Lesbók Morgunblaðsins

Ulloq
Ataaseq assigiiaat ilaat
Saqqummersitaq pingaarneq:

Lesbók Morgunblaðsins - 22.05.1966, Qupperneq 14

Lesbók Morgunblaðsins - 22.05.1966, Qupperneq 14
>p Sigríður J. Magnússon: „Þín er borgin bjðrt af gleði” „Ekkert er fegurra en vorkvöld í Reykjavík“ heyrum við Ihljóma í útvarpinu, og sannarlega hafa þau tnörg verið fögur kvöldin í vor. Þeg- ar ég heyri talað um fegurðina í Reykjavík verður mér hugsað til þess, hvað fegurðarskyn manna breytist eftir tízkunni. Það er jafnvel sagt, að það séu tnálaramir og skáldin, sem hafi opn- að augu fólks fyrir náttúrufegurð. Það var sem sé almenn skoðun, eð ég ekki segi trú manna, þegar ég var að alast upp vestur í Arnar- firði, að það vseri fjarska ljótt í Reykjavík. Ég tók þetta ákaflega nærri mér, því að mér fannst, að höfuðstaður- inn ætti að bera af um náttúrufeg- urð, eins og allt annað. En það var alltaf sama svarið, þegar ég spurði sjómenn, sem farið höfðu „suður“, á vetrarvertíð: „Það er svo sem ekkert að sjá, líkt og maður sé kominn ofan í grautar- pott“. Sennilega hafa þeir strax far- ið um borð í skipin, og því ekki séð neitt nema þetta, sem þeir kölluðu „kvosina", sem mér þótti mjög ó- virðulegt nafn á höfuðstað. Þeir áttu víst við miðbæinn, og hann var ekkert glæsilegur í þann tíð. En þegar ég var 11 ára fór mamma að tala um, að hún ætlaði „suður“ og það sem meira var, ég átti að fá að fara líka. Þvílík dýrð. En fyrstu kynni mín af Reykjavík urðu samt mánuði, og komið kvöld og kola- sár vonbrigði. Þetta var seint í ágúst- myrkur, þegar við komum í höfnina, sem reyndar var engin. Það komu bátar út að skipinu, og mér skildist, að við ættum að fara í þá til að komast í land. Ég spurði því mömmu mína: „Hvers vegna leggst skipið ekki að bryggjunni“. „Það er engin hafskipabryggja hér“ anzaði hún. Jæja, var þetta nú öll dýrðin, það var þó bryggja á Bíldu- dal, ég man enn hvað ég vorkenndi höfuðstaðnum að eiga enga bryggju. En næsta morgun sá ég, að það var skröksaga, að það væri ljótt í Reykjavík, því að þá blasti Snæ- fellsjökull við í allri sinni dýrð, og svo var auðvitað gaman að sjá öll húsin. Síðan hefur mér þótt vænzt um Jökulinn af öllum fjöllum hér syðra. Esjunni man ég ekkert eftir úr þessari ferð. Það var ekki fyrr en löngu seinna, sem ég gat tekið und ir með Einari Benediktssyni: „Þú dregur oss heim. — Engin dá- semd er til — sem dýrð þín á norðurveggn- um. —“ Margt fallegt hefur að verðleikum verið kveðið um Reykjavík — líka miðbæinn — Tómas segir: „Þín er borgin björt af gleði. Borgin heit af vori og sól. Strætin syngja. Gatan glóir. Grasið vex á Arnarhól.“ Oft hefur forsjónin verið Islend- ingum hliðholl, og bjargað á sein- ustu stundu, þegar óáran og harð- indi hafa steðjað að, en þó kannski aldrei fremur en þegar öndvegis- súlum Ingólfs skolaði á land í Reykjavík. Þjóðminningardaginn 1897 kveður Einar Benediktsson: „Þar fornar súlur flutu á land við fjarðarsund og eyjaband þeir reistu Reykjavík. Hún óx um tíu alda bil, Frh. á næstu síðu Sigurður Nordal: Æskan vill bera ábyrgð á sjálfrl sér Á þeim tveimur þriðjungum 20. ttldar, sem senn eru liðnir, hefur íbúa tala Reykjavíkur vaxið frá því að vera einn tólfti hluti fólksfjöldans í landinu til þess að vera um það bil helmingur, ef allt hið raimveru- lega borgarsvæði er með talið. Hvort sem menn vilja lofa þetta eða lasta, kalla það eðlilegt eða of- vöxt, er það staðreynd og engar horfur á, að þessi hlutföll eigi eft- ir að breytast í gagnstæða átt í fyr- irsjánlegri framtíð. Engin furða væri, þótt Reykjavík bæri þess tals- verð merki að vera á gelgjuskeiði, bæði ytra útlit hennar og fólkið 6jálft, sem lengi vel var að miklu leyti aðflutt og alið upp í alveg ólíku umhverfi. En nú er þetta smám eaman að breytast og á fyrir sér að breytast enn greinilegar. Viðkoman í borginni sjálfri er svo mikil, að það fólk, sem er fætt hér og uppal- ið, verður sífellt tiltölulega fleira. Framtíð Reykjavíkur verður meir og meir í þess höndum. Þetta fólk hlýtur að eiga hér öðru vísi heima en við innflytjendurnir getum nokk- urn tíma átt, bera meiri ræktarhug til borgarinnar, kunna allt frá barn- æsku betur á borgarlífið. Og ég verð að játa, að þrátt fyrir allt svartagallsraus og þótt stundum virð- ist bera mest á þeim unglingum, sem sízt skyldi, þá hef ég tröllatrú á æskulýðnum nú á dögum. Mér finnst hann bera stórum af unga fólkinu, sem var að alast upp í Reykjavík um síðustu aldamót. Vafalaust eru ytri kjör æskunnar yfirleitt miklu betri en þá. Að öðru leyti vil ég sem minnst þakka eða kenna uppeldinu, en vonandi höfum við eldri kynslóð- imar ekki síður verið hinum yngri til viðvörunar en fyrirmyndar. Aðal- atriðið er, að ég held þessi æska vilji fyrst og fremst sjálf bera ábyrgð á sjálfri sér, finni til þeirrar ábyrgðar, og þori, þegar kemur til hennar kasta, fremur að taka vettl- ingalaust á ýmsum brekum jafn- aldra sinna en gamla fólkið, sem er að jarma yfir þessum gönuskeiðum —oft af heldur sljóum skilningi og með hálfmórauða samvizku. 14 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 22. maí 1968

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.