100 milljónir danskra króna, sem beinn styrkur frá Danmörku. Megin- hluti þessara milljóna króna gengur tilreksturs dönsku Iand- helgisgæzlunnar (Nato), danskra embættismanna, svo og i annan opinberan reksturs- kostnað I tengslum við danska rlkjasambandið. öll fjárframlög til ný- sköpunar i Færeyjum koma beina leið frá færey- ingum sjálfum. Færeysk fjár- lög eru nokkuð flókin vegna ríkjasambandsins. Það tekur þvl ekki að ræða þetta nánar hér. Undirritaður er þó ávallt reiðubiíinn til að útskýra þetta nánar, ef þess verður óskað. Það sakar þó ekki að geta þess hér, að mikill hluti sparifjár færeysku þjóðarinnar er endur- lánaður til Danmerkur i formi verðbrffa, þar sem ekki er um aö ræða neinn verðbréfamarkað I Færeyjum. Má þar nefna Tryggingastofnun Færeyja svo og bankana. Landsstjórnin hefur þess vegna, m.a., í undir- búningi stofnun iandsbanka í Færeyjum til þess að breyta þessu öfugstreymi peninga i Færeyjum. Atli Dam, lögmaður, hefur látið hafa það eftir sér, að eitt prósent þjóðartekna V-Þjóð- verja og Breta sé af fiskafurðum, en þvi sé öfugt farið með færeyska þjóðarbiiið. Færeyingar afla 99 prósent þjóðartekna sinna með fisk- afurðum sinum. Þannig getur hver heilvita maður séð, að hér er um ólika hagsmuni að ræða. Sölumiðstöð hraðfrystihús- anna, sem og Kristján Ragnars- son, framkvstj. L.I.Ú., eru þeirfar skoðunar, að betra sé að hafa samvinnu í fisksölumálum og markaðsöflun, heldur en að undirbjóða hvor annan. Tlmabundnir erfiðleikar vorir I efnahagsmálum mega ekki skapa ofsjónir og svartsýni. Ég hygg, að betra væri að eiga nána og góða samvinnu við granna vora, heldur en að sýna vfgtennurnar. Rlkisstjórn íslands hefur sýnt skynsemi i landhelgissamning- um sinum við Færeyinga. Stefna landsstjórnarinnar nýju i Færeyjum I landhelgismálum er sU, að færa landhelgina Ut og veita strandrikjum 200 mílna efnahagslögsögu. Við eigum að vera þess minnugir, að það var árið 1944, sem tsland varð lýðveldi. Fær- eyingar standa frammi fyrir þeirri þróun mála I dag, og hafa sjálfstæði og ábyrgð I eigin mál- um á stefnuskrá sinni. Sýnum þeim skilning I þessum málum. Auðunn segist ekki hafa tfma til mikilla blaðaskrifa. Samt er ekki hægt að láta hafa eftir sér hvaða fUkyrði sem er, án þess að mega bUast við leiðréttingum og athugasemdum. Aö lokum vona ég aðeins, aö Auðuni skipstjóra auðnist að afla upp I óbrUaða skarðið hér á íslandsmiðum " Grlmur Guttormsson skrifar: „Auðunn spyr: Hver var af- staöa Færeyinga i landhelgis- baráttu tslendinga? Spyr sá, sem ekki veit. Allir tslendingar, sem fylgzt hafa með landhelgismálinu vita, að Færeyingar voru þeir fyrstu, sem viðurkenndu land- helgina þegar baráttan var sem mest við Breta. Og margoft neituðu Færeyingar Bretum um viðgerðir I Færeyjum ef við- komandi höf ðu brotið af sér I Is- lenzkri landhelgi. Þá var það mótleikur Breta um tlma, að neita Færeyingum að landa fiski i Bretlandi. Hvað snertir sölu á færeysk- um fiski i gegnum dótturfyrir- tæki Sölumiðstöðvar hraðfrysti- hUsanna, má minna á ummæli eins forsvarsmanna Sölumið- stöðvarinnar i sjónvarpi á dög- unum, en hann sagði, að ísland hefði ekki tapað á því að selja fisk fyrir Færeyinga. Auðunn fer orðum um fisk- verðið. I þvi sambandi vil ég benda á það, að hér liggja bátar við bryggju og sækja litið á miðin. Þeir fá peninga Ur fisk- verðsjöfnunarsjóði, en I Fær- eyjum er þessu þannig háttað, aö þeir bátar. sem fara í langa tUra og fiska mikið, fá verðuppbót. Hinir fá ekki neitt. I frétt þeirri, sem varð upphafið að bréfaskiptum mln- um við Auðun I lesendadálkum VIsis, talar Auðunn um „orma, langa Utilegu og skituga skUtu- karla". Það kemur landhelgis- málinu ekkert við og er ekki svaravert. En ef Auðunn vill ekki vera lengi á sjó og ekki veröa skitugur, liggur i augum uppi, að hann getur ekki fengið fisk. Þess vegna sting éguppá, að hann gerist bara blaðasalí hjá Visi."

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.