Lesbók Morgunblaðsins - 22.05.1966, Blaðsíða 14

Lesbók Morgunblaðsins - 22.05.1966, Blaðsíða 14
Sigríður J. Magríússon: „Þín er borgin björt af gleöi" „Ekkert er íegurra en vorkvöld í Reykjavík" heyrum við Ihljóma í útvarpinu, og sannarlega hafa þau •nörg verið fögur kvöldin í vor. Þeg- ar ég heyri talað um fegurðina í Reykjavík verður mér hugsað til þess, hvað fegurðarskyn manna breytist eftir tízkunni. Það er jafnvel sagt, að það séu málararnir og skáldin, sem hafi opn- sð augu fólks fyrir náttúrufegurð. I>að var sem sé almenn skoðun, eð ég ekki segi trú manna, þegar ég var að alast upp vestur í Arnar- íirði, að það væri fjarska ljótt í Reykjavík. Ég tók þetta ákaflega nærri mér, j>ví að mér fannst, að höfuðstaður- inn ætti að hera af um náttúrufeg- urð, eins og allt annað. En það var alltaf sama svarið, þegar ég spurði sjómenn, sem farið höfðu „suður", á vetrarvertíð: „I>að er svo sem ekkert að sjá, líkt og imaður sé kominn ofan í grautar- pott". Sennilega hafa þeir strax far- ið um borð í skipin, og því ekki séð aneitt nema þetta, sem þeir kölluðu „kvosina", sem mér þótti mjög ó- virðulegt nafn á höfuðstað. Þeir áttu víst við miðbæinn, og hann var ekkert glæsilegur í þann tíð. En þegar ég var 11 ára fór mamma að tala um, að hún ætlaði „suður" og það sem meira var, ég átti að fá að fara líka. Þvílík dýrð. En fyrstu kynni mín af Reykjavík urðu samt sár vonbrigði. Þetta var seint í ágúst- mánuði, og komið kvöld og kola- myrkur, þegar við komum í höfnina, sem reyndar var engin. Það komu bátar út a.ð skipinu, og mér skildist, að við ættum að fara í þá til að komast í land. Ég spurði því mömmu mína: „Hvers vegna leggst skipið ekki að bryggjunni". „Það er engin hafskipabryggja hér" anzaði hún. Jæja, var þetta nú öll dýrðin, það var þó bryggja á Bíldu- dal, ég man enn hvað ég vorkenndi höfuðstaðnum að eiga enga bryggju. En næsta morgun sá ég, að það var skröksaga, að það væri ljótt í Reykjavík, því að þá blasti Snæ- fellsjökull við í allri sinni dýrð, og svo var auðvitað gaman að sjá öll húsin. Síðan hefur mér þótt vænzt um Jökulinn af öllum fjöllum hér syðra. Esjunni man ég ekkert eftir úr þessari ferð. Það var ekki fyrr en löngu seinna, sem ég gat tekið und ir með Einari Benediktssyni: „Þú dregux oss heim. — Engin dá- semd er til — sem dýrð þín á norðurveggn- um. —" Margt fallegt hefur að verðleikum verið kveðið um Reykjavík — líka miðbæinn — Tómas segir: „Þín er borgin björt af gleði. Borgin heit af vori og sól. Strætin syngja. Gatan glóir. Grasið vex á Arnarhól." Oft hefur forsjónin verið Islend- ingum hliðholl, og bjargað á sein- ustu stundu, þegar óáran og harð- indi hafa steðjað að, en þó kannski aldrei fremur en þegar öndvegis- súlum Ingólfs skolaði á land í Reykjavík. Þjóðminningardaginn 1897 kveður Einar Benediktsson: „Þar fornar súlur flutu á land við fjarðarsund og eyjaband þeir reistu Reykjavík. Hún óx um tíu alda bil, Frh. á næstu síðu SigurBur Nordal: Æskan vill bera ábyrgð á sjálfri sér Á þeim tveimur þriðjungum 20. aldar, sem senn eru liðnir, hefur íbúa tala Reykjavíkur vaxið frá því að vera einn tólfti hluti fólksfjöldans í landinu til þess að vera um það bil helmingur, ef allt hið raunveru- lega borgarsvæði er með talið. Hvort sem menn vilja lofa þetta eða lasta, kalla það eðlilegt eða of- vöxt, er það staðreynd og engar horfur á, að þessi hlutföll eigi eft- ir að breytast í gagnstæða átt í fyr- irsjánlegri framtíð. Engin furða væri, þótt Reykjavík bæri þess tals- verð merki að vera á gelgjuskeiði, bæði ytra útlit hennar og fólkið ejálft, sem lengi vel var að miklu leyti aðflutt og alið upp í alveg ólíku umhverfi. En nú er þetta smám eaman að breytast og á fyrir sér að breytast enn greinilegar. Viðkoman í borginni sjálfri er svo mikil, að það fólk, sem er fætt hér og uppal- ið, verður sífellt tiltölulega fleira. Framtíð Reykjavíkur verður meir og meir í þess höndum. Þetta fólk hlýtur að eiga hér öðru vísi heima en við innflytjendurnir getum nokk- urn tíma átt, bera meiri ræktarhug til borgarinnar, kunna allt frá barn- æsku betur á borgarlífið. Og ég verð að játa, að þrátt fyrir allt svartagallsraus og þótt stundum virð- ist bera mest á þeim unglingum, sem sízt skyldi, þá hef ég tröllatrú á æskulýðnum nú á dögum. Mér finnst hann bera stórum af unga fólkinu, sem var að alast upp í Reykjavík um síðustu aldamót. Vafalaust eru ytri kjör æskunnar yfirleitt miklu betri en þá. Að öðru leyti vil ég sem minnst þakka eða kenna uppeldinu, en vonandi höfum við eldri kynslóð- irnar ekki síður verið hinum yngri til viðvörunar en fyrirmyndar. Aðal- atriðið er, að ég held þessi æska vilji fyrst og fremst sjálf bera ábyrgð á sjálfri sér, finni til þeirrar ábyrgðar, og þori, pegar kemur til hennar kasta, fremur að taka vettl- ingalaust á ýrnsum brekum jafn- aldra sinna en gamla fólkið, sem er að jarma yfir þessum gönuskeiðum —oft af heldur sljóum skilningi og með hálfmóráuða samvizku. 14 LESBÓK MORQUNBLAÐSINS- 22. maí 196ð

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.