Lesbók Morgunblaðsins - 20.01.1963, Blaðsíða 7

Lesbók Morgunblaðsins - 20.01.1963, Blaðsíða 7
ÞA Ð er kyrrlátt vetrarkvöld, glað- værir tónar gamals danslags hljóma út á götuna írá einu af samkomuhúsum borgar- innar. Aður en við vitum af, erum við farnir að raula viðlagið og göngum á hljóð- ið. — Við dyrnar frétum við að Far diuglar hafi hér skemimtun í kvöld. Við leitum strax í vös- um okkar og drögum brátt upp lúð farfuglaskírteini og sýnuim dyravörðunum, en þeir brosa kumpánalega og nú standa okk ur allar dyr opnar. Á dansgólf- inu sveiflast unga fólfcið i fjör- ugum dansi, polka, ræi, eða hvað hann nú heitir. Við fáuan okkur sæti við eitt borðið, og hittum þar Önnu Óskarsdóttur, og það kemur í Ijós að bún er í skemmtinefnd þessa fcvölds. ¦— Eru þessi skeimimtikvöld yfckar oft á veturna? — Venjulega tvisvar í mán- uði. — Og þá bara dansað? — Nei, við höfuim alltaf ein- hver skemmtiatriði. — Hvað er það í kvöid? — O, þú sérð það bráðum. — Er erf itt að undirbúa þetta? — Ja, dálítið, ef útkoman á að vera góð, annars er gaman að vinna að þessu og starfa í félaiginu. — Þú varst að dansa áðan, er það gaiman? — Gaman — jahá, ég dansa eins og ég get. — Hvað helzt? rock eða twist? — Nei, auðvitað polka, mað- ur. Og í þessu spilar hljómsveitin. polka, og Anna er þotin í dans- inai. Við sitjum eftir og horf- um á dansinn, það er aknenn þátttaka og fáir sitja. í þessum svifum náum við í Pétur, harsn er einn af duig- legustu „fuglunum" og hefur legið úti í alls konar veðri, allt frá 30 stiga hita niður í 12 eða 16 stiga gadd, hann er nú vara- form. Farfugiadeildar Reykja- víkur. — Heyrðu, Pétur, til hvers hafið þið þessi kvöid, eru ekki ferðalög aðaláhugamálið? — Jú, en skemmtikvöldin eru liður í vetrardagskránni,.ætjuð til að auka kynni Farfugla og tii að halda hópinn, auk þeirra eru svo venjulega myndakvöld 2var í mánuði, og koma þá fram myndir frá sumarferðunum. — Enu þessi kvöld eingöngu fyrir Farfugla. — Fyrst og fremst, en þó koma stundum gestir, sem verða kannske góðir fuglar síð- ar. — Er fleira á vetrard'ag- skránni? — Já, hlöðuball, mjög vin- sælt, og svo árshátiðin, auk þesis er oft farið í skálaferðir, í Heið- arból, þar höfum við t.d. þrett- ándagieði með brennu og flug- eldaskotum. — Eru það ailtaf þau sömu, sem undirbúa skemmtikvöldin? — Nei, skemimtinefnd fyrsta kvöldsins velur nefnd fyrir næsta kvöid, og svo koll kolli. Þannig fást fleiri tii starfa. Við tökum eftir því að hljómsveitin er orðin" mjög hljóðlát og lítum við. Þar er kominn ungur maður með harð- an hatt og montprik, og tiikynn ir tízkusýningu. Fjórar fegurð- ardísir koma inn, ein í einu. Þær vita fyllilega um þokka sinn og blifcka á báðar hendur, ein þeirra var víst nokkuð síð- búin, svo hún mæti bara á und- irkjólnum, en það var allt í lagi, því hún var með svo lang ar fléttur. Þegar dömurnar ganga um salinn hlæja allir, og sumar stúlfcurnar halda um m.agann og veltast á stólunum, enda er nú komið í ljós, að hér eru ekki dömur á ferð, heldur fjórir ungir „fuglar" í kvenkiæð um, með hárkollur og listilega farðað andiit. Göngulagið er ekki alltaf sem kvenlegast, og ein „daman" klæðir sig úr hæiaháu skónum, „sem allt ætla að drepa." „Dömunrar" velja sér nú herra í dansinn og nú er það dans kvöJdsms, ó- gleymanleg sjón, er þessi fjög- ur danspör sveigjast og rykkj- ast um gólfið i gáskafulluin dansi. En öll skemmtun á sinn endi, en lengi á eftir hljóma þó einstaka hláturshrokur hér og þar um salinn. Við snúum okk- ur aftur að Pétri, og spyrjum um framtíðj^ia. — Sfcemmtifcvöid, árshátíð, aðalfundur og myndafcvöld, og svo ferðalögin í sumar. — Nokkur nýmæli á ferðum? — Ja, áætlunin er ófuilgerð ennþá, en líklega verður reynt e»lék fetMtnAr að fara á óvenjulegar slóðir. En nú er dömufrí, og ein daman býður Pétri í dansinn og þá gleymast allir blaðamenn. Við snúum. okkur því að ljós- hærðri stúlfcu við næsta borð. Aðspurð segist hún heita Hild- ur og ekki vera fúgl, „aðeins gestur". — Ferðastu mikið? — Dálítíð, þegar ég get. — Hvað þótti þér ánœigjuleg ast í fcvöld? — Auðvitað tízkusýningin. í þessu er Hildi boðið í dans og við spyrjum hvort hún hafi gaitnan af að dansa. — Dansa, ja—há, agalega gaman, og þar með er Hildur horfin út á gólfið. Við bugsum nú til heimferðar, kveðjuin þetta lífsglaða unga fólk, sem kann þá list að skemmta sér á heiibrigðan hátt og er þess minnugt að ekkert er skemmti legt nema það sé sjálft tilbúið að njóta þess og leggja sitt af mörkum. « NOKKRU fyrir jól voru af- hent verðlaun í Ijósmyndasam- keppni sem Lesbók æskunnar efndi til. Úrslitin hafa áður ver ið birt hér á síðunni, en nú birtum við mynd frá afhend- ingu verðlaunanna, Til ykkar sem þátt tókuð í þessari samkeppni viljum við senda óskir um gæfu á þessu nýbyrjaða ári og vonum að þið haldið áfram að taka góð- ar myndir, þó ekki gætu fleiri notið verðlauna í þetta sinn. Myndirnar hafa verið sendar til ykkar og vonum við að þær séu komnar til skila. Talið frá vinstri: Sigurður Harðarson (2. verðl.), Haukur Sigtryggsson (í dómnefnd), Kristján Sæmundsson (1. verð- laun), Stefán Nikulásson (í nefnd), Tryggvi P. Friðriks- son (3. verðl.) UM SMÁSÖGUR SMASAGAN á nú minna gengi að fagna en fyrrum. Segja má, að mest fari fyrir henni í heimsbókmenntunum á síðari helmingi nítjándu aldar, en í íslenzkum bók- menntum var blómaskeið hennar á fyrsta þriðjungi þess- arar aldar. Smásagnasöfn voru þá keypt og lesin tii jafns við aðrar bækur, og mikilvirkir höfundar, eins og t. d. Guðmundur Friðjónsson, einbeittu sér öðru fremur að þeirri bókmenntagrein. Á seinni árum hefur hallað svo undan fæti fyrir smá- sögunni, að útgefendur telja ekki lengur arðvænlegt að gefa út smásagnasöfn ungra höfunda. Og þó að í hlut eigi frægir höfundar, seljast smásögur verr en önnur verk þeirra. Ekki verður því um kennt, að bókmenntafræðingar geri smásögunni lægra undir höfði en öðrum greinum skáldskapar. Flestir eru sammála um, að smásagan sé list- form, sem erfitt sé að ná tökum á, sökum þess hve svið hennar er takmarkað, og beri því fyllilega að meta hana til jafns við aðrar bókmenntagreinar, t. d. skáldsöguna. Ekki verður þess heldur vart, að smásögur hljóti verri blaðadóma en önnur verk. Engu síður liggja smásagna- söfnin óhreyfð og rykfalla í hillum bókaverzlana. Það mun t. d. vera sjaldgæft, að smásögur séu valdar til tækifæris- gjafa. Hvað kemur til? Margar ástæður mætti nefna. Engin ein er einhlít. Bókmenntatízka breytist stundum án þess menn verði þess varir. Smásagan þróaðist mest í tíð raun- sæisstefnunnar. Þá var hún fyrst og fremst sniðin eftir skáldsögunni, aðeins var snið hennar smærra á allan hátt, persónur færri, atburðir sömuleiðis, aðdragandi atburða hafður eins stuttur og kostur var, efninu þjappað saman og persónur gerðar eins skýrar og unnt var, til þess að lesandinn fengi af þeim sem gleggsta mynd, þótt hann hefði ekki af þeim nema mjög stutt kynni. Sagan var fyrst og fremst frásögn, saga. Nú var skáldsaga raunsæisstefnunnar byggð upp af nákvæmum hversdagslífslýsingum, og dró smásagan að sjálfsögSu dám af því. Hins vegar lagði hið þrönga svið höfundum þá kvöð á herðar, að þeir urðu að gæða hvert smáatriði meiri heildarsvip, gefa í skyn fleira en sagt var berum orðum. Sögurnar urðu því ósjaldan efnismiklar, þótt stuttar væru. Á seinni árum hefur smásagan fjarlægzt skáldsöguna meir og meir og um leið nálgazt hiS órimaða ljóð. Sú mun vera ein ástæðan til þess, að þeir, sem slægjast eftir efni til skemmtilestrar, velja sér allt fremur en smásögur, ef kostur er. Ef saga snýst ekki að mestu um fólk og atburði, þykir mörgum sem þar sé ekki eftir miklu að sækjast, þótt hún kunni að vera lipurlega samin og laus við þá galla, sem listrænir gagnrýnendur að jafnaði reka hornin í. Þrátt fyrir allt vilja gamlir aðdáendur smásögunnar ekki trúa því, að dagar hennar séu taldir, og vonast tdl, að hún eigi eftir að endurheimta sess sinn á meðal ann- arra greina skáldskapar. — EJ. 2. tðlublaS 1963 LESBÓK MORGUNB3LAÐSINS 7

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.