Lesbók Morgunblaðsins - 11.03.1989, Blaðsíða 10

Lesbók Morgunblaðsins - 11.03.1989, Blaðsíða 10
Kristján Guðmundsaon með straubretti sínu A aýningunm' Eavironmental skúlptúr i Galleri SÚM 1969. Sigurður Guðmundaaon í performana eða gjðrningi á Sted- elijk-aaminu i Amaterdam 1970. Mér hálf brá við að heyra, að til stæði að sýna SÚM á Kjarvalsstöðum; var alveg búin að gleyma að SÚM hafði verið til. Við upprifjun datt mér þá fyrst í hug: Er ekki Nýlistasafnið nógu Ktið? Listasafn íslands fannst mér ekki nógu hentugt: sérfróðir menn segja að það sé eins og sundlaug, 20 cm á dýpt. En eru Kjarvalsstaðir ekki allt of stórir; verður ekki að slaka á gæðakröfum til að fylla þá, sýna allt og þar með búa til þjóðháttafræði- eða sögusýningu? Engin Stepnuyfirlýsing Mikilvægi SÚM fólst í því, að það rak sýningarsal; hópurinn stækkaði sem nam þörfum gallerírekstursins og samsvaraði nokkurn veginn mánuðum f árinu; hver meðlimur átti að greíða félagsgjald sem var einn húsaleigumánuður; um þetta var sam- einazt. Súmhópurinn var að öðru leyti aldr- ei nógu samstæður til þess að gefa út lista- stefnuyfirlýsingu; það var enda ekkert til sem hét súmlist. List súmmara var úr mörg- um áttum komin; listamehnirnir voru eins og fréttamenn er miðluðu upplýsingum frá útlöndum. Til þess að skilja SÚM verður því að leita út fyrir landsteinana. Með rekstri gallerísins var sýnt fram á, að slík starfsemi gat þrifizt á Islandi, ekki alveg þrautalaust að vísu; en það hófst þró- un sem í dag má mæla i fjölda gallería í Reykjavík. Gallerí SÚM var á vissan hátt hugmyndin að Gallerí Suðurgötu 7. Nýlista- safnið á rætur sínar að rekja til gallerí SÚM. Áhrif SÚM á yngri aldurshópa íslenzkra myndiistarmanna eru óumdeilanleg. Fram til ársbyrjunar '83 hafði konseptlist nánast verið ein ríkjandi, eða þangað til „Gull- ströndin andaði" og allir ungu konseptiista- mennirnir gerðust „villtir" málarar á einni svipstund. — Áhrif súmmara komu og fram í Myndlista- og handíðaskóla íslands, en þar tókst að stofna „nýlistadeild;" Hildur Há- konardóttir var þá skólastýra og Magnús Pálsson, e.k. ísl. útgáfa af Beuys, var alltaf með nemendaskara í eftirdragi. Margt af unga fólkinu hélt til framhaldsnáms í Hol- landi vegna þess hve gott orð fór af frama Guðmundssona og Hreins þar, en þá var nú Vestur-Þýzkaland óvart orðið þunga- miðja í myndlistinni. Listfræðinemum hætti lflca til þess að fara fram hjá meintri þunga- miðju; í Frakklandi voru t.d. gerðar tilraun- ir til að skrifa doktorsritgerðir um SÚM — ekki gekk það dæmi upp. Ekki veit greinarhöfundur hvaða sjónar- mið liggja til grundvallar Kjarvalsstaðasýn- ingunni, hvort hún byggist á gömlum verk- um eða nýjum endurgerðum. Vonandi verð- ur þó haft erindi sem erfíði, því éins og Nansen heimskautafari sagði: „Það er til lítils að hlaupa ef stefnt er í skakka átt." Á sínum tíma var SÚM að berjast gegn í 'r^íaee- afturhaldi og tregðu. Hvort nú hefur verið mvndeftir sigrazt á afturhaldinu og tregðunni, skal SiBuriónJó- ner ^83^ 'at'^- Óhœtt er þó að segja, að haanaaon SÚM ruddi a.m.k. braut á íslandi og víkkaði frá ' ' 011 SJóndeildarhring meðan það var og hét. ÍSÚM, 1965. Höfundur býr ( Múnchen. CARL MICHAEL BELLMAN Gamli Nói Helgi Hálfdanarson þýddi Gamli Nói, gamli Nói, glúrinn heillakall, út um mýri og móa mikið lét hann gróa fagran vinvið, fagran vínvið; feikna var hann snjall. Nói hafði, Nói hafði numið kostaland og að sumbli sætur sat hann daga og nætur hvar hann hafði, hvar hann hafði heppinn siglt í strand. Líkt og skepna, líkt og skepna lifír maður hver, mjög að minnsta kosti margan kvelur þorsti; þá á víni, þá á víni þjóðir gæða sér. Nói átti, Nói átti notalega frú; vel af hollum vínum veitti'hún karli sínum; mér að skapi, mér að skapi mundi kona sú. Aldrei sagði'hún, aldrei sagði'hún „Ekki drekka meirl Nókkrum nægði minna." Nei, sú blessuð kvinna fljótt á barma, fljótt á barma fyllti krús úr leir. Stoltur Nói, stoltur Nói strauk um hár og skegg þegar hann stóða á þambi; þá var karlinn skrambi kempulegur, kempulegur; krús hann tæmdi í dregg. Þá var gaman, þá var gaman, þá var lifað hátt; þar var enginn þunnur, því að enginn munnur lengur vildi, lengur vildi lepja vatnið blátt. Indæl víman, indæl víman upp I kollinn steig; að sötra seint og skála, sízt kom það til mála; sérhver drykkur, sérhver drykkur sopinn var í teyg. Carl Michael Bellman (1740-1795) mun af flestum talinn eitt af meiri háttar Ijóðak aldum Svía. Kunnastur er hann af drykkjukvæðuiti sfnum, þar sem hann lofsyngur flest það sem ýmsir kalla léttúð og ábyrgðarleysi lfðandi stundar, þó að sumt af kveðskap hans beri svip af angrí og dauðageig. Af þessum skaldskap hefur margur ályktað, að Bellman hafi verið hvumleiður dryk^jurutur. En þvf fðr vfðs fjarri; hann var hófsamur gleðimaður, aufúsugestur á ðlkrám og f sinn hóp, þar sem hann var hrókur alls fagnaðar. Hófdrykkjan var honum svo sem nógu dýrkeypt, þvf af hennar völdum varð hon- um fátt við hendur fast, hann var f sffelldum fjárkröggum, lenti meira að segja um skeið f iikuldafangelsi og varð heilsutaus fyrir aldur fram. Kannski hefur Bellman sannað það flest- um fremur, að þrúgna gullin tár fara betur f orði en á borði, og reynast hollari f ijóði en f blóði. (Þyð.)

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.