24 stundir - 20.09.2008, Side 22

22 LAUGARDAGUR 20. SEPTEMBER 2008 24stundir
Einu sinni, ætli séu ekki rúm
tíu ár síðan, þá sendi ég inn til-
lögu í samkeppni um útilistaverk
í Reykjavík. Ég man ekki hvaða
samkeppni þetta var, ég man ekki
hverjir báru sigur úr býtum eða
hvort einhver listaverk voru
raunverulega reist eftir sam-
keppnina.
En ég man að ég fékk á end-
anum kurteislegt bréf um að
hugmynd mín um nýja styttu í
Reykjavík hefði ekki hlotið
brautargengi.
Það þótti mér leiðinlegt því ég
var blankur um þær mundir og
hafði sent inn tillöguna bara til
að reyna að reyna að fá fé í kass-
ann. Mig minnir það hafi verið
fáeinir hundraðþúsundkallar í
verðlaun fyrir tillögur sem
ástæða þætti til að þróa framar.
Ég hafði reyndar stolið hug-
myndinni. Í stórri og mikilli
skáldsögu sem ég var þá öðru
hverju að dútla við var myndlist-
arkona sem átti þessa hugmynd. Í
sögunni varð hugmyndin reyndar
að veruleika, en var ekki hafnað
eins og í raunveruleikanum.
Stytta sem ryðgar
Þetta átti að vera stytta af
manni. Bara einhverjum manni,
þó myndlistarkonan í sögunni
minni hafi reyndar haft manninn
sinn í huga þegar hún bjó til
styttuna. En til að útskýra það
nánar þyrfti ég að birta hér lang-
an kafla úr hinni ókláruðu skáld-
sögu, og það ætla ég ekki að gera.
Alla vega, styttan af mannin-
um átti að vera svona frekar
groddaleg og úr grófu járni.
Sem ryðgaði.
Það var þungamiðja hugmynd-
arinnar. Að styttan ætti að ryðga.
Járnið átti að vera sérvalið til
þess að ryðga burt á nokkrum
áratugum. Misjafnlega hratt svo
eftir svona 50 ár yrði styttan
vandlega hönnuð rúst, rétt eins
og Albert Speer hannaði stór-
byggingar sínar fyrir Hitler með
sérstöku tilliti til þess að þær
yrðu á endanum tilkomumiklar
rústir.
Nema hvað innan í járnstytt-
unni átti að vera önnur stytta úr
skínandi níðsterku stáli.
Sem kæmi í ljós jafnóðum og
ytri styttan ryðgaði burt.
Þetta fannst mér sallafín hug-
mynd hjá myndlistarkonunni
minni og finnst enn. Þótt ekki
dygði hún mér til að redda hin-
um tímabundnu blankheitum
þarna fyrir þessum rúmu tíu ár-
um síðan.
Af hverju ekki stytta af
Steini?
Styttur hafa komist svolítið í
umræðuna í Reykjavík upp á síð-
kastið af því hinn nýi borgar-
stjórarmeirihluti ætlar að láta
reisa styttu af Tómasi Guð-
mundssyni. Ótrúlegt nokk hefur
það vakið pólitískar deilur, að
minnsta kosti á internetinu, af
því Tómas var á sínum tíma
kenndur við Sjálfstæðisflokkinn,
einn fárra skálda á 20. öld. Og
menn spyrja: Af hverju styttu af
Tómasi, en ekki vinstrimannin-
um Steini Steinarr? Og af hverju
ekki styttu af Megasi?
Þetta eru auðvitað bjánalegar
umræður. Ef Tómas var gott
skáld á hann alla viðurkenningu
skilið burtséð frá einhverjum
pólitískum skoðunum í kalda
stríðinu. Ég hef að vísu aldrei
náð neinu sambandi við Tómas
Guðmundsson, nema ég hafði
gaman af Urð og grjót þegar ég
var barn. Og ykkur að segja þá
efast ég um að nýjar kynslóðir Ís-
lendinga muni lesa Tómas að
nokkru ráði. En hafi ég rangt fyr-
ir mér, þá þætti mér bara við-
kunnanlegt að rekast á styttu af
honum einhvers staðar í bænum.
Ljótt minnismerki um Thor
Jensen
Ég er nefnilega veikur fyrir
styttum. Því er ég eindregið fylgj-
andi hugmynd Hönnu Birnu og
félaga, þó Tómas verði vísast ekki
mín uppáhaldsstytta. Undanfarna
áratugi hafa styttur ekki verið
beinlínis í tísku, þær hafa verið
taldar gamaldags og asnalegar.
Minnisvarðar um fólk hafa alls
ekki mátt vera í líkamslíki. Því
var reist þetta ljóta minnismerki
um Thor Jensen og konu hans í
Hallargarðinum í Reykjavík, þeg-
ar venjuleg klassísk stytta hefði
auðvitað verið það eina rétta fyr-
ir þau sómahjón. Vonandi að
þeir Björgólfar hafi rænu og ráð
á að láta nútímalistaverkið hverfa
og reisa almennilega styttu í stað-
inn.
Upp á síðkastið hefur þess
reyndar orðið vart, mér til
óblandinnar gleði, að styttur séu
kannski að komast aftur í tísku.
Steinunn Þórarinsdóttir og fígúr-
ustytturnar hennar eru til marks
um það, og Óþekkti skrifstofu-
maðurinn hans Magnúsar Tóm-
assonar sem er frábært verk sem
alltof fáir sjá þar sem það leynist
milli húsanna í miðbænum. Sú
stytta er til marks um hvernig
nota má nýstárlegar hugmyndir í
bland við gamaldags styttur.
Megas í Norðurmýri
Því er ósvikið gleðiefni að fá
fleiri styttur í Reykjavík. Tómas,
ókei, en pant líka Stein Steinarr.
Hann gæti til dæmis farið vel
sem ryðgaða styttan mín. Hrjúfur
á yfirborðinu en skínandi fín-
legur undir niðri. Megas gæti
verið fimm metra hár haus sem
gægðist hálfur upp úr jörðinni á
Klambratúni og horfði yfir í
Norðurmýrina. Stytta af Vigdísi
Finnbogadóttur gæti verið á svöl-
unum á húsinu við Aragötuna
þar sem hún stóð þegar mann-
fjöldi fagnaði kjöri hennar í emb-
ætti forseta. Stytta af Davíð gæti
verið meitluð inn í vegg Stjórn-
arráðsins. Og svo framvegis.
Það kemur altso margt til
greina nú þegar endurreisa á
styttukúltúr Reykjavíkur. Ég sé
það núna að Hanna Birna ætti
þegar í stað að ráða mig sem
styttustjóra borgarinnar.
Úpps!
Fleiri styttur!
aIllugi Jökulsson skrifar um styttur
Það kemur
altso margt til
greina nú
þegar end-
urreisa á
styttukúltúr
Reykjavíkur.
Ég sé það
núna að Hanna Birna ætti
þegar í stað að ráða mig
sem styttustjóra borgar-
innar.
Styttur Hanna Birna ætti
þegar í stað að ráða mig
sem styttustjóra borg-
arinnar.
Útfararþjónustan ehf.
Stofnað 1990
Símar: 567 9110 & 893 8638
www.utfarir.is • runar@utfarir.is
Alhliða útfararþjónusta
Rúnar
Geirmundsson
Sigurður
Rúnarsson
Elís
Rúnarsson
Þorbergur
Þórðarson
Vallý s.510 3728
Böddi s.510 3726
ÐI
Ð
AL
B
U
N
NI
VTA
atvinna@24stundir.is
PANTIÐ
GOTT
PLÁSS
Í TÍMA
- kemur þér við
AUGLÝSINGASÍMI: 510 3744