Tíminn - 25.06.1969, Blaðsíða 9

Tíminn - 25.06.1969, Blaðsíða 9
MIBVIKUDAGUR 25. júní 1969. TIMINN r Útgefandl: FRAMSÓKNARFLOKKURINN Fraimíkvæmdflstjörl: Rrlstjan Benediktsson Kitstj6rar Þ6rartnu Þórarmssom <áb> Andrés Krlstjansson. J6n Belgason os mdriW G. Þorsteinsson FuUtrtu ritstjornar- Tómae Karlsson Auelýs tngastjori: Steimgrímur Glslason Ritstjórnarskrifstofur i Eddu nusianu. simar 18300—18306 Skrifstofur Bankastrætl 1 Af greiðslusimi: 12323 Auglýsmgaslml 19523 ABrar skrlfstofui sími 18300 Askriftargjald kr 150.00 6 mám lnnaitlands - f lausasölu kT 10,00 eint - Prentsmlðlam Edda 0.1 ERLENT YFIRLIT Ný landbúnaðarstefna Það var fróðlegt að sækja landbúnaSarráðstefnu Sam- bands ungra Framsóknarmanna í Borgarnesi. Af þeim umræðum, sem fóru fram á ráðstefnunni, eru eftirfarandi staðreyndir augljósar: Haustið 1959, þegar viðreisnarstjórnin svonefnda kom til valda, urðu þáttaskil í sögu íslenzks landbúnaðar. Undir forustu Ingólfs Jónssonar og Gylfa Þ. Gíslasonar var tekin upp gerbreytt stefna frá því sem áður var. Stofnlán voru stytt og vextir hækkaðir og stórlega dregið úr rekstrarlánum. Dregið var úr ýmsum framlögum til landbúnaðarins. Þetta jók mjög reksturskostnað landbún- aðarins, en Ingólfur og Gylfi sögðu, að það kæmi ekki að sök fyrir bændur, því að þeir fengju afurðaverðið hækk- að sem þessu svaraði. Jafnframt var lögtekið að greiða útflutningsbætur úr ríkissjóði, sem ekki hafði verið gert áður. Afleiðing þessarar stefnu Ingólfs og Gylfa er nú orðin augljós. Eins og Gunnar Guðbjartsson rakti svo ítarlega á ráðstefnunni, hefur verðlag landbúnaðarvara hækkað mun meira en kaupgjald á þessum tíma og Stéttarsamband bænda hefur að því leyti náð eins góð- um árangri og vænta mátti. En samt hefur hlutur bænda farið minnkandi og þó mest seinustu árin sökum þess að rekstrarkostnaður hefur hækkað enn meira en afurða- verðið. Gengisfellingarnar eiga drjúgan þátt í því. Bænd- ur hafa reynt að mæta hækkun rekstrarkostnaðarins með því að auka framleiðsluna og hefur það leitt til þess, að þurft hefur að flytja út mikið af landbúnaðar- vörum og það krafizt vaxandi uppbóta. í dag blasir því við, að afkoma bænda fer hríðversnandi. og mikið fé vantar til útflutningsuppbóta. Landbúnaðarstefna Ing- ólfs og Gylfa hefur beðið eins fullkomið gjaldþrot og verða má. Það er t.d. alveg útilokað, eins og Gunnar Guðbjartsson benti svo glöggt á, að ætla að rétta hlut bænda með einhliða hækkun á afurðaverðinu, en það hefur verið meginkjarninn í stefnu Ingólfs og Gylfa. Hér þarf að koma til sögu alveg ný landbúnaðarstefna, sem byggist m.a. á eftirgreindum atriðum: 1. Dregið verði úr reksturskostnaSi búanna með leng- ingu stofnlána og lækkun vaxta. Rekstrarlán verði aukin. Greiddir verði niður ýmsir kostnaðarliðir, t.d. áburður. 2. Löggjöf um ýms framlög til landbúnaðarins verði endurskoðuð og þetta fé gert hreyfanlegra samkv. tillög- um bændasamtakanna, þannig, að það renni þangað hverju sinni, sem þörfin er mest. 3. Bændasamtökin hafi forustu um að skipuleggja framleiðsluna þannig, að markaðsmöguleikar nýtist sem bezt á hverjuin tíma, reynt verði að komast hjá offram- leiðslu í einstökum greinum, og kappsamlega verði unn- ið að markaðsleit. 4. Efld verði hvers konar rannsóknar- og tilraunastarf- semi í þágu landbúnaðarins, búnaðarfræðsla aukin á öllum stigum og auknar kröfur gerðar til þekkingar bænda í samræmi við tækniþróun nútímans. 5. Hafizt verði skipulega handa um félagsræktun og ýmsan félagsbúskap, þar sem því verður komið við, jafnhliða því, sem treyst sé og efld sú samvinna bænda, sem þegar er fyrir hendi. Hér er aðeins stiidað á nokkrum stærstu atriðunum Landbúnaðarráðstefna F.U.F. hafði þá meginþýðingu, að hún gerði það enn Ijósara en áður að það verður á kom- andi árum eitt af stærstu hlutverkum Framsóknarflokks- ins að hafa forustu um nýja landbúnaðarstefnu, er sé í samræmi við hina almennu þróun á síðustu áratugum 20. aldarinnar. Þ. Þ. I 3 mpidou mun fy utanríkisstefnu fyrst um sinn Fyrsta stjórnarmyndun hans hlýtur almennt góða dóma. GEORGES POMPIDOU fiorseba bókst fynsba stjórnianmyndumdo vel og gmeiðlega. Hamm tók fommiiegia við forsebaemfoætt- inu á fösbudagdinn og hafði stjórtn sfaa fiullsikipaða á suomu daginm. Hin niýja stjórn hanss fiær yfiiíieitit góða dóma. Pomipidou hefur bersýnilega leitazt við að mynda bana á sem bneiðusibuim gruodvelii. Af 19 réðhenpuni, eru aðeimis tólf úr flokki GaiuilMisba. Tveir á- hrdfiameno úr mdðflokkuinuim enu í stjórndmni eða Duhaimiel, siem verður lamdbúnaðarriáð- henra, og Rene PLeven, sem verður dómsmáliairáðherra. Þeir studdu báðir Pompidou í fonsetafeosninigiumuim. Pleven var bvívegiis farsastisnáðherra í tíð fjórða lýðveldisims svo- nefnda. EINS og búist hafði verið við, varð Jacques Chabao-Del mias forsætisraðherra. Hanm er 54 ára gaimall. Haim er lög- fræðimgur að mienoituo og var þebktar íþrótbaimaður á náims áæum sínum, eiokuim í tenmiiis. Fynst að némi lofcau, gerðist hamn bliaðaimaður, en síðar £uU trúi í iiðnaðariráðuinieytiinu. Hano var meðail þeinra fyrstu sem gengu í lið meið de Gauile á stríðsáiruraum og vamn sér mdkið orð í mótspyirouhreyfiog umni. Hamo var kosinm á þimg 1946 og sfcömimu síðar borgar- stjóri í Bordeaux, og þykir hiamm hafa gegmit því starfi með mifcluim áigætuim. Hamm hefur jaifinan verið mdlkM fyigismað uir de GauQlie, en þó mum de GauHe bafa mdsJítaað, er hamm tók sæti í stjórn Mendes- Eramoe 1954 sem ráðherra op imiberra fraimfcvæmda og síðar sait hanm í stjórouim s«m Mol et og Gaillard veifttu forstöðu. De Gaulle vair þess vegma hedd ur andvíguir því þegar Cbabam- Dehrnas var kosiinm forseti full brúadedlldar þinigsdmis, em það þykir bæði mikil virðimg og áhvifasbaða. Chabam-Delmas hefuir seon þingfoirseiti ummdð sér orð sem lagimm og snjalll saimmiingaimaður. ORÐR0MURINN segir, að þrenmit hafi vaidið þeim Pompí dou og Chaban-Delmas mestuim enfdðlieitouim við stjórnairimyind- unina. Fyrsbi erfiðlieikinn var í sambamdi við fjáraiiiálaráðherira embætti. Pimay, fyrrv. forsætis ráðherra, hafði komið tíl liðs við Pompidou og var stuðniing- ur hams taliinm mikilvægiujr. Pimay niýtur sérstafcs áliib mið stétbaiunia sem trausituír fjár- málaimaður. Pompidou mun því hafa talið sér skylt að bjóða honuim fjáirmáilairáðherraierob- sebtið. Pinay sebti himis vegw skilyrði um m'eiri saimdrátt og sparnað en Pompidou baldi sér möguiegt a6 framkvæima. Pinay diró sig þá í hié. Pompi dou taldi sig þá efcki geta gengið framhjá d'Estsiogs, sem iengd haifði verið fjármálaráð Jacíjues Chaban-Delmas henra í stjórm de GauMes, og er foringi Óháðs Sbaidsflokks. Hann hafði stuibt Pompidou við forsetakjörið, þott bann hefði beitt sér gegm de Gauillie við þjóðairaibkvæðagireiðsiluma uim stjórmarsfcrárhreytingumia. Hamm þótti fremiur £haldssamur sem iliármáQiaráðherira, en befur boð að uimibóbasdinnaðiri sbefnu sí0 am bamm fór úr stjóroinmi. Ameair erfiðleikiwn í saim- bamdi við stjórnairmyndumioa var í sarnibamidi við utamrHkis- ráðherraemibæibtið. Fylgismenm de Gaulies í uvtamirildsmálum lögðu mifcia áherzlu á, að Debre væri utamirikisimáilairáð herra áfram og þammig árétbað að sbefnam héldisit óbreybt. Nið umstaðan varð sú, að Debre var fluittur í embætti varniarmála ráðhenra og með þvl áréttað að afstaðam til Naibo verður 6- breytit. í staið bamis ilooim Mauirioe Scbuimianin sem uibanirfbisráSlh. en hamm vair féliaigsimáilairáðh. í fróflanandi stjórn. Hanm befur jafmiam verið mikilll fylgismað uir de Gaulle en hefur þó haft nokkra sérstöðu varðandi sam starf Evropuríkja, m. a. verið taliinn hliðhollari aðild Breta að EfnabagsbandaLagi Evrópu en de Gaulle. Ýmsir tielja hanm því llfclegam tíl að breyta hér eitthvað um stefnu, eo sjálf- ur hefur haen lýst yfir því að utamirifcissibefnam verði óbreytt. Þriðji erfiðleikinm var i sam bamdi við embætti mennibamála ráðherra. Þvi gegndi miðflokka maðuirimm Edgar Faure, sem hefur í saimræmi við loforð de. Gaulles fyrir þimgkosmingarnar'\ í fyrra bafizt hamda um rottæk ar bneytíngar í skólomálumum, eimbum þó í sambandi við há- skólaraa. Hægri siinoaðdir GauM- isibar hafla verið mjög mótfalln ir þessum breybimiguim og bröfðust þess af Pompidou, að Faore væri látinm hætta sem menmtemálaráðhenra. Sú varð líka niðuirstðiao, en Paure mum ekki bafa kært sig um amnað ráðherraembætti. Hamm á því ekfci sætí í nýju ríkisstiówiinini og þykir það áfall fyrir Pompidou, því. að Faure nýtur mikils áiits, einfcum mieðal mið fllokbamamoia. Af öðirum þekfctum ráðherr- um fráfairandi stjóroar, sem ekki eiga sajti í nýju stjórn tond, saikma mienm mest Couve de Murvilflie, sem var forsætis ráðhenna fráfainamdi stjdmar, en hafði áður verið utamrifcis ráðhenra um 10 ána skeið. ÝMSAR bollianleggingar eru um það í sambaodi við stjórniar myndunina, hvort hio nýja stjóro muni bneyta uim sitefóu firá þvi, sem var i tálð de Gaulles. Yfirledtt virðast spá dóm'amir þeir, að efcki sé að vænba neinoair meiriháittair stefnuíbreytingar að siomi. Hins vegaar megi síðar væniba ýmissa breytimga, sem hefðu alveg eins getað orðið, þótt de GauDIlie hefði verið forseti é- firam. Fyrsta verWni stjórn arioniair verður að glíma við ýmis efnahagsleg vandamál og treysba franfcanm í sessi. A því sviði éf miklu fremur ein- .hverra breytinga að væniba í ttáinái frámtíð en á sviði utem- rífcismélia. Þ.Þ.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.