Tíminn - 13.07.1972, Blaðsíða 9

Tíminn - 13.07.1972, Blaðsíða 9
Kimmtudagur. 13. júlí. 1972 TÍMINN (Jtgefandi: Framsóknarflokkurinn : Framkvæmdastjóri: Kristján Benediktsson. Ritstjórar: Þór-j :arinn Þórarinsson (ábm.), Jón Helgason, Tómas Karlsson.i : Andrés Kristjánsson (ritstjóri Sunnudagsblaös Timans). • Auglvsingastjóri: Steingrimur Gislason. Ritstjórnarskrif-;: stofur i Edduhúsinu við Lindargötu, símar 18300-18306.|:| Skrifstofur i Bankastræti 7 —afgreioslusími 12323 — auglýs-;|: ingasimi lí)52:i. Aðrar skrifstofurtsimi 18300. Askriftargjald:; 225 krónur á mánuði innan lands, i lausasölu 15 krónur ein-i| takið. Blaðaprent h.f. Víðtæk samstaða Á blaðamannafundinum i fyrradag, er Ólaf- ur Jóhannesson, forsætisráðherra, kynnti efnahagsráðstafanir og bráðabirgðalög rikis- stjórnarinnar, sagði hann m.a., að um aðgerðir rikisstjórnarinnar hefði náðst viðtæk samstaða allra hagsmunaaðila. Viðbrögð stéttasamtak- anna, sem samráð voru höfð við áður en til að- gerðanna kom, voru jákvæð. ólafur kvaðst vona, að allir landsmenn skilji nauðsyn þess- ara ráðstafana og fagni þeim, hvaða álit sem menn kynnu annars að hafa á þeim, sem yrðu nú að taka að sér framkvæmd þeirra, og mis- munandi séu skoðanir manna á þeim fiokkum, sem að þeim standa. Jákvæðar ályktanir ASI og Stéttarsambands bænda voru samþykktar samhljóða og Vinnuveitendasamband íslands fagnaði aðgerðum til að sporna gegn verð- þenslunni þótt það mótmælti ákvæðum bráða- birgðalaganna um réttindi verðlagsnefndar- manna. Vinnumálasamband samvinnu — félaganna lýsti einnig jákvæðri afstöðu. En hér er aðeins um timabundnar ráðstafan- ir að ræða, sem er ætlað að veita svigrúm til að finna og fá samstöðu um leiðir til varanlegri lausnar efnahagsvandans. ör vöxtur tekna og eftirspurnar hefur ein- kennt þróun efnahagsmála undanfarin misseri og á siðustu mánuðum hefur gætt mikils þrýst- ings á allt verðlag og framleiðslukostnað. Hér fléttast margt saman. ört vaxandi eftirspurn heima fyrir i kjölfar mikilla grunnkaups- hækkana i árslok 1971, gengishækkanir helztu viðskiptalanda okkar i Evrópu, skattabreyt- ingar og fl. öll þessi atriði hniga til verð- hækkunar, sem svo magnast i núgildandi visi- tölukerfi. Meginviðfangsefnið i efnahagsmálum á næstu mánuðum verður að hemja þrýsting eftirspurnar á verðlag og framleiðslukostnað, tryggja afkomu atvinnuveganna og greiðslu- stöðu landsins gagnvart útlöndum. Þjóðin hef- ur búið við mikið góðæri siðustu tvö til þrjú ár. Kaupmáttur ráðstöfunartekna heimilanna jók- st um meira en 16% á árinu 1971 og útlit er fyrir svipaða aukningu i ár. Vöxtur þjóðartekna var 12-13% á árinu 1971, en er áætlaður 6-7% á þessu ári. Þótt slikur vöxtur þjóðartekna sé að visu mikill, er ljóst, að útgjaldafyrirætlanir þjóðar- innar i heild stefna fram úr þessari aukningu. Eigi að koma i veg fyrir vaxandi verðbólgu og greiðsluhalla við útlönd er veldur á endanum greiðsluhalla hjá almenningi er nauðsynlegt að snúast nú þegar við vandanum. ASÍ og vinnuveitendur hafa nú hafið viðræð- ur i þeirri nefnd, sem komið var á fót i samn- ingunum i desember. Þar mun verða fjallað um ýmis atriði vinnumála en fyrst og fremst grundvöll og útreikninga á kaupgreiðsluvisi- tölu. Þar verður freistað að ná samkomulagi um breytingar til bóta. Þá mun rikisstjórnin setja niður nefnd sérfræðinga til að gera úttekt á efnahagsstöðunni, leita leiða til lausnar vandans og leggja þá valkosti, sem fyrir hendi eru fyrir rikisstjórnina. — TK Ritstjórnargrein úr; The Economist: Útlagar frá Sovétríkjunum láta meira til sín heyra Mörgum rithöfundum vísað úr landi að undanförnu SOVÉTMKNN eru f'arnir að leyfa sumum þeim óána'gðu. sem ekki eru al' Gyðinga- ættum. að flytjast ai' landi brott eins og Gyðingunum. sem vilja iiytja buleiium til ísrael. Þetta nýja viðhorf virðist haía v.erið reynt i f'yrsta sinni árið 19(>(>. þegar sovézk yl'irvöld stigu það óvænta skref að ieyfa rit- höfundinum Valeri Tarsis að hverf'a úr landi. eri hann var einhver berorðásti gagnryn- andi sovézkra stjórnvaida. Vegabréf Tarsis gilti að visu ekki nema þrjá máiniði, eri hvorki honum sjálf'um né sovézkum yfirvóidum mun hafa fiogið i hug, að hann sneri af'tur til heimalandsins. sem hann haf'ði opinberlega kennt við fasisma. Hann var ekki búinn að vera nema þrjá daga i London, þegár hann var svif'tur borgararelti i Sovét- rikjunum, lýstur svikari og vanheill á geðsmunum i þokkabót. Tarsis bað um haii sem pólitiskur flóttamaður og seftist siðan um kyrrt við Gení'arvatn. V>egar litið er um öxl virðist þetta hafa veriö gert i tilraunaskyni. SKOMMU eftir brottför Valeri Tarsis sagði hinn snjalli, sovézki stærð- fræðingur, heimspekingur og skáld Alexander Yesenin- Volpin við yestra'riári blaða- mann. að hann hef'ði verið sendur á geðveikrahaii, þegar hann bað um vegabréf og brottlararleyfi. Nú er þetta breytt. Margir þeirra, sem eru óánægðir með stjórnarkerl'ið i Sovctrikjun- um, hal'a gripið tækiiærið vegna aukins útfiutnings Gyðinga f'rá Hússlandi, beðið um brottf'ararleyfi og f'engið það. Menn þessir eru þó fiesíir i litlum tengslum við Gyðinga, en fáeinir þeirra eru kvæntir konum af Gyðingaættum. Nokkrir þessara manna haf'a setzt að i Israel, en aðrir hafa farið til Vestur-Kvrópu eða Bandarikjanna. Tvo siðustu mánuðina virðist Kóm vera orðin miðstöð þessa nýju brottfiutnings frá Rússlandi. Meðal þeirra sem nýfluttir eru frá Sovétrikjunum, má nefna Yuri Shtein kvikmyndatöku- mann. Hann er einn af þeim, sem stofnuðu til samtaka til verndar mannréttindum i Sovétrikjunum árið 1968. YURI GLAZOV málamaður og rithöfundur er einnig fyrir skömmu fluttur frá Rússlandi. Hann var rekinn frá starfi fyrirfjórum árum þegar hann undirritaði nokkrar andmæla- skrár gegn misbeitingu laga og réttar i Sovétrikjunum. Knn má nefna listmálarann Yuri Titov, sem er afar heit- trúaður maður. Hinn 9. júni siðast liðinn bættist merkilegur og óvæntur maður i þeirra hóp. Það var enginn annar en Alexander Yesenin-Volpin, sem hafði að lokum verið látinn laus af geð- veikrahælinu, sem hann hafði verið vistaður á, þegar hann bað um brottflutningsleyfi á sinni tið. Volpin kom fram i troðfullu veitingahúsi i Róm, meðal fagnandi vina og samherja, og þar flutti hann nokkur byltingarljóð, sem hann haföi ort i fangelsi i Rússlandi árið 1949. Hann helgaði sig áfram- haldandi baráttu fyrir auknum mannréttindum i Sovétrikjunum og hið sama gerðu hinir áköfu vinir hans sem viðstaddir voru. Yrscniii-Volpiii SVO er að sjá sem þarna sé verið að koma á fót erlendri útvarðastöð f'yrir lýðra'ðisbar- áttu i Sovétrikjunum, en ekki er ljóst. hverju þetta sætir'. Stjórn Sovétrikjanna kann að haf'a farið að dæmi keisaranna og Lenins, sem leyfði skoðanaandstæðingum sinum að fiytjast á burt frá Rúss- landi. Kjarri fer þó, að þessari stefnu sé fylgt i afstöðunni til allra menntamanna, sem snú- ast gegn stjórnarvóidunum og eru reiðubúnir að biðja um brottfararleyfi. Knn siður ber að gera ráð fyrir, að meiri- hluti stjórnarandstæðinga i Sovétrikjunum sé reiðubúinn að liytjast úr landi. ljeir, sem liuttir eru burt eða vilja flytja burt, munu yfirleitt álita, að viðvarandi niðurbæling og ofsóknir hafi gert þá áhrifalausa heima fyrir. Áhugi þeirra og eld- móður hefir þó ekki dvinað, og þeir vilja heldur ekki draga sig i hlé og hverfa i gleymsku eins og Tarsis gerði. UNDANGKNGNAR vikur hafa þessir menn til dæmis haf'ið harðvituga baráttu vegna r i thöfundarins Vladimir Maximov. Hann er fertugur að aldri og höfundur hinnar merkilegu skáldsögu ..Sköpunardagarnir sjö". Hún var birt i riti rússneskra út- flytjenda i Þýzkalandi og kemur á næstunni út i mörg- um þýðingum i Kvrópu, Bandarikjunum og Asiu. Maximov er heilsuveill, en þrátt fyrir hótanir um hefndarráöstafanir hafa vinir hans i Róm fengið fjölmarga italska rithöfunda til að hefja baráttu fyrirretti hans. Meðal hinna ilölsku hiifunda má nefna Ignazio Silone, Klena Kroce og (íiancarlo Vigorclli. Rétt lyrir miðjan júni komu nokkur al' málverkum Yuri Titovs til ítaliu frá Rússlandi. Klest þeirra höl'ðu orðið f'yrir varanlcgum skemmdum af brennisícinssýru. Rómar- hópurinn birti þá yíirlýsingu, þar sem hann andmæiti þcssum skemmdum sem „pólitiskri villimennsku". Þá eru uppi áætlanir um útgáfu bókar, eða jafnvel timarits, sem flytji almenningi i vest- rænum rikjum fréttir af bar- áttunni fyrir mannréttindum innan Sovétrikjanna. HVKR áhrif hel'ir svo brott- llutningur sumra helztu for- ustumanna hinna óánægðu frá Rússlandi á vini og þeirra og samherja, sem heima sitja?' Ljóst er, að sovézk yfirvöld hlakka til þeirrar stundar, þegar fréttir af Volpin og sam- herjum hans takaaöhljóðnaog strjálast og slævandi áhrifa af brottför þeirra fer að gæta hjá fækkandi fylgjendum sam- taka óánægðra i Moskvu og Leningrad. Kn Volpin elur engan slikan ótta i brjósti. Hann sagði meðal annars i Róm um daginn: „Vakning almenningsálits- ins i Rússlandi verður ek''i stöðvuð. Tveir munu rif á fætur heima i stað hvers eins, sem fer úr landi. Vinum okkar er ljóst, að við áttum ekki annars kost en að fara en við hóidum baráttunni áfram utan Sovétrikjanna af engu minni krafti en heima, áður en við fórum."

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.