Lesbók Morgunblaðsins - 17.04.1966, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 17.04.1966, Blaðsíða 1
J 14. tbl. 17. apríl 1966 — 41. árgangur l istakirkjunnar. Þá var haldin ráðstefna þeirra í Liverpool. Booth bar íram beiðni um að mega ferðast um iandið í prédikunarerindum, óbundinn af sókn- armörkum. Ráðstefnan reyndi að kom- ast að málamiðiun, sem jafnframt þýddi það, að Booth batt sig til hlýðni við skipulagið. Hami hikaði uim stund. Þá kvað við rödd konu hans af álheyr- endapöllunum: „Never". — Aldrei. Og það var úrslitaorðið. William 3ooth gekk út úr salnum, og hætti þar með sem prestur hjá meþódistum. Nú hófu þau hjönin ferðalög um landið í trú- boðserindum. Þegar kirkjurnar voru þeim lokaðar, gripu þau til annarra ráða — tóku á leigu sirkushús og leik- hús. Árið 1865 kornu þau hjónin til Lund- úna. Hann kynnti sér ástandið í fá- FYRRI HLUTI | álpræðisherinn er tahnn stofn- aður 1865. Átti hann þvi lwmdrað ára afmæli á síðastliðnu ári. Hann átti saant sem áður drjúga þró- vm að baki sér í lífi eins manns, sem imótaði starfsemi hans í u.þ.b. tvo mannsaldra. Þessi maður var William Booth. Er þvi venjan að lýsa upphafi Hjálpræðishersins sem hluta úr ævi- sögu þessa mikilmennis. Verður byrj- að hér á því að lýsa í stórum dráttum sögu þessa manns. WILLIAM BOOTH illiam Booth fæddist í Notting- iham á Englandi 10. apríl 1829. Faðir hans, vax fasteignasali, sem lánið hafði hlaupið frá í kapphlaupi iðnibyltingarinnar. Gaf hann þá skipun fyrir dauða sinn, að sveinninn William skyldi settur til náms hjá veðlánara. Þar væru líkindi til, að hann gæti orðið auðugur maður. Frá honum sagðist Booth hafa erft ágirnd á öllu, sem hann komst í tæri við. Móð- irin hét Mary Moss Booth og var af gyð- ingaættum. Sór sveinninn sig mjög í hennar ætt. Hún kenndi honuni eftirfar- andi lífsreglu: „Vertu góður, og þá mun allt ganga vel". Hún hélt heimilinu sara- an af fádæma dugnaði eftir dauða imanns síns. Booth hinn ungi hóf nám sitt hjá veð- lánara í Nottingham. í starfi sínu kynnt- ist hann fátæktinni í ömurlegustu myn^j um símum, reyndar úr hæfilegri fjár- lægð. Og á hinu leitinu sá hann hina auðugu og vel höldnu borgara, sem græddu af striti hinna fátæku. Honum folöskraði það, sem hann sá, og sór þess dýran eið, að hann skyldi berjast af ö'll- um mætti gegn þessu, þótt síðar yrði. Er hann varð 15 ára, átti hann aftur- hvarf sitt í meþódistasöfnuði nokkrum í Nottingham. Skömmu síðar tók hann að prédika á götuhornum fyrir börnum og fátæklingum. 1847 var hann útnefnd- ur prédikari af meþódistum. Vegna vinnu sinnar hélt hann til Lundúna. Þar fékk hann vinnu hjá veðlánara, og leiddist honum þar mikið. En hann hélt áfram prédikunarstarfi sínu. Starfs- löngun hans þoldi engin bönd. Hann byrjaði að halda útisamkomur á eigin epýtur, þvert ofan í vilja prestsins sins. Það kostaði rifrildi, sem endaði með því, að Booth gerðist meðlimur í ann- arri deild meþódismans, sem nefndist „Tlhe New Connection". Þar settist hann á skólaibekk, en líkaði illa kyrrsetan. Þó fór svo, að hann hlaut prestsvígslu 1858. Þegar hér var komið sögu, var Booth giftur. Hin útvalda var Catherine Mum-. ford, mikill kvenkostur. Er sennilega óhætt að segja, að hana megi telja eina mestu konu, sem uppi hefur verið í allri kristninni. Voru þau jafnaldra. Hún var tiiímniniganæm og skarpgáfuð. Hann lagði áherzlu á að kalla menn til aft- wihvarfs. Hún kallaði menn aftur á jmóti til heQgunar. En það áttu þau sam- eiginlegt, að þau vildu vinna sálir. Þau gengu í hjónaiband 1855. Vaxð hjóna- Slofnandinn William Bootii. ir köJlun sinni. Hann skyldi í Guðs nafni uppræta þennan djöfulskap og ó- : þverra. Upp úr þessu hóf hann prédik- unarstarf í Whitechapel-kirkjugarðinum í Ea9t End. Fyrstu samkomuna hélt hann 2. júlí 1865, og er þessi dagur tal- inn hinn opinberi stofndagur Hjálp- ræðishersins. Varð hann á samkomum þessum að þola barsmíðar og skítkast. Fúlegg lentu framan í honum oftar en einu sinni. En vilji hans var ódrepandi. Hann hélt áfram starfi sínu og fékk ýmsa góða áhangendur. Þar eru meðal annarra til nefndir George Scott Railtoi* og Theodor Kitching, kvekarinn. Hreyf- ingin nefndist fyrst „The Christian Rev- ival Association", síðar „The Christian Mission". En árið 1878 var nafninu breytt í „The Salvation Army", og átti elzti sonur Booths, Bramwell að nafni, ríkan þátt í þeirri nafnbreytingu. Starfið tók á sig sífellt meiri her- mynd. William Booth var í rauninni ein- valdur hershöfðingi. Allt fór um hans hendur. Heirnili hans var í raun og veru eins og járnbrautarstöð, þar sem gestir komu og fóru. Og hann skipulagði fjár- málalegu hliðina á starfinu eins og sniil- ingur. Dugnaður hans við öflun sam- skota var annálaður. Síðan eru sam- skot fastur liður á samkomum Hjálp- ræðishersins. Og sjálfsafneitunarvikurn- ar voru honum hin mesta alvara. Af- rakstur þeirra var upphaflega þunga- miðja þeirra fjármuná sem héldu starfi Hjálpræðishersins uppi. Nú fer hann beint til trúboðsstarfsins. Meginatriði boðskapar Hjálpræðishers- ins hefur alltaf verið hjálpræði einstakl- ingsins. Þetta var ástríða þeirra Booth- hjóna. Og Hjálpræðisherinn hefur hald^, ið þessari hugsjón við allt til þessa dags. Sigurvinningar hersins voru metnir í frelsuðum sálum. Við það voru allar stríðsáætlanir miðaðar. Booth hafði mjög glöggt auga fyrir því mikla neyðarástandi, sem ríkti í fá- tækrahverfum Lundúna. Það var brenn- andi löngun þeirra hjóna að uppræta þetta ástand. Um hið félagslega starf hersins verður nánar fjallað í sérkafla. Það er nánast risavaxið. En starf Hjálpræðishersins var ekki alltaf rósadans. Hann varð fyrir heift- arlegum árásum af hálfu drukkinna manna og fjandmanna trúarinnar. Árið 1882 voru 662 hjálpræðishermenn, þar á meðal 251 kona, slegnir niður, rotað- ir eða misþyrmt á annan hátt. Sama árið voru 56 eignir þeirra eyðilagðar. Stund- um'yoru hermennirnir settir í fangelsi af embættismönnum stjórnarinnar. Ár- , ið 1884 var tala þeirra 600, sem sátu" inni fyrir boðun fagnaðarerindisins. Það olli Booth mikilli hryggð, Hjálpræðisherinn Eífir Kolbein Þorleihson stud. iheol. band þeirra mjög gæfusamt, og sam- heldni þeirra viðbrugðið. Það kom einn- ig til að setja svip sinn á starfsemi HjálpræðishersJns síðar. Catherine BoofJh var sannfærð um það, að konur ættu að taka þátt í boðun orðsins. Skrifaði hún iþví bók um starf kven- presta, „Femaie Ministry" (1859). Var Catherine um margt fremri manni sín- um. Má segja, að þau hafi bætt hvort annað upp. Meðan hún var á lífi, hafði Booth hershöfðingi alltaf konu sína sér til ráðuneytis á herráðsfundum. Árið 1861 dró til tiðinda ininan me|þód- tækrahverfum Lundúna, og fannst það nánast ægilegt. East End var „risastór sorphaugur, þar sem hinir ríku ræktuðu sveppi sína." Hann gekk fram hjá kránum, þar sem drukknir menn flug- ust hver við annan. Berfættar og skít- ugar blómasölustúlkur flæktust fyrir honum. Þegar hann kynnti sér útbún- að kránna, sá hann, að sérstökum þrep- um hafði verið komið fyrir handa smábörnum til að komast að skenki- borðiinu. Enda stóðu fimm ára s>mábörn út úr drukkin fyrir utan. Eitt kvöldið þarna í hverfinu stóð hann franxmi fyr- þegar kona hans lézt eftir mikil harm- kvæli árið 1890 af krabbasjúkdómi, sem hún hafði þjáðst af lengi. Einmitt um þessar mundir var hið félagslega starf, sem kona hans hafði borið svo mjög fyrir brjósti, að bera ávöxt sinn í breyttri refsilöggjöf í Englandi. Sérstak-*^ lega hafði hún borið fyrir brjósti af- vegaleiddar ungar stúlkur. Er ómælan- legt það gagn, sem Hjálpræðisherinn hefur gert með þessu hjálparstarfi sínu. Það var hinni gömlu kempu einnig þung raun að sjá þrjú af börnum sínum gef- ast upp í baráttu sinni og ganga undan merkjum hersins. Var sökin í rauninni eins mikil hjá honum sjálfum, þar sem hann vildi ekki láta að lýðræðislegri Framhald á bls. 4.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.