Tíminn - 16.11.1971, Blaðsíða 5

Tíminn - 16.11.1971, Blaðsíða 5
t£B$®3VS>AGKR 16. «wen*cr 1971 TIMINN 17 FRÁ MÚHAMEÐ FranrfK*M> af Ws. 19 n«atww gem geirgið sé i»r arnv ingjaiegri miðold frs* i sisöfuT- legt og gróandi nýtizSet >jóft- Ef. Sem daami um hraða efna- haigslegra framfara í landinu má nefna að um miðjan jtfðastliðinn áratag töldu Banda rfkjarnenn íran eitt sitt auð- fyigiríki í Asía; nú þeir fyrir þónokkrum áram að afskrifa það sem slíkt. , þegar sjainn dreif í að krýna sig og drottningu. sðtaa, Éoeh 'Díba, yar því slegið app sem hátfðafrétt að nú væri msm ekM lengur þurfandi fvrir erlendSs frá. rmn af olíunni, sem BP og SfaeH dæla upp, þegar að háMn í km Bessa, og fer htatnr þekra í gxððanam stvaxanÆ. Sfðan 1862 hefor heildarþjóoarfrant JgiSsfcm aufcfct nm 92% á M & meðaltaM, og tekjnr á ðxta bafa nærri tvöfaldast á sama tSma, em nú knnmar uppá þrfó htmdrað og fimuiUn dottara, i m er geypjhátt á asiskan mæfikvaToa. StDrjörðwm heftrr ¦vierið skipt á meðal bænda, þó ekM ölftrm. I skölamálum hafa frámfaráaar ekki verið siður stórstígar; öH börn á skóJa- skyldualdri í borgum kváðu nú njóta kermsta, en í svehniwtm rrantar enn mikið á að þessu marki hafi verið náð, og þar höa enn meira en tveir þriðju Bntai landsmanna, sent sifís nnm tæpar þrjátíu miltjónrr. En mikið er gert tii að bæta át skólaskorlintrm þar ISka; fiBBttg fa stúdentar afslátt af hraíiíónusfcurrmanum ef þeir TBÍja heldnr fara ut í sveit og fenna krökkom. Gengi frans eftrr striðið verð ur aS mikki leyti að þakka ejfánam. sjálf um, sem hefar neriBf svol.il algerlega einvald- "jfáir-iki-sÍMt sáðasta hárfan amn an áratughtn að minnsta kosti. Einhverjum þykir kannski kyn- legt að mæta slíkum krafti i einum konungi eða keisara nú til dags, en þá verður að hafa í huga að Múhameð Resa er af allt öðru sauðahúsi en kon- ungafólk Evrópu, sem flest er orðið að andlegum og líkamleg um aumingjum af skyldleika- giftingum og landeyðulífi í aldaraðir. Sjaansja Arýameher er beint úr röðum fólksins, arveg eftir beztu byltingarupp- skrift. (Hann titlar raunar framfarirnar sínar hvíta bylt- ingu). Hann hefur ríkulega til að bera frumstæða orku og þol karls föður síns, en er miklu fágaðri og sleipari en hann. Hitt er svo annað mál að nargt ljótt er sagt um Muha- weð Besa Pahlavi (ættarnafn- SS er sótt aftur á tíð Parþa, em atf mörgum tiiraunom þeirra feoga ta að tengja fortíð og nótíð laodsins), og flest af því satt. Þessi dugnaðarforkur, sem krað vinna að jafnaði átján stundir á sólarhring, er jafn- fram haldinn gifurlegu sjálfs- áliti, svo að nálgast stórmennsku brjálæði. Gagnrýni á sjálfan sig og sína familíu tekur hann væg- ast sagt ónáðugt upp. Þótt lífs- kjör séu betri í íran en líklega í nokkru öðru múhameðsku landi, situr fámenn yfirstétt með keisarafjölskylduna i broddi fylkingar að roestöllu r&idæmuni og fátækt aknenn- ktgs er víða sár, einkum í sveit- nm. Þá ver keisarinn gífurlég- um summum í herbúnað, bæði sjálfum sér¦ til- öryggis og til að vera reiðubúinn að fylla það auða rúm, seni. Bretar skilja nú eftir er þéir flýtja hersveit h- sinar heim frá olíusjeikdæm- ttmim við Persaflóann. Evr- ópskir kúnningjar mínir, kunn- ir mörgum hnútum í íran, full- yrtu að þriðji hver frani væri meira eða minna á snænan pacíb ¦ ¦ ¦»—— ¦ ¦ ¦ ¦ i ** i IIia»mHinii »-j ¦¦ - -» oArcn imwuf. usuyiMiu^r tuiniuiimin- jvuhmutr* safköst wiö aUa vhmu. MHdfwirfcnr við boran, sögun, pússuiv slfpun og hwr veit hvaö. SAFÍR borvélín «r afgwöd í vMtdftörí, raueti fotjröartösfca. TVEIB HftACAR, mefi •iOMrkMi WOLF rate. ALEINANGRIH) Örugg »í« nlfar »6xte*6m, An fafðtonginflnr. Woffl . ©sapphire IÐMAÐARBORVÉLINFYRIR HEIMILIYÐAR WOLF SAFÍR 73 lOrnm ífinatarpatióna WOLF SAFÍR 74 13nm iinaíarpatréna rteiniilisborvéKn, sem byggS er jafnt fyrir ionafi. hers og lögreglu, nauðugur eða viljugur. Sérstaklega um- svifamikil er hin keisaralega leynilögregla, kölluð Savak, sem skipulögð var með CIA sem fyrirmynd og kvað ein sú fær- asta í heimi af þessháttar þjóð þrifafyrirtækjum. Savak er ein- ráð í heilum landshlutum, ef þeir þykja ótryggir, og iilræmd fýrir grimmilegar ofsóknir á hendur andstæðingum sjasins og pyndingar í fangelsum. All- ir í íran eru hræddir við sja- inn og valdabákn hans, en ekki dregur það úr óvinsældum hans. Flestir þeir, sem ég fékk tækifæri til að ræða við lands mál á leið minni gegnum íran í sumar, innlendir sem erlendir, voru á einu máli um eitt: Það verður bylting. Sennilega mjög fljótlega, kannski ekki fyrr en eftir nokkur ér, en þau verða aldrei mörg. Sjainum hefur ótal sinnum verið sýnt banatilræði, og sagt er að hann hafi þyrlu með vélina í gangi á næstu grösum við sig dag og nótt, hvar sem hann er stadd- ur í ríkinu, til að geta flúið með f jölskylduna fyrirvaralaust, ef Persar skyldu eftir allt sam- an manna sig upp í að afnema sinn tuttugu og fimm ára gamla keisaradóm. Sá keisaradómur og sú várð- ing, sem hann nýtur í huga írana, er kannski öruggasta trygging velgerðamanns Aría gegn byltingu og öllu því. Ekki er fjarri lagi að fullyrða að í fran njóti keisaradómurinn hlið stæðrar lotningar og tilbeiðslu og páfadómurinn í Vestur-Evr- ópu á miðöldum. Kaþólska kirkjan sagði: utan kirkjunnar engin frelsún. íranskeisari seg- ir þjóð sinni: utan keisaradóms engar umbætur. Hann reynir að telja fSHB aisn taft vm, a8 vonir þess ttea. batinndi frasn- tið séu algprlíis* a**r ¦ þvi konnar aff eiwreio? bans standi stöðngt. "\feoian i Peasenölis, sem kostaði yfir hnaóVað itrillj- ónir HoIIara ng cm» keiaari, túti kóngar, finrm éVottoingar, þrettán prinsar, átta prinsess- úr, sexfcán ftersietaT, þen fo'rsæt- isráfðherrar, fjérir waforset- ar, nía sjcikar og twár soldán- ar sátu meðal annarra gesta, er aok þess aS vera stórfellt anglýsmgabragð ætiað hehnin- um f heild tílraan til að gera dýrð keðsaaadóms þess, er Kýr- os stofnaSi fywr t*ó þúsand og fimnt hundiuS irwo, svo mikla í aagnm aJBWWHBgB,' að ungu mcmitainv.nriýrnn*, aera mynda k(ama hrnna Tjyttipgar- fúsn, hafi enga mðgBteikn i að ná a^ttahyBi. ÞORHF REYKJAVÍK SKÓLAVÖROU5TIG 25

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.