Lesbók Morgunblaðsins - 31.05.1964, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 31.05.1964, Blaðsíða 5
nr.immray Það er orðið langt milli ljóða bóka frá Færeyjum, eink- anlega snjallra ljóðabóka. Hinar gertæku breytingar sem orðið hafa á síðustu áratugum frá sérkennilegu byggða- og bændaþjóðfélagi til bæja- og verkamannaiþjóðfélags, sem einkum miðast við Þórshöín og Klakksvík, hafa til þessa leitt af sér æ jarðbundnari lífsviðhorf með höfuðáherzlu á hinum þröngu efna- hagslegu fyrirbærum. Hið gamla þjóðfélag bjó að sjálfsögðu við ým- islegan skort, en að öllu saman- lögðu var hrynjandi lífsins öðru vísi og samstilltari en nú. Dagar hennar eru taldir, en vonandi munu veigamiklir þættir hins gamla þjóð- félags varðveitast „við hinar nýju aðstæður, t.d. hin meðfædda tilfinn- ing margra Færeyinga fyrir skáld- skap, fyrir tón- og myndlist. Hvergi hljómar sálmasöngur af meiri inni- leik en í litlu kirkjunum undir grænu hlíðunum í Færeyjum. N. ýlega kom á markaðínn lítið færeyskt ljóðakver, samið af rúmlega tvítugri stúlku og gefið út a£ færeyska stúdentafélaginu í Kaupmannahöfn. Skáldkonan heitir Guðrið Helmsdal Pou'sen, og bók hennar ber heitið „Lýtt lot". Hún er myndskreytt af Zacharias Heinesen. Heiti bókarinnar merkir nán- ast „hlý gola". Guori'ð Helmsdal, dóttir færeyskra foreldra, bjó í Færeyjum til ellefu ára aldurs. í>á fluttist fjölskyldan til Kaup- mannalhafnar. Litla stúlkan varð fynr d'úpstæðri sálrænni reynslu við aðskiln aðinn frá bernskuheimkynninu, sem hún reyndi senhilega að vinna bug á næstu tíu árin. En hún hvarf aldrei. Sívökul heimþrá gengur eins og rauð- ur þráður gegnum ljóð hennar. Móðir Sinfóníuhljómsveit íslands hefur nýlokið starfsári sínu, oq var efnis- skráin á vetrinum fjölbreytt oq for- vitnilep. Nokkur íslenzk verk voru flutt, sum þeirra í fyrsta sinn, og ber að faqna slíku framtáki. Að- sókn aö hljómleikunum var mjöp qóð, oq þarf varla lenqur um þaö að karpa, að hljómsveitin hefur hlutverki að qeqna í menninqarlífi höfuðborqarinnar, enda hefur hún komið sér upp tryqqum oq traustum áheyrendahópi. Um hitt hefur verið deilt oq verð- ur áfram, hvort skynsamleqt hafi verið að byqgja hljómsveitina upp eins oq gert var: qleyma undir- stöðunum og rjúka strax í að koma upp störri hljómsveit, þó vitanlegt vœri að hana skorti marqt til að sinna hlutverki sínu samkvæmt ströngustu krðfum. En við sitjum uppl með Sinfóníuhljómsveitina eins oq hún er, og þá er vitanleqa ekki itm annaS að ræða en reyna að berja í brestina eft- ir beztu getu. 1 vetur hafa einir sex :-' ' ' :' .-.•;>. ¦= . V..-I:. I • - . "ii«IJ.J,llt.Sll ——-- .. aS^f-4»_-¦:¦¦-<- •••:í:v..:sÆS8|feí;". ¦¦' ¦ '• ^ssSÍsSSss :•:•: .->..-: -.• ¦. :;-:L~-> -•¦ :. :-'22s« •.- •.^.f-.-i.-v-^í:?.-:'.¦-«-•. mmlF •gBHPgg* "*-.?.**¦''¦*í^s **' '?'¦' V" ,- .w-Í'-í .'-¦¦ -¦¦¦¦¦¦¦¦. ¦¦¦¦.' ¦,'. :¦ '- " :/ -:'. SSBf***^** í færeyskri lióðlist Effir Poul P. M. Pedersen hennar er íslenzk, kom ung til Þó'rs- hafnar og giftist þar. fslenzkt oig fær- eyskt lunderni blandast með hjartnæm- ¦ um hætti í ljóðum hennar, t.d. í Ijóð- inu „Gestur": Niðan móti myrkalögðum húsurn kom gestur av langari ferð. Við regnvátum andliti og mjörkasurki í hári kom hann gangandi á miðjari nátt. Kleiv upp um garðin og gekk niðan trappuna. Á gáttini setti hann seg at hugsa um tey ið inni vóru. . Hann kendi seg tryggan MMIHatMIMM-MM hljómsveitarstjórar stjórnað Sin- fóníuhljómsveitinni, allir erlendir, en tveir þeirra tslenzkir ríhisborg- arar. Þeir sem mest komu við sögu voru íri, Norðmaður og Ameríkani. Um hetta er allt gott að segja; ekk- ert er eðlilegra en fenqnir séu hinq- að fœrir erlendir hljómsveitarstjór- ar til aö bjálfa oq aqa hljómsveit- ina, en hitt verður aö játa. að sum- ir hinna erlendu qesta hafa tæpleqa verið fyrir ofan meðaZlag. Einmitt af peim sökum vekur hað sérstaka furðu. aö íslendingum, sem sérmenntaðir eru % hljómsveit- arstjórn, skuli vera meinað að spreyta sio & Sinfóníuhljómsveit ís- lands. sem er \hó ekki nema fjórða eða fimmta flokks hljómsveit enn- þd. Því er sennileqa borið wB, að þá skorti þjálfun til þessa vanda- sama hlutverk-s. en mér er spurn, hvar eiaa íslenzkir hljómsveitarstjór ar að fá sína þjálfun, ef ekki heima hjá sér? írski hljómsveitarstjórinn var oðeins rúmleqa tvítugur og stóð sig vel, en honum höfðu líka verið veitt tækifæri heima fyrir til að þjálfa og þroska hœfileika sína. En íslendingar eru auðvitað of fínir til að standa í því að þjálfa sína eiqin mmn! Útlendingadekriö hér hefur aldrei riðið við einteyming, en þaö er farið að verða dálíiið hlá- legt upp á síðkastið. sbr. síðustu viðburði í Þjóðleikhúsinu. Nú verður því alls eláá borið við. að fjárhagsástœð- ur liaoi til qrundvallar treqo- unni til að lileypa íslenzkum hljómsveitarstjórum að Sinfóníu- hljómsveitinni, því Reykv'ikinqar sœkja ekki siður hljómleika undir íslenzkri stjórn. eins oq sannard hefur í þau órfáu skipti sem það hefur komið fyrir. Mér er engin laununq á því, að éq hef % huga tiltekinn mann, sem lokið hefur prófi % liljómsveitarstjórn með qóð- um vitnisburði oq hefur á síðust" árum unnið merkileq afrek á skyld- um vettvangi. eins og fram kom m.a. á samsbnq í Austurbœjarbíói um síðustu helqi. Mér finnst satt að segja SinfóníuJiljómsveit fslands alls ekki hafa efni á að hreykja sér jafnhátt oq raun ber vitni, hvað sem erlendum loftunqum Uður, o<? því síður höfum viö íslendinqar ráð á að vanrœkja þá fáu hæfileika- menn, sem við eiqnumst, oq jafnvel hrekja þá úr landi. eins og verið hefur siður nú um shm. s-a-m at vita tey harinni. Tó, í nátt vildi hann ikki vekja tey, men nema sálir teirra. Tá ið hann loraði seg niðui av garðinum aftur í tað síða váta grasið, streyk ein ketta seg fram við beinum hansara. Hann tók hana til sín, og vinirnir hvurvu báðir í mjörkasurki og nátt. Margur fjall^öngumaðurinn í Fær- eyjum og í íslandi kannast við sten ning una. í báðuai þessum löndum eru íjar- lægðirnar ennþá áþreifanlegar, ekki ein- ungis á hinu víðáttumikla íslandi, ncld- ur einnig á hinum iitia eyjaklasa — vegna ógrdjöfærs landslags. I byrjun þessarar aldar gat svipuð tilfinning líka gripið mem. á Jótlandi. u, I nga stúlkan minnist haustbvims- ins við basaltklappirnar á bernskuárun- um með svo máttugum hœtti, að hún lifir það á ný handan við ár og haf átthaganna: Heimlandsins aldubrot við heystvindi berast mær í hesum fremmanda landi — finna i kvirru, svörlu heystnátt gjögnum tigandi fremmant urtagarðsgras veg til glugga mín, sum eg \æt upp ... Hin unga skáldkona opnar gluggann sinn fyrir bergmáli minningarinnar -um brimrót bernskuiinar. Hún hefur hug- ann opinn fyrir gamalli reynslu af land- inu úti á Atlantsihafi, skynjar hana sterkt og innilega: 20. tölublað 1964 ¦ LESBÓK MORGUNÐLAÐSINS

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.