Lesbók Morgunblaðsins - 23.08.1959, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 23.08.1959, Blaðsíða 1
23. tbl. jtottpttviðfaiii Sunnudagur 23. ágúst 1959 feÓlt xxxrv. ára. Hundrað ára afmœli Hamsuns HINN 4. agúst síðastliðinn voru liðin hundrað ár frá fæðingu eins kunnasta rithöfundar sem Norðurlönd hafa alið, norska skáldsins Knuts Hamsuns. Hann fæddist 4. ágúst 1859 á sveitabýl- inu Garmostræet í Lom í Guð- brandsdal. Foreldrar hans voru af bændaættum. Þegar Knut var þriggja ára fluttist fjölskyldan til Nordlands og þar ólst hann upp. Hafði náttúrufegurðin þar nyrðra djúptæk og varanleg áhrif á Ham- sun, og kemur það fram í mörgum skáldverkum hans, t. d. „Pan". Knut Hamsun var 18 ára gamall þegar hann fór að semja smásög- ur og voru þær í stíl þeirra sveita- sagna sem Bjórnstjerne Björnson var svo vinsæll fyrir. Þessi skr'f Hamsuns voru eins konar æfingar fyrir það sem síðar skyldi afrekað en margar þeirra voru samt birt- ar. Hamsun var þrítugur þegar hann tók sæti á békk hjá fremstu skáld- um Norðmanna með meistaraverki sínu „Sult" (1890) sem var fyrsta skáldsaga hans. Áður en hann næði þessum merkilega áfanga hafði margt á daga hans drifið og harla misjafnt. Hann hafði verið skó smíðalærlingur og búðarþjónn, far- Knut Hamsun. andsali og vegavinnumaður. Hann hafði tvisvar verið í Bandaríkj- unum, þar sem hann var m. a. einkaritari og aðstoðarmaður hins kunna norska prests og rithófund- ar Kristofers Jansons. Hann hafði einnig verið sporvagnsstjóri í Chicago og vinnumaður á búgarði í Norður-Dakota. Ennfremur hafði hann flutt fyrirlestra bæði í Banda- ríkjunum og Noregi. Hann hafði einnig skrifað fjölda greina í dag- blöð, gefið út litla harðorða bók, sem hann gaf misnefnið „Fra det moderne Amerikas Aandsliv" (1889), og birt hnyttna en heldur klúra árás á hinn umdeilda stjórn- málamann og leiðtoga píetismans í Noregi, Lars Oftedal (1890). Fyrsta skáldsaga Hamsuns vakti strax mikla og verðskuldaða at- hygli. Hið kunna skáld Arne Gar- borg hafði sjö árum áður gefið út stórmerkilega bók, „Bondestud- entar", um hið óhrjálega líf hung- urs, vosbúðar og vonleysis í höf- uðborginni, og er sú skáldsaga meðal beztu norskra skáldverka. Hamsun tók efnið nýjum tökum. í sögu hans er hin hrjáða og soltna hetja ekkert minna en snillingur. Sultur hans er ekki þjóðfélags- vandamál, og hann hefur engar ákærur á hendur þjóðfélaginu. £ þessari skáldsögu ríkir einstakl- ingshyggjan í æðsta veldi. Sögu- netjan er alls ekki félagsvera, held- ur margbrotinn einstaklingur sem sveiflast milli hroka og auðmýktar, guðsótta og uppreisnar, eigingirni og fórnfýsi. Hann getur átt það til að veðsetja vestið sitt til að

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.