Lesbók Morgunblaðsins - 08.11.1970, Blaðsíða 14

Lesbók Morgunblaðsins - 08.11.1970, Blaðsíða 14
_»§3 -t-<jj _5 -J'S ___ ' '• tí z _1 5-^ 25 C|_r V5? ^¦,v,' 70, Pl H ¦_. » w r o Tl > V/\ - gl* >. z; -0 Tí f 9 h 1? Þ ^&ES'^Wn —' -1 3 Oö _D. a /0 xp5* C •R - r rn ð_ 5* 5 73 >' "2. Æ ^ J : 1S a> r> f I 70 c « _Ð 2 I?? •z. z. - X * c- 7ð 0 «¦ _t^____l_rj"; ¦¦ t -*=5? ^wtg *k V ^s^.........K r. 70 3> ^ _D _<¦' fli' * 3 2 >_ 3 3 i ?5 H H _s_ 8 T, -D 79 ^ - \^^\^>^^^m - Is 70 m Ql* "2. 2. 3> r- _* 1_ >' •* -& 70 —» -z~ - \A •z- Js" ¦^ ¦1 * 11». 3 r — z; íl * X c- H <- f;|5 r. Z - ¦b 7» O b r -0 (A M t ¦z. c í ¦ ?| <ö 3> X _C_ 70 ;;¦> __ 73 3) ,(?» z 9 ttl |1| o. 73 - -4 n\ _(«í 2 "X. C 70 o. M X ss «. -1 M •z, 33 3 _6 JF> O 7« > o% 3 "3|_" - « 3> X sjrí; S5 —' X> 3) J3 4, 7_ _o O r D ?f _D TC 5> tb n : : H ia -0 ¦j 1 _o * t» c ¦n * X os Í' z~ fl S 70 í* >> "1 5 70 3) Z. JP> 3. ;a>* * m s _ :'¦'.¦¦: 73 c§7 ¦" ¦ X tí> m, _N ¦z. «. <n m e c __>' s ft * ^ d" ¦ ¦'¦. 70 £. ¦n r o" IA P 2. > 70 - T_ o' 3 || 7° aj 70 « - Z, ¦2. Ol -1 7T c «^> o_ * •• — * - 3 rffl _D 2 2 43 7« B — «fc» _D F» * r ^1 33 » H —— «~ jp^ o-r .T.-. 1 EKKI alls fyrir löngu var jrá því greint í jréttum, að fámennur hóp- ur öfgasinnaðra ungmenna reyndi með ofbeldi að meina kvikmynda- hússgestum að sjá ameríska mynd, sem íjallar um stríðið í Vietnam. Slík ósvinna hefur ekki borið við hér áður. Ljóst er, að atferli þessa hóps er bergmál af samskonar að- ferðum, sem ofstopamenn um allan heim iðfca, suo sem frœgt er orðið. Ekki hef ég séð þessa umræddu kvikmynd um The Green Berets og má vel vera, að í henni felist einhliða áróður og að hún sé þar að auki nauða ómerkileg. Ekki kœmi mér það á óvart. En það skiptir engu máli í þessu sambandi. Ennþá búum við í frjálsu landi og partur af þessu frelsi er til dœmis, að við látum ekki segja okkur fyr- ir verkum á þennan hátt; við lát- um engin pólitísk ritskoðunarsjón- armið ráða því, hvaða kvikmyndir við sjáum né hvaða bœkur og blöð við lesum. Fyrir fáeinum öldum voru háð- ar grimmilegar trúarbragðastyrj- aldir, oftast til að verja eða þvinga fram kreddur, sefn frá okkar sjón- armiði skipta nœsta litlu máli. Þá helgaði tilgangurinn meðölin og svo er enn í þeim pólvtísku trúar- bragðastyrjöldum, sem í' misstórum mœli geysa víða um heim. í stað guðstrúar hefur komið trú á kenn- ingar og efnahagskerfi, trú á bylt- ingarforingja, en umfram allt nei- kvœð trú á niðurrif alls, sem gaml- ar menningarþjóðir hafa verið að byggja upp, öld fram af öld. Um langan aldur hefur það verið eitt helzta mein mannkynsins, að menn fá ekki að vera í friði með skoðanir sínar, hvort heldur þœr snúast um Guð og eilífðina, uppeldi barnanna, uppbyggingu atvinnulífsins eða skiptingu þjóðarauðsins. Því er ekki treyst, að þú sért sjálfur mað- ur til að draga skynsamlegar álykt- anir og breyta samkvæmt því. 1 hverju frjálsu landi vekjast upp hópar hálf heilaþveginna öfgasinna og allir œtla þeir að frelsa heiminn. Þeir hafa sér. til halds og trausts gatslitnar heimspekikenningar, en trúa ekki einu sinni sjálf- ir á áhrifamátt venjulegra rök- semda. í lýðrœðisþjóðfélögum Vest- urlanda hefur umburðarlyndi við skoðanir manna sífellt farið vax- andi. Enginn íslendingur mundi nú siga grimmum hundum á Eirík frá Brúnum, ef hann vœri á ferðinni ¦til að boða Mormónatrú. Og trú- lega hefur enginn neitt við það að athuga, þótt fámennur hópur hér- lendra manna hafi stjórnmálaskoð- anir, sem öllum þorra fólks eru mjög ógeðfelldar. Sá hópur á að geta haft sinar skoðanir í friði þar fyrir. En umburðarlyndi Vesturlanda- þjóða hefur haft það í för með sér, að ofbeldishneigðir öfgasinnar fœra sig hvarvetna uppá skaftið. í bili er því trúað, að ofbeldi sé vœnleg- asta aðferðin til að fá kröfu fram- gengt, jafnvel þótt sú krafa sé komin frá örsmáum minnihluta. Boðorð dagsins er skœruhernaður, eyðilegging mannvirkja og verð- mœta, limlestingar á saklausu fólki, flugvélarán, mannrán og manndráp. Til aðgerðanna sjálfra eru gjarnan notaðir meira og minna geðtruflaðir einstaklingar, en „hug- sjónin", sem á bak við stendur, er mjög á flökti. Stundum er verið að mótmœla heimsvaldastefnu eða kapítalisma eða stóriðju. Stundum er á óljósan hátt talað um nýjan heim, sem venjulega á að reisa á marxískum kennisetningum. Stund um er það aðeins eyðilegging og óeirðir óeirðanna vegna og hetju- legar dáðir í anda Maos, Castros eða Che Guevara. Ýmsar borgir úti um heimsbyggðina hafa orðið sem orrustuvöllur og er skemmst að minnast morðhyskisins í Kanada, sem setti landið á annan endann og framdi ódæði til að vekja at- hygli á kröfum um aðskilnað. Með- al í>ess, er aðdáendur ofbeldispost- ula eins og Marcuse hins banda- ríska lesa sér til hugarhœgðar, er sérstök handbók í skæruhernaði í borgum, eftir brasilískan múlatta, Marighella að nafni. Þar er til- greint, hverja er áhrifamest að drepa fyrst og hvað beri að nota til þess. Sérstaka áherzlu leggur Marighella á að „framkvæma af- tökur með algerlega köldu blóði, rólega og ákveðið". Að sjálfsögðu er Marighella dauður; hann var drepinn með sömu aðferðum og hann kenndi sjálfur. Þannig eru pólitískir postular nútímans, sumir hverjir, og náms- menn, sem velferðarþjóðfélögin hafa kostað til náms, árum saman, þeir drekka þennan fróðleik í sig með námsbókunum. Nú er farið að tala um, að kannski hafi umburðar- lyndið gengið of langt. Það vekur óhugnanlega athygli, hvað tiltölu- lega fámennur hópur getur leitt af sér mikinn voða í stórri borg; hvað borgin og allar lifœðar hennar eru í rauninni viðkvœmar. Ekki sízt þegar tœpast er við menn að eiga eins og þá boðbera grimmdarinnar, sem sœkja vit sitt einkum og sér í lagi í bókmenntir á borð við handbók Carlos Marighella. Gísli Sigurðsson. Út.efan-l: Hit. Árvakur, Reykjavík. Framkv.stj.: Haraldur Sveinsson. Rítstjórar: Matthfas Johannessen. Eyjólfur KonráO J.'.n' m. Hitstj.íltr.: Gisli Sieurðsson. Auglýsingar: Árni Garðar KristiniEon. Ritstjóm: ÁSaUtiæti 6. Simi 10100. 14 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 8. nóvemher 1970

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.