Lesbók Morgunblaðsins - 31.05.1964, Blaðsíða 13

Lesbók Morgunblaðsins - 31.05.1964, Blaðsíða 13
búiðy*- ekki hægt aS ráða því til lykta í dag. Ég verð að hafa samband við yf- irboðara mína. En ég mun láta þess getið, að þér séuð gramur og það með . réttu". É g sagðist ekki mega tef ja mikið fram yfir mánudag, og 'minnti hann á það, að ég þyrfti tvo sólarhringa til að fá Abel la.usan. En ef hann hinsvegar fengi vitneskju frá Mdskvu fyrir mánu- dag, bæði ég hann að hafa samband við mig gegnum símanúmer í Vestur-Ber- lín. Ég skrifaði leyninúimer Bobs á spjald og rétti honum. Sohischkin varð hugsi og sagði við mig: „Svo að þeir vilja þá fá þrjá menn fyrir einn." Ég svaraði brosandi: „Einn listamað- ur er alltaf meira virði en þrír hand- verksmenn". Hann setti upp íbygginn svip er ég nefndi Abel þannig, og bro^ti á móti. ,.Ef ég mætti láta í ljós persónulega sannfæringu mína", sagði hann „þá er það svo, að þar sem Abel-fjölskyldan ger kröfu til austur-þýzks borgararéttar, og Pryor er í haldi hjá Austur-Þjóðverj- um, mundi það að láta Pryor lausan létta erfiði mitt í Sovét-Rússlandi við að gera opinbera grein fyrir því, Sum annars gæti litið út sem óþarfa um- hyggja fyrir austur-þýzka borgaranum Abel"'. Við kvöddumst svo með handa- b^>Mi og éa gekk út úr skrifstofunni með „Abel-fjölskylduna" í halarófu á eiur mér. Hún skildi svo við mig við næsta götuihorn, og dcttirin sagði, að þáu hefðust við 5 gistihúsi í Austur- Berlin. Fundurinn hafði staðið tvær klukkustundir. Má udagur 5. februar K, .lukkan 17.00 fór ég aftur til Austur-Berlínar og sovézka sendiráðs- ins, hresstur af sterkum áburði, sean Bob hafði útvegað á bakið á mér, sem va" enn aumt. Ég koan í konsúlatið skömmu fyrir til- tekinn tíma. í biðstofunni var ungfrú Abel og Drewes frændi, sem sendi mér eitt sinna miður geðslegu glotta. Sairs- kvæmt beiðni minni staifaði ungfrú Ab- el fyrir mig nafn frændans, sem var „Drewes" (framborið Drives á þýzk- unni). Hún tjáði mér ennfremur, að móðir sín hefði orðið um k'^rrt í gisti- húsherbergi þeirra, af því að hún hcfði verið „mjög taugaóstyrk" siðan við hittuimst næstliðinn laugardag. „Hafið þér fengið nokkrar góðar fréít- ir?" spúrði hún. Ég svaraði, að það mál yrði ekki rætt nema í viðurvist Schisch- kins sendiráðsritara. Sehischkin birtist nú allt í einu. Hann hneigði sig fdrmlega fyrir ungfrú Ab- el og Drewes, en heilsaði mér innilega oneð handabandi. Hann bað mig síðan að koma í einkaviðtal í innri skr'.f- stofunni, en 1-ét sem hann sæi ekki hin tvö. Hann hóf viðræðurnar. „Gáfuð þér stjórn yðar skýrslu um fyrri fund okk- ar? Hvaða viðbótar-fyrirmæli hafic þér íenpið?" ,.Ég sendi skýrslu tafarlaust", svar- aði ég, ,,og fékk engin fyrirmæli önnur en þau að fara hingað aftur, eins og þér óskuðuð, og heyra, hvaða frekari vitneskju, oí nokkra, þér hefðuð fengið írá ríkisstjórn yðar". Sohischkin settist niður við1" borðið ©g opnaði síðan með miklum embætt- issvip stóra leðurmöppu, og kvaðst hafa fengið fyrirmæli frá Moskvu. Þegar ég spurði hann þess, kvað hann engin vandkvæði á því, að ég gæti skrifað Iiiður orðsendinguna orðrétta. Síðan las hann mér hana fyrir: 1) Sovétstjórnin er mannúðlega sinn- uð og er því fús að láta Powers í skiptum fyrir Abel. 20. tölublað 1964 ------------------------- 2) Þetta mannúða?braigð af hendi beggja aðila og eyðing á undirrót stöð- ugs andsovézks áróðurs ætti að stuðla að betra samkomulagi milli landa okk- ar beggja. 3) Ef Bandaríkjastjórn hefur áhuga á frelsun Makinens, sem nu er í Kiev, er Sovétstjórnin fús að hafa skipti á Abei og Makinen, en að láta bæði Powets og Makinen í skiptum fyrir Abel kemur ekki til mála. Bandaríkjamenn veró'a sjálfir að ákveða, hvorn þeir vilja he'id- ur lausan. En verði málinu lokið á á- nægjulegan hátt gæti meira orðið að gert sendi svar mitt meS sendiraðs-sendli til Sovétsendiráðsins. Úti fyrir sendiráðinu spurðu ungfrú Abel og Drewes mig, hvað gerzt hefði. Ég gaf þeim yfirlit yfir það, og ungfrú Abel sagði: „Við verðum ajð-fara tufar- laust og hitta hr. Vogel; hann hefur lofað að bíða í skrifstofunni eftir okk- ur". Þegar ég spurði, hversvegna Vog-' el hefði ekki getað komið með okkur í sendiráðið, sagði hún, að hann hefði svo marga skjólstæiðinga, að hann hefði ekki getað farið úr skrifstofunni. Við hóuðum í leigubil og loks kom- um við að skrifstofu Vogels. Inngang- Sendiráð' Rússa í Austur Berlín 4) Hvað snertir Pi-yor, þá er það mál utan lögsögu Sovét-yfirvalda, og verður að reka við austur-þýzk stjórnarvöl'i. Það má verða fyrir milligöngu frú Ab- els og lögfræðings hennar, hr. Vogels, sem hafa þegar tilkynnt Donovan, að umsóknir þeirra þess efnis hafi þeg- ar fengið líldegar undirtektir hjá aust- ur-Jþýzku stjórninni. . Schischkin tjáði mér þvínaest, að frek- ari fyrirmæli hefði hann ekki feagið. Við frú Abel skyldum gera gangskör að því að finna upp eitthvert ráð til að koma skiptunum í kring, sem sovr- étstjórnin mundi síðar taka tli athug- unar. Auk þess hafði Schischkin sagt um amerísku uppástunguna um Glien- ickerbrúnj (sem ég hafði minnzt á á fyrra fundinum): „Ekki fráleitt". E i g sagði honum, að ég hefði mest- an áhuga á þessu, sem vikið var að Mar- vin Makinen. Gæti ég gengið út frá því, að ef hinar náðanirnar kæmust í fraiukvsemd, og samkomulag milli þjóð- anna batnaði, að Sovétríkin mundu þá náða Makinen í náinni framtið? Schis- chkin kvaðst ekki geta staðfcst skiln- ing minn svona strax, en muncii spyrj- ast fyrir um málið. Ég tjáði Schischkin, að ég mu.idi til- kynna ríkisstjói'n minni þetla gagntil- boð og vonaðist eftir svari innan sól- arhrings. Schischkin lét þeás getið, að með tilliti til bakverkjar míns (sem var áberandi), þá þyrfti ég ekki a'ð koma sjéltfur, en stakk upp á, að ég urinn að henni var illa lýstui. Ég gat grillt stiga, sem lá upp úr þróngri for- stofu, með nakta veggi til beggja handa. Þetta var svo ólíkt umhverfi \iokkurr- ar skiúfstofj málafær&lumanns, að þ;g- ar ég auk þess hafði Drewes frænda á eftir mér, fór að fara um mig, og þorði ekki annað en líta um öxl einu sinni eða tvisvar. En þegar svo stendur á, ex dá- lítil huggun í því að vita, að manni þýðir ekkert að vera hræddur, þa* seni undankomuleið er engin til.» Þegar við komum upp stigann, þiýsti ungfrú Abel á hnapp og okkur var hleypt inn í litla forstofu, sem lá inn í ennþá minni biðstoíu. Eitthvað sat þarna atf fólki, þegar við komuim inn, en það hafði sig fljótt á brott. Eftir fá- . ar minútur kom hr. Vogel fram og leiddi okkur inn í litla en velbúna skrifstofu. Hann var á að gizka 37 ára gamall, svarthææður og laglegur maður, og fljótur til að brosa vingjarnlega. Hann var í skraddarasaumuðum gráum flún- elsfötuim, alhvítri skyrtu og hálsbindi með mynd í, tilsvarandi vasaklút í brjóstvasanum og skrautlega erma- hnappa. Vogel spurði strax á þýzku, hvort ég talaði það mál vel, og ég svaraði á ensku: „Mjög illa". (Allt samtalið á enda var það auðséð, að þau öll héldu mig kunna miklu meira í þýzku en ég vildi vera láta). Mér til furðu bauðst Drewes frændi til að vera túlkur og svo þýddi hann fyrir Vogel yfirlitið ^yfir það, sem gérzt hafði í skrifstofu Schis- ohkins. Vogel kinkaði kolli og sagði sér vera þaS ánægju að geta sýnt mér embættislega tilkynningu frá yfirsak- sóknara austur-þýzka lýðveldisins. Hún var á þýzku og hljóðaði þannig: „Hér með vottast að umsóknin um af- hending skjólstæðings yðar í hendur amerískra yfirvalda getur orðið veitt, ef Ameríkumenn uppifylla skilyrði þau sem yður er kunnugt um. Skrifstofa yfirsaksóknara: Windlisch, saksóknari." mt etta 'skrif var augsýnilega sniðið eftir bréfinu frá náðunarskrifstofunni, sem ég hafði afhent Schischkin á fyr&ta fundi okkar og hann hafði kallað „loð- ið". Ég fór að geta mér til um, hvort Windlisch hefði séð það bréf. Eftir að við höfðum rætt þetta bréf, sagði ég Vogel, að til þess að geta gert minar ráðstafanir þyrfti ég að fá osint svar við beinni spurningu: Ef aðferð sú, sem stungið var upp á, yrði sam- þykkt af öllum aðilum, gæti Vogel-þá tryggt, að Austur-Þjóðverjar afhentu Pryor samtimis og á sama stað, sem hin býttin færu fram? „Ákveðið já", svaraði Vogel. Ailan þennan fund var ég hlédræg- ur en þó vingjarnlegur. Sökum þess að . gefið var í skyn í orðsendin.gu frá Wash ington, að þeim þar fyndist ég hafa farið nokkuð hörðum orðum um i'ram- komu Vogels, á fundinum með Schisch- kin á laugardag, þá minntist ég nú alis ekki á brigðmælgi Vogels. Þegar íar.d- inum la.uk, hringdi Vogel á ieigubí. handa okkur, og við kvöddum hann öll með handabandi um leið og við fórum. A stigapallinum gaf ég Drewes frænda kurteislega höfuðbendingú um að ganga á undan. Hann gerði það. Ungfrú Abel og Drewes urðu mér sam ferða í bílnum að Friedrichstrasse-5toð- inni. Þar fóru þau út. Ég fór b^int í Hilton-hótelið, og kom þangað um kl. 7.10. Þegar ég hringdi í Bob, sagði hann mér, að þeir hefðu verið orðnir á- hyggjufullir út af því, hve seint ég ka?mi. Eftir kvöldverð í rólegu veit- ingahúsi, fór ég heim og bjóst til sæng- ur. En allt í einu kom Bob. Það.höfðu komið skilaboð til mín í leyninúmerið í Vestur-Berlín, sem ég hafði ekki gef- ið öðrum en Schischkin. Þau komu úr símaklefa í Vestur y5erlín frá manm, sem talaði þýzku: „Óvæmtir erfiðleikar hafa komið á daginn. Verð nauðsynlega að tala viö yður í 'skrifstofu minni klukkan il á morgun, 6. febrúar. Vogel." Við Bob ræddum okkar í milli um hugsanlega þýðingu þessara skilabcða. Báðir vorum við fullir grunsemda Ég var helzt á því, að ef ég færi til Aust ur-Berlínar næsta dag, þá skyldi ég alls ekki fara til Vogels heldur hrista skila- boðin framan í Schischkin og heimta skýringu. Bob samþykkti þetta og náði sambandi viS Washington, þar sem þessi aðferð var samþykkt sama kvöldið. (Framhald í næstu Lesbók) HAGALAGÐAR Árið 1715 Var hart vor með kuldum og stór- frosti allt til fardaga nærri en veturj harður með afbrigðum, með áfreðum kom strax með vetri norðanlands. Við ísafjarðardjúp vestur voru hin I mestu harðindi, svo margir urðu þar sauðlausir um vorið. Item í Arn- arfjarðardölum misstu menn svo nær' allt sauðfé sitt, en aflatekja sæmileg. ( " (Annálar) -LESBOK MORGUfNSBLAÐSINS 13 /

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.