Lesbók Morgunblaðsins - 02.02.1958, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 02.02.1958, Blaðsíða 8
40 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS • •* Onnur grein: Fornleifarannsóknir staðfesta frásagnir Gamlatestamentisins Eftir daga Jósúa hefst járnöldin. er fornfræðingar kalla svo. Á 12, öld f. K. fóru menn smám samar. að nota þennan dýrmæta málm i alls konar verkfæri og vopn, í stað- in fyrir kopar og stein. Upphaflegp munu menn hafa fundið járnið í brotum úr loftsteinum, en þegar hér var komið, á 12. öld f. K., hafði mönnum tekizt að bræða það úr málmgrýti, og er talið að sú upp- götvun hafi fyrst verið gerð í Ana- tolíu, sem nú er hluti af Tyrklandi. Konungar Hittíta heldu þessari uppgötvun vandlega leyndri og höfðu því einkaleyfi á járnfram- leiðslu, enda var járnið þá álíka dýrmætt og gull og silfur. Arfsagnir herma, að á dögum dómaranna hafi Israelsmenn átt fullt í fangi að verjast árásum ná- granna sinna, sem höfðu járnvopr. Það er nú sannað, að þetta muii rétt vera. Um 1175 f. K. réðust hinir svo kölluðu „sæfarendur" á Palestínu- strönd. Þetta voru menn, sem höfðu orðið að flýa grísk lönd, en ætluðu sér nú að ráðast á Egypta- land og setjast að þar. Egyptai ráku þá af höndum sér og settusi þeir þá að á strönd Palestínu. Meðal þeirra voru Filistear, eða Philistínar. Við þá hefir landið síö- an verið kennt og kallað Palestína. Þeir urðu skjótt hættulegusti. óvinir ísraelsmanna, og um eiti skeið (eftir 1050 f. K.) réðu þei: öllu landinu. Þá var það að ísraels- merui sáu sig nauðbeygða til þess að skipta um stjórnarfar og taka yfir sig konur\g, til þess að geta unnið sigur á Filisteum. (Sál og Davíð 1020—960 f. K.) Rannsóknir á fornminjum Fil- istea frá þessum tíma, sýna að þeir hafa haft vopn úr járni, og allt bendir til þess að þeir hafi fari<* að dæmi Hittíta um að einoka járn- framleiðsluna. Til þessa bendir frá- sögnin í I. bók Samúels, 13, 19— 22: „En enginn járnsmiður var til í öllu ísraelslandi — því að Filiste- ar hugsuðu: ella kynnu Hebrear að smíða sverð eða spjót — heldur urðu allir menn í ísrael að fara ofan til Filistea, ef þeir vildu láta hvessa plógjárn sín, gref, axir oj. brodda, þegar skörð komu í eggja; á plógjárnum, grefum, þríforkun og öxum, og til þess að rétta brodc1 inn". Menn hafa löngum átt bág bagt með að átta sig á þessari fra sógn Hún er þó ljós. Hún sýnir a Filistear höfuð fullkomna einoku á járni um þær mundir er Sál tó við Konungdómi. Þeir hafa eigi að eins kunnað að bræða járnið ú málmgrýti og vakað yfir þeirri Yis' sem hernaðarleyndarmáli, heldi hafi þeir bannað ísraelsmönnu að fást við járnsmíði, af ótta v Rústirnar af Megiddo sýna aö þarna hefir veriö víggirt borg.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.