Lesbók Morgunblaðsins - 20.06.1998, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 20.06.1998, Blaðsíða 8
H USGAGN ASYNINGAR MARKADSHYGGJA OG/EÐA SIÐMENNTUN? EFTIR ÁSDÍSI ÓLAFSDÓTTUR Stórar glþjóðlegar sýning- ar á sviði húsmuna, bíla, fæou o.s.frv. líkjast vio fyrstu sýn risavöxnum markaostorgum þar sem sýnendur leitast vio að ota fram sinni vöru og kaup- endur prútta um verð og skilyroi. Við heimsókn á hina árlegu húsgagnasýn- ingu í París vaknaði sú spurning hvort slíkar mess- ur geti einnig falið í sér dýpri booskap og jgfnvel vakio fólk til umhugsunar um stöou mannsins í pjóð- félagi morgundagsins. LE SALON du Meuble" er árviss við- burður á fyrstu vikum janúar í lífí Parísarbúa. Með sínum þúsund sýnendum frá 38 löndum sem dreifa framleiðslu sinni á 145.000 m2 fyrir yf- ir 50.000 gesti líkist þessi sýning lítilli þorg sem breiðir úr sér syðst í París par sem þjóðvegurinn til Versala byrj- ar. Skipulagslega séð er þetta lýðræðisleg borg, allar húsgagnategundir hafa sína umbjóðendur og bása, frá sögulegum og sveitastíl til barna- húsgagna. Einn er þó sá flokkur sem nýtur vissra forréttinda og fær mesta athygli og um- fjöllun, en það eru nútímahúsgögn. Á tímum örra tækniframfara, alnets og nýrra efna eru húsgögn jafn virkur þáttur í nútímalegri ímynd þjóða og tölvur og bílar. Land sem getur státað af frumlegri hönnun og skapandi, ungum hönn- uðum virðist vel búið undir stökkið yfir í 21. öldina. í París áttu nútímahúsgögn sér sérsvæði kallað „La Métropole", sem var skipulagt og sett á svið af Christophe Pillet, einum fremsta af ungum hönnuðum Frakka í dag. Auk sýning- arbása þátttakenda voru þar ýmsar uppsetn- ingar undir yfírskriftinni ,Alþjóðlegar leiðir sköpunar". Þar mátti fínna „Vitann" sem sýndi fram á víxlverkanir og samtvinnun uppfinninga og nýjunga; einnig „Contents of Aliens" eftir breska hönnuðinn Michael Young þar sem upp- blásnar plastlengjur mynduðu hringlaga svæði umhverfís súlu, en hreyfingar og nálægð gesta höfðu áhrif á liti súlunnar og hljóð henni tengd (sjá viðtal). Á ári hverju er valinn „hönnuður ársins" meðal nútímahönnuða og féll þessi við- urkenning nú í skaut Bretanum Ross Lovegrove. Einnig var gerð könnun á sölu- hæstu nútímahúsgögnum árið 1997 í Frakk- landi og skipar Frakkinn Philippe Starck þar fyrstu fjögur sætin. Þögul, óefniskennd eg mannleg framtíð Á fyrirlestrinum sem Ross Lovegrove hélt við móttöku verðlauna sinna lagði hann mikla áherslu á hlutverk og ábyrgð hönnuðarins í heildarumhverfi mannsins. Hann kynnti feril sinn og verk er einkennast einkum af lífrænum formum og leit að hagkvæmum fi-amleiðslu- lausnum, og sagði framtíð hönnunar liggja í sem bestri nálgun við náttúruna, með hjálp nýrra efna. Viljinn til að móta einhvers konar framtíðar- sýn birtist einnig í bókaútgáfum þeim er tengd- ust sýningunni. VJA, deild innan Félags franskra húsgagnaframleiðanda, sem ætlað er að stuðla að nýsköpun innan geirans, gaf út EINN framtíðarbása VIA innréttaður af Háberli og Marchand. (Mynd: D. Feintrenie, VIA) RYMISVERK Michael Young, „Contents of Aliens". (Mynd: Salon du meuble de Paris 98) bókina : 00, stillum mælana aftur á núlll, þar sem félagsfræðingar, menningarfrömuðir, arki- tektar og hönnuðir leita að svörum varðandi framtíð mannsins. Þar segir ítalinn Ettore Sottsass: „Fyrir mér er framtíðin þögn, saman- þjöppuð þögn... ég held að list og arkitektúr séu ef til vill síðustu svæðin þar sem hægt er að hugsa, sem þýðir um leið að vekja til umhugs- unar" (bls. 44). Og Philippe Starck: „Fyrir mér er algerlega nauðsynlegt að hið eiginlega óefn- iskennda - í tölvutækni, upplýsingum og hvers konar ferlum - sé afleiðing hins mannlega. Fyr- ir mér mun 21. öldin ekki verða andleg, heldur óefniskennd og mannleg" (bls. 160). VIA leitaðist við að formgera þessar kenn- ingar í fimm sýningarrýmum þar sem ungir hönnuðir settu á svið leitina að nýjum lausnum við upphaf næsta árþúsunds. Auk þess að taka þátt í um- ræðu dagsins í dag var þetta einnig tækifæri fyr- ir þessa hönnuði til að koma á framfæri sköpun sinní og ná athygJí framleið- enda. Nýjustu filhneigingar Sýningargestur á svo margþættri og fjölbreytilegri sýningu leitast við að" draga það sem fyrir augu ber í afmark- aða dilka. Undirritaðri sýndist að nútímahúsgagnahönnun skæru sig úr eftirfarandi aðaltilhneig- ingar sem virðast nokkurn veginn óháðar landsvæðum og þjóðerni. Léttleiki er það lýsingarorð er fyrst og oftast kemur upp í hugann. Hann kemur fram í grönnum og léttum form- um, svo og í efnisnotkun, en þar eru helst áberandi ýmis ný plastefni, oft í pastellitum, og léttir málmar svo sem ál og aðrar málmblöndur. Verðlaunastóll Starcks, „Dr. No", er lýsandi dæmi um þessa stefhu, sætið er mótað í heilu lagi úr plastefhinu polypropylene og hvílir á ál- rörum. Vönduð en jafnframt nútímaleg lúxushús- gögn er annar áberandi þáttur. Þar fer saman áhersla á vandaðan frágang, dýr efhi og nú- tímaleg form, oft með tilvísunum til annarra tímabila á þessari öld. ítölsku fyrirtækin Capp- ellini og Driade og hin frönsku Ecart Studio og Domeau & Péri es sýndu húsgögn í eins konar „lobbý"-stíl undir áhrifum áranna upp úr 1960, nema að í stað appelsínuguls eða brúns gerviá- klæðis eru sófar og sessur nú klædd bómull, hör eða leðri í fínlegum pastellitum. Kringluleitt og litríkt eru orð sem mætti nota yfir þriðja þáttinn. Hann er ólíkur þeim síðast- talda að því leyti að þar eru form stór, mjúk og allt að því barnaleg og má skilja sem vörn gegn köldu kreppuþjóðfélagi. Dæmigerður hér er kúlustóllinn „Glup" eftir Sophie Larger sem sjá mátti í mörgum básum í sterkum, glaðlegum litum. Hann er nútímaleg útfærsla „Sacco" stólsins frá 1968, sem er einmitt endur- framleiddur nú af Zanotta, með silfurlitu áklæði. Hins vegar virðist náttúru- og endurnýtingarbylgjan vera mikið til hjöðnuð í hönnunarheiminum, það sést áberandi minna af tré- og pappahús- gögnum en fyrir nokkrum árum. Skir- skotanir til náttúrunnar er nú fremur að finna í lífrænum formum en efnum, svo og í ábyrgu viðhorfi hönnuða eins og Philippe Starck og Ross Lovegrove, sem líta á hönnun út frá siðfræðilegu sjónarmiði. Þegar á heildina er litið er viss tO- hneiging til að sækja fyrirmyndir til síðustu 20-30 ára, en heim- færa þær á daginn í dag með fram- tíðarlegri MICHAEL Young, Smartfs (my 22), framl. af Cappellini, Arosio. 8 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 20. JÚNÍ 1998

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.