Lesbók Morgunblaðsins - 03.05.1964, Blaðsíða 14

Lesbók Morgunblaðsins - 03.05.1964, Blaðsíða 14
Úná Jians. Hann reyndi blaðamennsfcti, sem lausaimaður, og einu sinni komst hann svo langt niður að afskrifa ein- - hiverja ættartölu fyrir einhvern. Enda þótt Ameríkumenn fengju vilja sinumi framgengt í Phil'by-málinu, fannst mörgum brezkum embættismönnum hon um hafa verið gert hræðilega rangt til, og hann hefði verið festur á kross Mc Carthyismans. En hvað sem McCarthy- ismanum leið, -þá .trúðu æðstu menn brezku upplýsingaþjónustunnar ekki ein asta, að Philby væri „þriðji maðurinn", heldur og, að hann væri beinlínis sjálfur sovétn.iósnari. Þegar þeir tóku að rann- saka fortío Fhilbys, fengu þeir ákveðinn grun um samband hans við Sovétríkin á ófriðarárunum. Brezka öryggisþjónust- an fyrirgefur oft fyrri kunningsskap við Bússa — og sumir beztu mennirnir í M.I.6 eru gamlir kommúnistar — en þeim var ljóst, að ýmis atvik í sam- bandi við lausmælgi hans við Burgess væru of einkennileg til þess að hægt væri að gleyma þeim. En m^ian Philby eyddi nokkruim ár- uim : hálfgerðri einangrun, tók brezka leyniþjónustan aQ hugsa upp fyrirætlun 'til að hafa sem mest gagn af máli hans — og nota hann við sín eigin vélabrögð. (Fraimfaald næsta sunnudag). SMASAGAN Framhald af bls. 4 — Ertu að reyna að vera eittihvað fyndinn? svaraði þessi gamli skólabróð- ir. Og nú tók ég fyrst eftir því, að hann var svínfullur. Umsvifalaust trúði hann mér siðan fyrir því, að hann hefði aldrei getað þolað mig aliar götur frá okkar fyrstu kynnum. Hann hefði þegar í stað séð, að ég væri hræsnari, eða, ef ég vildi, að hann talaði dálítið skýrar, — bölvaður þorpari. Hann hefði alltaf beðið eftir heppilegu tæfcifæri til að segja mér þetta, og nú væri það sagt. Skólabróðir minn hafði talað sig upp í meiri og meiri æsing. Að lokuim öskr- aði hann svo að heyrðist um allan sal- inn. Allir hlustuðu hrifnir, og yfirþjónn inn kom inn í dyrnar. Það var stór, rauðbirkinn náungi. — Hvað er hér um að vera? spurði hann með eins konar hótun í röddinni og litaðist um í samkvæminu. Þá beatu allir á mig og sögðu í einum kór: — Það er þessi herra, sem situr þarna. Hann er með ósvífni! Á næsta augnabliki lá ég úti á götu, og af skáldsögu minni,er það að segja, að ég er að hugsa um að ijúka henni í dag. E, Frúin og sýnishorn af blómaskrúðinu í. stofunni. A veggnum hangir skinnið af dýrinu, sem Agnar Bogason felldi. ' sig. Eitt er víst, að húsið númer 96 yið Kópavogsbraut tapaði ekki gildi sínu, þegai það várð loks fullgert. h. j. h. Leiðrétting Ljóð Einars M. Jónssoríar I síðustu Lesbók bar nafnið „í Delfí", og er höf- undur og lesendur beðnir velvirðingar á mistökunum sem urðu þegar ijóðið var prentað. íslenzk heimili Framald af bls. 9 f leiðinni er sjálfsagt að láta það fljóta nieð, að grjótið utan á húsinu er ekki að vestari. Það er úr Skarðsheiði. Sveinn mundi eftir því þar síðan hann var smalastrákur á þeim slóðum — sótti það svo sjálfur, þegar hann vantaði skraut á veggbútana. Á einum veggnum hangir hreindýra- skinn, mjög til skrauts. Það er af dýri, sem Agnar Bogason skaut austur á Ör- æfum og færði hjónunum einhvern tíma, þegar hann kom í morgunkaffi á sunnudegií Verzlanir enu þarna skammt undan og segir María að bezta fiskbúðin á Suður- iandi sé einmitt í þeirra hverfi. Þangað komi fólk langt að til þess að kaupa fiskhakkið. Þau verzla ekki mikið í Reykjavík, en eiga bíl, Y—13, eitt af mörgu, sem ber þessa tölu á heimilinu. Margt hefur líka borið upp á 13. dag mánaðar í húsbyggingunni. Þau 'hafa ekki ótrú á 13, síður en svo. En kunn- ingjariiir eru alltaf að segja Sveini að fara að losa sig við þetta bölvað númer á bilnum. ^ SVIPMYND J HAGALAGÐAR HREYSTI f EIXI Dr. Þorvaldur Thoroddsen ritar mér: » Ég kom til gamla Beroedikts Grön- dals 2 eða 3 dögum áður en hann dó. Var hann þá veikur, en sat í hæg- indastól. „Hvernig líðux þér í dag, Gröndal? sagði ég. „Ég get ekki gengið og ekki and- að", sagði Gröndal, „en annars líður mér vel". (Þórh. Bjarnarson) J æja, þá erum'. við víst búin að drepa á það helzta. Úr stofunni er út- sýnið einkar fallegt suður á Reykjanes — og i lognfolíðunni á kvöldin er dýr- legt að sitja við arininn og njóta fjall- anna í blámanum. Þá les Sveinn oft kvæði fyrir konu sína — Einar Bene- diktsson, Jónas Hallgrimsson, Tómas, Stein Steinarr — og siðast en ekki sízt, Vjlhjálm frá Skáholti, sem Sveinn hefur miklar mætur á. — Ljóðin hans verka aJltaf á mig eins og ófullgert málverk, segir Sveinn. Þau faila inn í landsiagið, útsýnið. Allt er þetta eins og ófullgert málverk, svipur landsins breytist á hverjum degi, er sibreytilegur — lands- lagið verður sennilega aldrei fullgert. Og mundi það ekki líka tapa gildi sínu, ef það yrði einhvern tírna fullgert — og fnilkomið? i Það er sennilega hlutur, sem hver verð ur að meta, vega og dæma fyrir sjálfan Framhald af bls. Z jnni, sem jafnframt er eitt bezt rekna blað Frakklands. „Le Provencal" er arf- taki „L'Espoir" frá striðsárunum, og Defferre er útgefandi þess. Það er rek- ið eins og öll venjuleg góð dagblöð, þó oft séu sjónarmið sósíalista túlkuð í leið- urum þess, einkanlega þegar kosningar eru í nánd. Hann nýtur meiri virðingar en hylli meðal undirmanna sinna. Hann er harð- ur verkstjóri, sem fer ekki í launkofa með það, ef honum finnst fyrirmæli sín hafa verið virt að vettugi. Þeir sem vinna fyrir hann, hvort heldur ef á blaðinu eða borgarskrifstofunum, telja að Frakk- land muni halda áfram að hafa „sterk- an" forseta, ef hann tekur við af de Gaulle. Þar sem Defferre er í senn borgar- stjóri Marseijles, útgefandi stærsta blaðsins í Suður-Frakklandi og þing- maður í París, hefur hann éfni á að búa í veglegu húsi úti við hafið rétt utan við borgina. Hafið er helzti hvíld- ar- og orkugjafi hans. Hann á stóra lystisnekkju sem hann siglir oft. Árið um kring er hann sólbrenndur og úti- tekinn. Kona Defferres hét áður Marie-Ant- oinette Swaters og er af hollenzkum ættum. Hún er gráhærð, þokkafull og glæsileg kona, sem er jafnan við hlið manns síns, þó. hún láti lítið á því bera. Þau eru bæði fráskilin og hafa verið gift einu sinni áður. Þau eru barnlaus. Bæði eru þau mótmælendur í landi þar sem 95% íbúanna eru rómversk-kaþólskir. Flestir Frakkar taka hjónaskilnaði og trúarbrögð ekki mjög hátíðlega, þannig að þessi mál ættu ekki að valda alvar- legum vandkvæðum nema meðal lítils hóps strangtrúaðra kaþólika. I ftir seinni heimsstyrjöld gegndi Defferre nokkrum minniháttar ráð- herraembættum í ríkisstjórn Frakklands fram til 1956, þegar hann varð nýlendu- málaráðherra Frakka. Hann vár frjáls- lyndur í afstöðu sinni til nýlendnanna og átti stóran þátt. í að undirbúa nýlend- urnar í Afríku undir sjálfstjórn, sem síð- ar leiddi til fulls sjálfstæðis undir hand- leiðslu de Gaulles. Á sama hátt var hann ¦ formælandi minnihluta innan flokks síns, sem var meðmæltur yíðtækum tilslök- unum við þjóðernissinna í Alsír. Þá krafðist það vissulega hugrekkis að vera í andstöðu við þann ástríðufulla ásetning meirihluta frönsku þjóQarinnar að halda Alsír innan franska ríkisins. Defferre átti í sífelldum erjum við flokk sinn og leiðtoga hans, Guy Mollet, sem var forsætisráðherra 1956 og 1957, en hann sat fast við sinn keip. Það var ekki fyrr en eftir valdatöku de Gaulles 1958, að sjónarmið hans voru viðurkennd. Hins vegar var hann að því leyti óiikur ýmsum öðrum sósíalistum, sem voru sama sinnis og hann, að hann neitaði að kljúfa sig út úr flokknum, heldur beygði sig fyrir vilja meirihlutans. Sagt er að de Gaulle hafi einhvem tíma látið þau orð falla, að allir Frakk- ar „hafa verið, eru eða munu verða gaullisti á stríðsárunum, varð aftur gaullisti eftir að hershöíðinginn kornst til valda 1958. En fyrst kom hann fram með harðorð mótmæli gegn því, hvei'nig Frakkland og fjórða lýðvéldið var þvingað til uppgjafar í maí 1958 af upp- reisnarmónnunum í Alsír. Hann neitaði að greiða de Gaulle atkvæði þegar hon- um var veitt embætti forsætisráðherra, en þegar hershöfðinginn lagði fram hina nýju stjórnarskrá, studdi Defferre hann í þjóðaratkvæðagreiðslunni 28. septem- ber 1958. Hann hélt áfram að styðja de Gaulle í fjögur ár, og þegar "hann var spurður um ástæðuna, svaraði hann jafn- an: „De Gaulle er eini maðurinn, sem getur bundið enda á stríðið í Alsír". En hann var ekki blíður við ríkis- stjórn og ráðherra hershöfðingjans. Hann deildi oft harðlega á stjórnina fyrir ým- is afglöp, einkanlega fyrir linkind við hin hægrisinnuðu öfgaöfl sem stóðu að hermdarverkum í Alsír og Frakklandi. Menn höfðu á tilfinningunni, að jafn- skjótt og Alsír-stríðið væri úr sögunni mundi hann ekki víla fyrir sér að ráð- ast á de Gaulle sjálfan. Jr að er ekki lengra síðan en i júní í fyrra, að Defferre sagði þeim, sem inntu hann eftir því, að hann mundi ekki bjóða sig fram til forseta. Svo var það í september, að vinstrisinnaða viku- blaðið „L'Express" hóf að birta greina- flokk um frambjóðanda, sem það kall- aði „Monsieur X". Hugmyndin var sú, að stjórnarandstaðan ætti að koma fram með frambjóðanda þegar í stað og kynna hann alþjóð. Aðrir héldu því fram, og eru enn þeirrar skoðunar, að of snemmt væri að hefja kosningabaráttu, sem von- laust væri að halda vakandi i náiega tvö ár. Enda þótt „L'Express" lýsti því yfir, að greinaflokkurinn ætti ekki við neinn tiltekinn einstakling, fóru menn í æ rík- ara mæli að orða Defferre við framboðið, þar sem hann var talinn hafa fiesta kosti til að bera og fæsta ókosti. Þessar um- ræður fóru ekki fram innan sjálfra ílokkanna, heldur í minni hópum póli- tískra áhrifamanna, sem létu sig hin hefðbundnu flokksbönd litlu máli skipta. Flokkunum var meinilla vi3 þennan þrýsting utan frá, ekki sízt flokki Defferres sjálfs, og þegar hann loks fékk samþykki flökksins til franv. boðsins á sérstakri flokksráðstefnu 2.—* 3. febrúar sl. kom fram nfikil beiskja meðal flokksmanna hans vegna þess- ara óvenjulegu ytri áhrifa. Og nú er að sjá hverju fram vindur næstu 18 mán- uðina. 14 LESBÖK MORGUNBLAÐSINS 16. tölublað 1964

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.