Lesbók Morgunblaðsins - 25.04.1954, Qupperneq 18

294
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
Friðrik Eiríksson:
I KAUPMAIMNAHOFN
Þingsalurinn með málverki Mathiesens
KAUPMANNAHÖFN, eða „Turna-
borgin“, eins og hún er einnig
nefnd, er ákjósanlegur staður fyrir þá,
sem vilja skemmta sér — og eyða pen-
ingum. Þar úir og grúir af alls konar
skemmtistöðum, veitingahúsum, s?m
hafa á boðstólum alls konar kræsingar,
allt frá „smurt brauð og öl“, til þess
allra fínasta, sem er ostrur eða styrju-
hrogn, rússnesk. Auðvitað fylgja þessu
svo meterslangir listar af alls konar
víntegundum og blöndum og bjór. —
Milli þess að hljómsveitin leikur dans-
lög og gestirnir stíga dans, koma svo
trúðar og sýna listir sínar, ásamt létt-
klæddum ungmeyum er sýna látbragða
dans i skini marglitra ljósa. Það er
hægt að stikla á veitingastöðunum og
næturklúbbunum, allan sólarhringinn,
þegar einn staðurinn lokar er hægt að
fara á þann næsta. — Á sumrin er
Tivoli, með óteljandi atriði á skemmti-
skrá sinni, sem margt barnið heima í
Reykjavík myndi glenna upp augun
við að sjá. — Borgin getur einnig verið
dálítið drungaleg; á veturna þegar þoka
umlykur hana og sótflyksurnar koma
fljúgandi frá hinum mörgu reykháfum;
þar er ekki hveravatnsupphitun eins og
í henni Reykjavík. En á sólbjörtum
sumardegi er borgin mjög falleg og að-
laðandi; séð frá Eyrarsundi eru hinir
mörgu turnar, sem prýða hana, oft
mjög tilkomumiklir er sólin glampar
á koparfleti þeirra. Einn helzti turninn
er á Kristjánsborgarhöll, þinghúsinu.
þessum vísum, eignuð Jóni Sam-
sonarsyni, hljóðar svo:
„Allir segja hann Eggert Briem
eigi að stefna Skagfirðingum
og dæma þá fyrir hann dauða Grím,
sem drakk sig burt frá óvirðingunv'.
J. Á.
Höllin er byggð á sögulegum grund-
velli. Undir hallarturninum eru rústir
af kastala Absalons biskups frá því
árið 1167—1249, þá er Kaupmannahöfn
v_ar smá fiskiþorp og hét aðeins Höfn.
Kristján VI. byggði svo hina fyrstu
Kristjánsborgarhöll árið 1745 í barok-
stíl, en hún brann að mestu 1794. A
árunum 1803—28 var svo hin önnur
í röðinni byggð, í nýklassiskum stíl, en
hún brann einnig árið 1884. Hin þriðja
og síðasta var svo reist á árunum 1907
til 1928. í hornsteininn eru höggvin
orðin: Rex — Les — Jus, sem þýðir
að höllin sé ætluð konungi, ríkisþingi
og hæstarétti. Að innan er byggingin
mjög veglega skreytt, með málverkum,
styttum og útflúri, t. d. eru stigahand-
riðin úr gljáfægðum kopar; leiðsögu-
maðurinn sagði mér, með tvíræðu brosi,
að það tæki komuna, sem fægði kop-
arinn, sex vikur frá því hún byrjaði á
neðstu hæð, þar til hún kæmi upp á
efstu, til þess svo að fara með lyftunni
niður aftur og byrja á nýaleik. í sal
sam. þings er geysistórt málverk af
þingfundi frá því er grundvallarlögin
voru samþykkt 5. júní 1915. Það tók
prófessor Oskar Mathiesen 8 ár að mála
það. — Undir hallarturninum eru rústir
af öllum þeim höllum sem áður hafa
staðið á sama grunni. Þar er að sjá
brunn Absalons biskups, er hann skírði
úr og þar var fangaklefi sá, Bláturn,
sem Leonora Christine, dóttir Kristjáns
IV. sat fangi í 22 löng ár. Þar finnst
einnig staður þar sem Kristján VI.
hafði vínkjallara sinn, en nú er þar
miðstöðvarhitun fyrir bygginguna; það
hlýar hvorttveggja, en þó sitt á hvorn
hátt!
Önnur bygging, sem vert er að skoða