Vikublaðið


Vikublaðið - 18.08.1995, Blaðsíða 8

Vikublaðið - 18.08.1995, Blaðsíða 8
8 Umræðan VIKUBLAÐIÐ 18. AGUST 1995 Hér fer á eftir önnur greinin af þremur um málefni sem varða fjölskylduna og stöðu henn- ar. í síðasta blaði birtist grein um launamál og kynbundið launamisrétti og í því næsta kemur svo grein um skattamál og stöðu barnafólks í því tilliti. sjs. Húsbréf Innlausnarverð húsbréfa í l.flokki l.flokki 2. flokki 2. flokki 3. flokki 2. flokta 2. flokki 1989 1990 1990 1991 1992 1993 1994 Innlausnarcte igur 15. ágúst 1995. 1.fiokkur1989: Nafnverð: Innlausnarverð: ^ 500.000 kr. 873.685 kr. V^ 50.000 kr. 87.368 kr. 5.000 kr. 8.737 kr. 1.flokkur1990: Nafnverð: Innlausnarverð: 500.000 kr. 771.356 kr. 50.000 kr. 77.136 kr. 5.000 kr. 7.714 kr. 2.flokkur1990: Nafnverð: Innlausnarverð: 1.000.000 kr. 1.531.652 kr. 100.000 kr. 153.165 kr. 10.000 kr. 15.317 kr. 2.flokkur1991: Nafnverð: Innlausnarverð: 1.000.000 kr. 1.423.707 kr. 100.000 kr. 142.371 kr. / - 10.000 kr. 14.237 kr. 3.flokkur1992: Nafnverð: Innlausnarverð: 5.000.000 kr. 6.282.849 kr. 1.000.000 kr. 1.256.570 kr. 100.000 kr. 125.657 kr. 10.000 kr. 12.566 kr. 2. flokkur 1993: Nafnverð: Innlausnarverð: 5.000.000 kr. 5.796.376 kr. 1.000.000 kr. 1.159.275 kr. / 100.000 kr. 115.928 kr. 10.000 kr. 11.593 kr. 2. flokkur 1994: Nafnverð: Innlausnarverð: 5.000.000 kr. 5.401.518 kr. 1.000.000 kr. 1.080.304 kr. 100.000 'kr. 108.030 kr. 10.000 kr. 10.803 kr. Innlausnarstaður: Veðdeild Landsbanka íslands Suðurlandsbraut 24. CM] HÚSNÆÐISSTOFNUN RÍKISINS HÚSBRÉFADEtLD • SUÐUMNDSBRAUT 24 • 108 REYKJAVÍK • SÍMI 569 6900 Samræmdur réttur mæðra og feðra ttt fæðingarorlofs Önnur grein Umræða um stöðu fæðingarorlofs- mála er komin á dagskrá á nýjan leik og er það vel. Prófmál eru í gangi gagnvart rétti feðra til töku fæðingar- orlofs og hljóta þau ásamt öðru að knýja á um að breyting verði á því ó- fremdar ástandi sem í þessum efhum hefur ríkt. I Morgunblaðinu laugardaginn 29. júlí birtist ágæt yfirlitsgrein yfir stöðu fæðingarorlofsmálanna þar sem einnig var gerður nokkur saman- burður við fyrirkomulag á hinum Norðurlöndunum. Þessi samanburð- ur við hin Norðurlöndin sýndi með mjög skýrum hætti hversu aftarlega við íslendingar erum. Fæðingaror- lofsmálin er nauðsynlegt að taka til gagngerrar endurskoðunar og ber þar margt til. Verði það ekki gert er hætta á því að enn muni draga úr barneignum. Einkum og sér í lagi myndu konur sem hyggja á starfs- frama úti í atvinnulífinu veigra sér við að eiga börn. Hvað þarf að gera? Það sem mikilvægast er að gera að mínu mati er m.a. eftirfarandi: I fyrsta lagi. Nauðsynlegt er að samræma rétt mæðra og feðra til töku fæðingarorlofs og láta þann rétt taka til allra foreldra á vinnumarkaði og einnig heimavinnandi með úl- teknum hætti. Það getur aldrei geng- ið til lengdar að grundvallarréttindi af þessu tagi séu jafn ólík og aðstaða manna jam mismunandi og raun ber vitni. Reglur um fæðingarorlof þurfa að hafa í sér fólginn nægjanlegan sveigjanleika til þess að foreldrar sem það kjósa geti skipt því með ýmsum hætti á milli sín og lengt tímabihð á móti hlutastarfi allt eftir því hvað best kemur út fyrir hvern og einn. Velja þarf þá leið sem tryggir foreldrum og einkum mæðrunum mesta mögu- leika til að halda stöðu sinni á vinnu- markaðnum og gjalda ekki fyrir barneignir og töku fæðingarorlofs með skertum möguleikum í starfi. Steingrímur J. Sigfússon skrifar Athugandi er hvort ekki væri heppi- legra að tala um „foreldraorlof' sem víðara hugtak er tæki til heildarrétt- inda beggja foreldra. Slíkar breyting- ar mega þó ekki verða til þess að veikja stöðu móðurinnar á neinn hátt, hvort sem hún er í sambúð eða einhleyp, og tryggja þarf rétt hennar fyrst eftir fæðinguna með sérstökum hætti. I öðru Iagi. Nauðsynlegt og óum- flýjanlegt er að greiðslur taki mið af tekjum þeirra sem starfað hafa úti á vinnumarkaðnum innan einhverra marka. A.m.k. þannig að greitt sé visst hlutfall launa eða full laun yfir hluta tímabilsins og síðan skért upp- hæð. Sé þetta ekki gert þá hlýtur það að verka letjandi fyrir foreldra og þá sérstaklega mæðurnar sem hafa haft þokkalegar tekjur og verið úti á vinnumarkaði að eignast börn. Hætt- an er sú að konur sem væru að ná góðum árangri í sínu starfi og ættu möguleika á góðum starfsframa myndu ekki leggja út í barneignir. Ellegar þá að gjalda fyrir það á vinnu- markaði ef þær gerðu það. I þriðja og síðasta lagi þarf að festa í sessi sjálfstæðan rétt feðra til töku fæðingarorlofs, einhvers konar „feðraorlofs", og einnig rétt þeirra til að taka hluta af hinu almenna fæð- ingar- eða foreldraorlofi. Sjálfstæður réttur feðranna er nauðsynlegur til að undirstrika það að umönnun og upp- eldi bama er sameiginlegt verkefni. Það að feður eigi rétt á sjálfstæðu or- lofi, „feðraorlofi", sem falh niður sé það ekki nýtt er nauðsynlegt til að undirstrika þessa staðreynd og mun væntanlega jafna eitthvað aðstöðu kynjanna á vinnumarkaði hvað barn- eignir og uppeldi snertir. Auðvitað þarf margt fleira að koma til til að bæta stöðu barnafólks og gera það að verkum að ungt fólk geti eignast börn án þess að það skapi þeim óviðráðanlega erfiðleika gagn- vart vinnu og efnahag. Næst á eftír fæðingarorlofinu sjálfu og stöðu foreldra gagnvart því má nefiia mikilvæga þætti eins og leik- skóla- og grunnskólamál, húsnæðis- mál og allan almennan aðbúnað og aðstæður barnafjölskyldna. En upp- hafið skiptir miklu og ófullnægjandi fæðingarorlofsréttur getur einn og sér orðið til þess að fæla fólk þannig frá því að eignast börn á eðhlegum tíma í lífi sínu að aldrei reyni á aðra þætti. Höfundur er alþingismaður BELTIN WHt

x

Vikublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikublaðið
https://timarit.is/publication/310

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.