Lesbók Morgunblaðsins - 11.06.1978, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 11.06.1978, Blaðsíða 3
franska og persneska. Þennan skóla sækja börn frá öllum stéttum þjóofélags- ins. Þar ráöa ekkí erföir, heldur hæfileikar. Viö geröum Reza þaö snemma Ijóst, aö hans biöu síöar þung verkefni og miklar skyldur. Viö fórum þó aö því meö allri gát, því að ekki vildum viö trufla gleöi bernsku hans. , Oft sendum viö börn okkar á laun til annarra landshluta. Ástandiö í þorpunum, fátæktin og þekkingarskortur íbúanna, tók mjög á Reza. Einu sinni sagöi hann: „Ég get ekki ímyndaö mér, aö pabbi viti, hvernig þar er umhorfs né hve fátæktin er hræöileg." Viö skýrðum þaö fyrir honum, af hverju fátæktin stafaöi, og aö ástandi, sem skapazt heföi öldum saman, yröi ekki breytt meö skjótum hætti. Farahnez, Ali Reza og Leila, hin þrjú börnin, eru aö sjálfsögöu ekki háö jafn strangleika í upieldi og ríklsarfinn. Samt sem áður veit ég, aö þau verða aldrei aö öllu leyti eins og önnur börn. Mörgum ofur einföldum hlutum, sem börn læra á strætunum, kynnast þau ekki. Þau munu þó ekki læra, hvernig bregöast skuli við, ef þau eiga þaö eftir aö lenda í efnalegum öröugleikum. Stundum veröur mér þaö erfitt aö skipta tímanum milli drottningarskyldunn- ar og móöurskyldunnar. Þegar mér kemur í hug oftsinnis, aö börnin veröi afskipt, hugga ég mig vi þaö, aö framtíö landsins sé um leiö framtíö barnanna minna. Ekki vil ég nú villa ykkur sýn og segja, aö ævi. okkar sé eintómum rósum stráö, og áhyggjur höfum við margar. Ég get minnt á, aö 10. apríl 1965 varö ég fyrir þungri reynslu. Klukkan hálftíu um morguninn kom keisarinn inn í.marmara- höllina. í sama bili og hann gekk inn um anddyriö mátti heyra marga skothvelli. Hermaöur úr lífverði keisarans haföi þotiö inn í höllina og skaut af vélbyssu í allar áttir. Báöir veröirnir viö inngönguhliöiö flýöu í dauöans ofboöi. Þjónn einn reyndi árangurslaust aö loka huröum. Moröing- inn ruddist áfram aö skrifstofu keisarans og skaut og skaut látlaust. Tveir aörir verðir reyndu aö stööva hann. Hermaöur- inn skaut þá til bana á sömu stundu. Keisarinn heyrði að vísu skothvellina, en hann sat hinn rólegasti viö skrifborö sitt. Kúla flaug gegnum huröina, og munaöi minnstu, aö hún hæföi keisarann. Á flötinni fyrir utan mátti heyra, að skipzt var á skotum. Þá reis maöurinn minn á fætur og gekk út á ganginn. Framan viö skrifstofudyrnar lágu þrjú lík. Keisarinn bauö ráöuneytisstjóra sínum aö koma öllu aftur í röö og reglu, settist síðan viö skrifboröiö og hélt áfram aö vinna. Ég haföi engan grun um þetta. En rétt í þessu heyröi ég símhringingu. Þaö var móöir keisarans, sem talaði af þungum ekka: „Veiztu, hvaö komið hefur fyrir?" „Nei." „Þaö hefur veriö skotiö á keisarann!" Ég hélt, aö hjartaö í mér væri aö stöövast. Dauöskelfd beiö ég, en hún endurtók snöktandi: „Þaö hefur veriö skotið á hann." Enn liðu nokkrar sekúnd- ur, þar til hún sagöi þaö, sem hún heföi átt aö segja í upphafi: „En vertu alveg róleg. Hann varð ekki fyrir neinu tjóni." Og ég hljóp sem mest ég mátti til mannsins míns. Aö ofan: Santé fangelsiö í París, sem átti aö vera alveg öruggt. Fimmtán metra hár múr umlykur þaö. Til hægri: Glæpamaöurinn Jacques Mesrine. HÆTTU- LEGASTU R ÞEGAR HANN BROSIR Af Jacques Mesrine, övini franska ríkisins nr. 1 Máliö var svo grafalvarlegt, aö Frakk- landsforseti, Valery Giscard d'Estaing fyrirskipaði ao stokka upp fangelsismál- in, hlegið var að dómsmálaráöherranum, begar hann reyndi að útskýra máliö í pinginu og sjálfur rak hann úr embætti forstöðumann fangelsanna. Þessi leiðindamál voru sprottin af því, aö óvinur franska ríkisins númer eitt: Jacques Mesrine, stakk af úr nákvæmri gæzlu í einu öruggasta fangelsi lands- ins, Santé í París, ásamt öðrum hættu- legum glæpon. Hvernig gat Það átt sér staö, að menn sem verðir hafa varla augun af, dag og nótt, geti allt í einu labbaö út eins og ekkert sé og horfið? Mesrine, sem er 43 ára, á aö baki fjölskrúðugan glæpaferil og var byrjaður aö afplána 20 ára dóm fyrir árásir og bankarán. Áður haföi hann tvívegis sloppið úr gæzlu, en Santé-fangelsið er umgirt 15 metra háum múr og par að auki átti svo að heita að vakað væri yfir hverju fótmáli fangans. Flóttinn úr Santó-fangelsi virðist hafa veriö vandlega undirbúinn og Þaulskipu- lagður, en ekki er vitað hver gerði hann mögulegan meö því að smygla Þangað vopnum og ööru, sem með purfti. Mesrine hafði á sínum snærum hvorki meira né minna en 16 lögfræðinga sem verjendur í hinum og pessum afbrota- málum. Þar á meðal var til dæmis mannrán. Einn af lögfræðingum hans, kona að nafni Christiane Giletti var í embættiserindum að tala við fangann og pegar svo stendur á, er báöum vísað inn í dálítinn klefa með glerhurð, svo vörður geti fylgst meö pví sem fram fer. Þar inni eru aöeins tveir stólar sinn hvorum megin við borð og milligerð til pess að ekki sé hægt aö afhenda fanganum neitt. Til frekari öryggis er leitað á fanganum bæði á undan og eftir. Mesrine sagði lögfræðingnum, að samfangi hans, Francois Besse, hefði í sínum fórum skjöl meö áríðandi upplýs- ingum, sem kæmu aö gagni viö vörnina. Vörðurinn var beðinn aö skreppa og ná bæöi í Besse og pappírana. Ekki var vörðurinn fyrr farinn en Mesrine klifraði upp á borðið og lögfræðingurinn sá sér til mikillar furöu, að fanginn kippti hlíf frá loftræstingartúðu og seildist eftir pakka, sem reyndist innihalda fimm skammbyssur, hníf, merkiblys, táragas- sprengju og nælonkaöal. Hinn fanginn, Francois Besse, reyndist hafa í fórum sínum úðabrúsa með táragasi og á leiöinni til Mesrines, beindi hann brúsanum allt í einu að andliti varðarins, — og ekki þurfti hann meira. Fyrsta verk peirra félaga var síðan að leysa úr haldi pann priðja, Carman Rives, og skyldi hann á flóttanum sjá um skothríö til varnar hinum tveimur. Vopnaðir skammbyssum réðust peir þrir inn á fund, Þar sem sátu framámenn fangelsisins. Voru peir neyddir til að afklæðast og fóru fangarnir í föt peirra. Þeir fóru pvínæst út í fangelsisgarðinn og náðu í háan stiga, sem notaður haföi veriö við að endurnýja járnrimla fyrir gluggum. Þeir Mesrine og Besse voru fljótir yfir fangelsismúrinn; tóku trausta- taki bíl, sem par var og hurfu. Þriðji fanginn, Rives, staldraði við og beindi skothrfö aö vörðum, sem reyndu eftírför, en féll fyrir skoti fré peim. Lögfræðingurinn Giletti var tekinn í karphúsið, en látinn laus vegna skorts á sönnunargögnum. Einnig purfti snör handtök að veita nauðsynlega vernd nokkrum dómurum og öörum, sem Mesrine hafði hótaö að drepa. Mesrine er sonur auðugs kaupsýslu- manns í París og var á sínum tíma við nám í arkitektúr. Hann var kvaddur í herinn á dögum Alsírstríðsins og hlaut par orður fyrir vasklega framgöngu. Honum geðjaðist mjög vel að stríðs- átökum og leiddist að stríðinu lokhu. Þá byrjaði glæpaferillinn. Áriö 1972 var hann fyrst handtekinn. Þá haföi hann rænt auðugum Kanadamanni. En hann slapp úr haldi og drap tvo menn á flóttanum. Mesrine þykir góður leikari og mjög vel greindur. Þegar lýst var eftir honum, mátti sjá svohljóðandi áminn- ingu frá lögreglunni: „Athugiö: Mesrine er hættulegastur, pegar hann brosir." Mesrine hélt glæpaferli sínum áfram í Frakkalndi, var handtekinn og slapp enn meö pví að notfæra sér skammbyssu, sem haföi veriö falin á salerni og beindi hann vopninu að dómara í málinu. Áður en langt um leið, var hann bak við lás og slá aö nýju og smyglaði út úr fangelsinu endurminningum sínum sem síöan voru gefnar út undir heitinu „Dauöahvötin." Bókin seldist dræmt. Aftur á móti keypti kvikmyndaleikarinn Jean-Paul Belmondi kvikmyndaréttinn fyrir upphæö sem svarar til 26 milljóna ísl. króna. Franska stjórnin lagöi hald á pá fjármuni. í endurminningum sínum kveðst Mesrine hafa framið 39 alvarlega glæpi og drepið fimm manns. Hann segir: „Ég elska áhættu, — hætta verkar á mig eins og övímugjafi." Ekki sízt vegna pess, búast menn viö að eitthvað sögulegt geti átt sér stað áöur en Mesrine næst bak við lás og slá að nýju. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.